III SA/Po 132/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-07-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Koś (spr.), NSA Tadeusz M. Geremek, WSA Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy w interpretacji indywidualnej prawidłowo ocenił stanowisko wnioskodawcy dotyczące opodatkowania podwyższenia wartości wkładów w spółce osobowej podatkiem od czynności cywilnoprawnych, uwzględniając przepisy dyrektywy Rady nr 69/335/EWG i zasady implementacji prawa wspólnotowego do prawa krajowego?
Ratio decidendi
Zaskarżona interpretacja indywidualna Ministra Finansów została uchylona z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia prawnego oceny stanowiska wnioskodawcy oraz nieodniesienia się do wszystkich istotnych argumentów i powołanego orzecznictwa. Organ podatkowy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące treści interpretacji indywidualnej i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. Sąd, działając w granicach swojej kognicji, nie zastępuje organu w wydawaniu interpretacji, lecz wskazuje na wady proceduralne i merytoryczne zaskarżonego aktu.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) podwyższenia wartości wkładów w spółce osobowej. Spółka argumentowała, że podatek został zapłacony nienależnie, powołując się na niezgodność przepisów ustawy o PCC z art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/EWG, zwłaszcza w kontekście daty odniesienia 1 lipca 1984 r. i ewentualnej niekonstytucyjności polskiego rozporządzenia z 1983 r. Minister Finansów (reprezentowany przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu) uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że polskie prawo nie było zobowiązane do stosowania zwolnień z 1984 r., ponieważ dyrektywa nie obowiązywała w Polsce w tym terminie. Spółka wniosła skargę do WSA w Poznaniu, domagając się uchylenia interpretacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej Ministra Finansów oraz zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Spółki kwoty tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 03 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację, II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona interpretacja nie może być wykonana. W dniu 3 sierpnia 2010 r. spółka A złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania podwyższenia wartości wkładów spółki osobowej. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: W dniu 30 czerwca 2006 r. spółka B dokonała czynności podwyższenia wartości wkładów o kwotę [...] zł (akt notarialny rep. A nr [...]), od której płatnik pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości [...] zł. Wnioskodawca jest następcą prawnym ww. spółki B. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy podatek od czynności cywilnoprawnych zapłacony od wyżej opisanej czynności polegającej na podwyższeniu wartości wkładów spółki stanowi nienależnie zapłacony podatek i nadpłatę wnioskodawcy? Zdaniem wnioskodawcy, podatek od czynności cywilnoprawnych zapłacony od ww. czynności polegającej na podwyższeniu wartości wkładów spółki stanowi nienależnie zapłacony podatek i jego nadpłatę z uwagi na to, że pobranie podatku od czynności cywilnoprawnych od podwyższenia kapitału zakładowego na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k), art. 1 ust. 3 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 66, poz. 450 ze zm.), zwanej dalej ustawą o PCC, było niezgodne z postanowieniem art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. W opinii wnioskodawcy przepis art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG nakładał na Polskę obowiązek zwolnienia od podatku kapitałowego czynności, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z opodatkowania lub opodatkowane według stawki 0,50% lub niższej. Obowiązek ten wszedł w życie w stosunku do Polski z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej, tj. w dniu 1 maja 2004 r. Natomiast w dniu 1 lipca 1984 r. opodatkowanie podwyższenia kapitału zakładowego nie wynikało z obowiązującej wówczas ustawy regulującej opodatkowanie opłatą skarbową, lecz z wydanego z naruszeniem zasad konstytucyjnych rozporządzenia ówczesnej Rady Ministrów. W rezultacie, w ocenie wnioskodawcy, nie można twierdzić, iż w dniu 1 lipca 1984 r. podwyższenie kapitału zakładowego było w Polsce opodatkowane podatkiem kapitałowym w rozumieniu dyrektywy 69/335/EWG, gdyż wymagałoby to powołania się na sprzeczny z zasadami konstytucyjnymi akt normatywny. Skoro zatem dyrektywa 69/335/EWG nakładała na Polskę z dniem wejścia do UE, czyli od dnia 1 maja 2004 r., obowiązek zwolnienia z podatku określonych czynności, a podatek taki pobierany był od tych czynności na podstawie ustawy o PCC, to należy stwierdzić, iż ustawa o PCC w tym zakresie była niezgodna z dyrektywą 69/335/EWG, tj. dyrektywa ta została niewłaściwie implementowana do polskiego porządku prawnego. W efekcie, zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego oraz zasadą bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego, wnioskodawca przed organem podatkowym może powołać się bezpośrednio na treść art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG, z pominięciem przepisów ustawy o PCC. W przypadku zaś powołania się wnioskodawcy bezpośrednio na postanowienia dyrektywy 69/335/EWG, podatek pobrany na podstawie ustawy o PCC, będzie stosownie do art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, podatkiem pobranym przez płatnika nienależnie, czyli będzie stanowił nadpłatę podlegającą zwrotowi spółce. Ponadto spółka wskazała, iż jej stanowisko o zasadności stwierdzenia nadpłaty w przedstawionym stanie faktycznym można także poprzeć inną argumentacją, a mianowicie przyjmując, że zawarta w art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG data odniesienia 1 lipca 1984 r. dotyczy nie przepisów prawa krajowego, lecz prawa wspólnotowego – art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG w brzmieniu obowiązującym 1 lipca 1984 r., który przewidywał obligatoryjne zwolnienie z opodatkowania czynności podwyższenia kapitału zakładowego spółki. W tym zakresie wnioskodawca odwołał się do orzecznictwa ETS, a także celu dyrektywy 69/335/EWG wynikającego z jej preambuły oraz preambuły dyrektywy 85/303/EWG i innych dyrektyw ją zmieniających. W preambule dyrektywy 69/335/EWG stwierdzono, że wysokość podatku kapitałowego powinna być identyczna we wszystkich Państwach Członkowskich, tak aby nie powodowała utrudnień w przepływie kapitału. Natomiast założenie, że odesłanie zawarte w art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335 nie może dotyczyć przepisów tej dyrektywy na dzień 1 lipca 1984 r., ponieważ w tym dniu Polska nie była członkiem Wspólnoty Europejskiej, jest – zdaniem wnioskodawcy nie do przyjęcia, gdyż pozostawałoby w sprzeczności z celem tejże dyrektywy. W przypadku, gdy obowiązujące przepisy prawa krajowego w ramach dozwolonej ich wykładni prowadzą do rezultatów ewidentnie sprzecznych z całokształtem acquis communautaire, zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego należy odmówić zastosowania prawa krajowego i zastosować prawo wspólnotowe. W przeciwnym razie w "nowych" państwach członkowskich obowiązywałby inny zakres opodatkowania aniżeli w "starych" państwach członkowskich. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając w imieniu Ministra Finansów, w wydanej w dniu 3 listopada 2010 r. interpretacji indywidualnej nr [...] stwierdził, że stanowisko spółki jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ stwierdził, że istota sprawy sprowadza się do ustalenia, czy czynność prawna w postaci zmiany umowy spółki i podwyższenia wartości wkładów wspólników, podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz czy przepis art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest zgodny z art. 7 ust.1 dyrektywy z dnia 17 lipca 1969 r. nr 69/335/EWG, dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Zdaniem organu jedyną wersją dyrektywy nr 69/335/EWG wiążącą Polskę jest jej brzmienie obowiązujące na dzień 1 maja 2004 r. Jest to wersja po zmianach wprowadzonych dyrektywami z dnia: 9 kwietnia 1973 r. nr 73/80/EWG i 10 czerwca 1985 r. nr 85/303/EWG. Niemożliwym jest zatem odnoszenie do Polski warunków zwolnienia z podatku od kapitału sformułowanych na dzień 1 lipca 1984 r. w dyrektywie nr 69/335/EWG, skoro w tym dniu dyrektywa ta nie obowiązywała w naszym kraju. W konsekwencji zwolnienie przewidziane w art. 7 ust. 1 dyrektywy nr 69/335/EWG nie miało zastosowania do zmiany umowy spółki osobowej polegającej na podwyższeniu wartości wkładów wspólników. Zatem w przedstawionej sytuacji – zdaniem organu znajdą zastosowanie przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania opisanej we wniosku czynności, tj. 30 czerwca 2006 r. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają umowy spółki (akty założycielskie) oraz zmiany tych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jak stanowi art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się przy spółce osobowej – m.in. wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego. Stosownie do art. 1 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy umowa spółki osobowej oraz jej zmiana podlega podatkowi, jeżeli w chwili dokonania czynności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znajduje się siedziba tej spółki. Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy przy zmianie umowy spółki osobowej powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (...). W myśl art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży na stronach czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 7 ust 1 pkt 9 ww. ustawy przy zmianach umowy spółki stosuje się stawkę podatku przewidzianą dla umowy spółki, czyli stawkę w wysokości 0,5%, a podstawę opodatkowania przy zmianie umowy spółki stanowi - wartość wkładów powiększających majątek spółki albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy (art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b). Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonanych w formie aktu notarialnego. Reasumując stwierdzono, iż w następstwie podwyższenia w dniu 30 czerwca 2006 r. wartości wkładów nastąpiła zmiana umowy spółki osobowej w rozumieniu ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zasadnie zatem z tytułu dokonania ww. czynności notariusz pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji, w analizowanej sprawie, nie powstała również nadpłata w podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie bowiem z art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa poprzez uznanie stanowiska spółki wyrażone we wniosku o interpretację indywidualną za prawidłowe, spółka powtórzyła swoje stanowisko i jego uzasadnienie przedstawione we wniosku o interpretację. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji podatkowej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powtórzono stanowisko i jego uzasadnienie przedstawione we wniosku o interpretację i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej interpretacji. Dodatkowo stwierdził, że przy założeniu, iż zawarta w art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG data 1 lipca 1984 r. dotyczy prawa krajowego, w Polsce na dzień 1 lipca 1984 r. opodatkowanie podwyższenia kapitału zakładowego (wartości wkładów w spółce osobowej) wynikało z ustawy z 1975 r. o opłacie skarbowej oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów. Organ nie podzielił zarzutu spółki, że krajowa regulacja prawna w tym przedmiocie była niekonstytucyjna. W konsekwencji stwierdził, że będące podstawą opodatkowania przepisy ustawy z 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - w brzmieniu obowiązującym na dzień dokonania czynności podwyższenia wartości wkładów, tj. 30 czerwca 2006 r. były również zgodne z prawem wspólnotowym (art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG w brzmieniu wynikającym z dyrektywy 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r.). Ponadto wyjaśnił, że nie odniósł się do powołanych przez stronę wyroków, ponieważ wydawane orzeczenia nie stanowią źródła obowiązującego prawa, a zawarta w nich wykładnia nie ma mocy wiążącej wykraczającej poza sprawę. Na rozprawie w dniu 20 lipca 2011 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska i wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżoną w niniejszej sprawie indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego należało uchylić, aczkolwiek z powodów innych niż wymienione w skardze. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego aktu ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności wprawdzie niewskazane w skardze, ale mające wpływ na tę ocenę. W niniejszej sprawie kontroli sądu podlegała interpretacja indywidualna Ministra Finansów, reprezentowanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Stosownie do postanowień art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Celem instytucji indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego jest umożliwienie zainteresowanym podmiotom uzyskania od właściwych organów podatkowych informacji dotyczących zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego. Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwaną dalej O.p., minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W myśl art. 14 c O. p. interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§ 1). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Należy podkreślić, że ocena stanowiska wnioskodawcy i jej uzasadnienie prawne stanowi istotny element interpretacji indywidualnej. Uzasadnienie organu musi być wyczerpujące i kompleksowo odnosić się do stanowiska wnioskodawcy w kontekście przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Musi ono stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Natomiast brak uzasadnienia prawnego w rozumieniu art. 14 c § 2 Ordynacji podatkowej może polegać nie tylko na całkowitym braku argumentacji prawnej, ale również na przytoczeniu w interpretacji jedynie ogólnych tez dotyczących wykładni analizowanego przepisu, a także na braku stanowiska co do całości przedstawionego we wniosku problemu. Jeżeli zaś objęta skargą interpretacja nie zawiera tak zasadniczych elementów, jak pełnej oceny stanowiska wnioskodawcy i jej uzasadnienia prawnego, nie jest możliwe dokonanie sądowej oceny interpretacji indywidualnej. Sąd administracyjny nie jest bowiem władny dokonywać interpretacji, zastępując w ten sposób organ administracji publicznej. (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1217/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 315/09; wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1076/10). Ponadto należy zauważyć, że obowiązujący od dnia 1 lipca 2007 r. przepis art. 14e § 1 O.p. stanowi w § 1, że minister właściwy do spraw finansów publicznych może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W literaturze wskazuje się (M. Górniok, Rola orzecznictwa sądów, TK i ETS w kontroli sądowoadministracyjnej indywidualnych interpretacji prawa podatkowego, POP 2010/6/515), że przepis ten wychodzi poza zasadę związania wyrokiem tylko w sprawie, w której on zapadł i nadaje orzecznictwu sądów administracyjnych walor normatywny także w stosunku do innych indywidualnych spraw załatwianych w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacji indywidualnych). Od tej daty orzecznictwo to stało się zatem istotnym miernikiem legalności wydawanych interpretacji indywidualnych. Jego nieuzasadnione zaś pomijanie narusza wyrażoną w art. 121 § 1 O.p. zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1916/08, LEX nr 477390). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do tego, czy przedstawiona w stanie faktycznym czynność podwyższenia wartości wkładów spółki osobowej w chwili jej dokonania, tj. w dniu 30 czerwca 2006 r., winna podlegać zwolnieniu z podatku od kapitału (podatku od czynności cywilnoprawnych) w świetle art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE.L. 1969/249/25), a w konsekwencji czy będące podstawą opodatkowania tej czynności przepisy ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 66, poz. 450 ze zm.), zwanej dalej ustawą o PCC, w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonania przedmiotowej czynności, stanowiły prawidłową implementację tego postanowienia dyrektywy i w związku z tym czy pobrany przez płatnika podatek od czynności cywilnoprawnych był należnie zapłacony. Stosownie do art. 7 ust. 1 tiret pierwsze powołanej dyrektywy w brzmieniu obowiązującym w chwili przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a więc w brzmieniu nadanym dyrektywą Rady nr 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r. zmieniającą dyrektywę 69/335/EWG dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. U. UE. L. 85.156.23, Dz.U.UE-sp.09-1-122), Państwa Członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje inne niż operacje określone w art. 9, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50 % lub niższą. Dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii spornej konieczne było zatem rozważenie w pierwszej kolejności, czy data odniesienia zawarta w powyższym przepisie dotyczy prawa krajowego czy prawa wspólnotowego. Zdaniem wnioskodawcy zawarte w tym przepisie odniesienie do 1 lipca 1984 r. dotyczy prawa krajowego. W Polsce w dniu 1 lipca 1984 r. opodatkowanie podwyższenia kapitału zakładowego (podwyższenia wartości wkładów spółki osobowej) nie wynikało z obowiązującej wówczas ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 45, poz. 226), lecz z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz. U. Nr 34, poz. 161 ze zm.), które w opinii wnioskodawcy zostało wydane z naruszeniem zasad konstytucyjnych, co wnioskodawca szczegółowo wyjaśnił, przedstawiając swoje stanowisko. W rezultacie, w ocenie wnioskodawcy, nie można twierdzić, iż w dniu 1 lipca 1984 r. podwyższenie kapitału zakładowego było w Polsce opodatkowane podatkiem kapitałowym w rozumieniu dyrektywy 69/335/EWG, gdyż wymagałoby to powołania się na sprzeczny z zasadami konstytucyjnymi akt normatywny. Powyższe zdaniem wnioskodawcy oznacza, że powołany art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG nie został właściwie implementowany do ustawy z 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu dokonania przedmiotowej czynności, tj. 30 czerwca 2006 r. W konsekwencji, zgodnie z zasadą pierwszeństwa oraz zasadą bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego, wnioskodawca przed organem podatkowym może powołać się bezpośrednio na treść art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG, z pominięciem przepisów ustawy o PCC, a to oznacza, że podatek pobrany na podstawie ustawy o PCC, będzie stosownie do art. 72 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, podatkiem pobranym przez płatnika nienależnie, czyli będzie stanowił nadpłatę podlegającą zwrotowi spółce. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, że jego stanowisko jest zasadne także przy przyjęciu, że zawarta w art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG data odniesienia 1 lipca 1984 r. dotyczy nie przepisów prawa krajowego, lecz prawa wspólnotowego – art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG w brzmieniu obowiązującym 1 lipca 1984 r., który - zdaniem wnioskodawcy przewidywał obligatoryjne zwolnienie z opodatkowania czynności podwyższenia kapitału zakładowego spółki. Dla poparcia swego stanowiska wnioskodawca powołał szereg argumentów z orzeczeń sądów administracyjnych oraz ETS. Organy podatkowy, uznając w zaskarżonej interpretacji stanowisko spółki za nieprawidłowe, stwierdził jedynie, że niemożliwym jest odnoszenie do Polski warunków zwolnienia z podatku od kapitału sformułowanych na dzień 1 lipca 1984 r. w dyrektywie nr 69/335/EWG, skoro w tym dniu dyrektywa ta nie obowiązywała w naszym kraju. Powyższe oznacza, że organ podatkowy, dokonując oceny stanowiska wnioskodawcy, nawiązał wyłącznie do powołanej alternatywnie i niejako ubocznie argumentacji spółki. Dokonana przez organ ocena w tym zakresie jest przy tym bardzo lakoniczna i niekompletna, ponieważ nie zawiera należytego uzasadnienia oraz rozważenia wszystkich istotnych dla interpretacji argumentów spółki, co oznacza brak wyczerpującego uzasadnienia prawnego. Przede wszystkim należy jednak zwrócić uwagę, że zasadniczo i w pierwszej kolejności spółka powoływała się na zwolnienie – brak opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych podwyższenia wartości wkładów spółki osobowej na dzień 1 lipca 1984 r. wynikający nie z dyrektywy 69/335/EWG, lecz z prawa krajowego, wskazując na niekonstytucyjność rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 r. o opłacie skarbowej i brak podatku od podwyższenia kapitału w ustawie z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej. W wydanej interpretacji brak jest odniesienia się do tego stanowiska i wyjaśnienia, dlaczego organ uważa je za nieprawidłowe. Ponadto organ w ogóle nie odniósł się do przywołanych przez spółkę argumentów z orzecznictwa sądów administracyjnych oraz ETS, co – jak wynika z treści odpowiedzi na skargę – wynikało z błędnego przekonania organu o braku konieczności odnoszenia się do orzecznictwa, które nie jest wiążące w danej sprawie. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie zarówno art. 14 c O. p., jak i art. art. 120 oraz art. 121 O.p. Tej wadliwości interpretacji nie sanuje stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które ogranicza się jedynie do stwierdzenia braku podstaw do zmiany wydanej interpretacji indywidualnej. Nie można również w tym zakresie uwzględnić stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę (która nie może stanowić uzupełnienia zaskarżonego aktu), a w której - zresztą bardzo lakonicznie - stwierdzono, że organ nie podziela stanowiska spółki co do niekonstytucyjności rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłaty skarbowej. Powyżej stwierdzone naruszenia prawa uniemożliwiają dokonanie pełnej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej interpretacji. Brak kompletnej oceny stanowiska wnioskodawcy i jej uzasadnienia prawnego wyklucza bowiem dokonanie sądowej weryfikacji w tym zakresie, gdyż oznaczałoby to niedopuszczalne wydanie lub uzupełnienie interpretacji przez Sąd, a więc wkroczenie w sferę kompetencji zastrzeżonych dla właściwego organu administracji publicznej. Przy ponownym rozstrzyganiu wniosku o wydanie interpretacji w niniejszej sprawie organ podatkowy zastosuje się do wskazań wynikających z powyższych rozważań, mając na uwadze, że w przypadku negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy rzeczą organu podatkowego będzie jednoznaczna i pełna ocena stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym, a także odniesienie się do powołanych przez stronę argumentów z orzeczeń sądów administracyjnych i ETS. Następnie rolą organu będzie jasne i precyzyjne przedstawienie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że zaskarżona interpretacja nie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł o jej uchyleniu i wstrzymaniu jej wykonania. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a., zasądzając kwotę równą uiszczonemu wpisowi i kosztom zastępstwa procesowego doradcy podatkowego oraz niezbędnych wydatków w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło