III SA/Po 1316/12

Dnia 05 listopada 2013 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 05 listopada 2013 roku wniosku o przyznanie wynagrodzenia radcy prawnemu na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2012 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek; postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 marca 2013 roku oddalił skargę K. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek (k. 21 akt sądowych). Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony Skarżącemu w dniu 19 kwietnia 2013 roku (k. 39 akt sądowych). Na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 kwietnia 2013 roku Skarżącemu przyznane zostało prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu (k. 44 akt sądowych). Okręgowa Izba Radców Prawnych na pełnomocnika strony skarżącej w drugiej instancji wyznaczyła radcę prawnego W. M. (k. 56 akt sądowych). Pismem z dnia 07 czerwca 2013 roku, doręczonym w dniu 14 czerwca 2013 roku (k. 61 akt sądowych), pełnomocnik został poinformowany o stanie sprawy. W dniu 04 lipca 2013 roku pełnomocnik złożył w biurze podawczym tutejszego Sądu skargę kasacyjną. W skardze kasacyjnej zawarte zostało żądanie zasądzenia kosztów według norm przepisanych oraz oświadczenie, że koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały opłacone w całości. Postanowieniem z dnia 03 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na to, że została złożona po upływie ustawowego terminu na jej wniesienie, a pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Zgodnie z art. 250 ustawy 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Natomiast rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) określa zamknięty katalog czynności procesowych za dokonanie których radcy prawnemu należy się wynagrodzenie oraz przypisuje do każdej z tych czynności odpowiednie stawki opłat według, których ustala się należne radcom prawnym wynagrodzenie za udzielenie pomoc prawnej. W konsekwencji wynagrodzenie nie przysługuje za podejmowane przez radców prawnych czynności, które nie mają charakteru działań opisanych w rozporządzeniu. Przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględniania każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Żądanie przyznania wynagrodzenia podlega ocenie także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pomoc świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia. Nie można wówczas twierdzić, że podejmowane czynności przybrały realny wymiar dla mocodawcy, czyli nie ma uzasadnionych podstaw stanowisko, że pomoc prawna została faktycznie udzielona. W takich sytuacjach nie mamy do czynienia z czynnością, która zmierza bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której pomoc jest udzielana. Skarga kasacyjna sporządzona przez radcę prawnego W. M. została odrzucona z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia. Nie można zatem przyjąć, że skarga kasacyjna została skutecznie wniesiona. Tymczasem, zgodnie z §14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku, radcy prawnemu należy się wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Spójnik koniunkcji wskazuje, że opłata przysługuje tylko wówczas, gdy sporządzenie skargi kasacyjnej połączone jest z jej wniesieniem. Kiedy wyznaczenie pełnomocnika przez organ samorządu zawodowego nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej - obowiązkiem radcy prawnego z urzędu jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Tylko w przypadku dopełnienia tej powinności działanie pełnomocnika można uznać za odpowiadające podstawowym zasadom staranności i profesjonalizmu, a pomoc prawną polegającą na sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej - za rzeczywiście udzieloną. Zaniechanie złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uniemożliwiło wszczęcie postępowania przed sądem administracyjnym w drugiej instancji. Jeśli wniesione przez fachowego pełnomocnika pismo z przyczyn formalnych nie wywołało skutków prawnych, to nie można przyjąć, że czynność procesowa, której zamierzał on dokonać została w istocie zrealizowana. Co za tym idzie nie sposób uznać, że ma ona charakter pomocy prawnej faktycznie udzielonej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.