III SA/Po 133/26

WyrokWSA w Poznaniu2026-01-14

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Monika Świerczak, Wojciech Rowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt gospodarczy (domek narzędziowy) posadowiony na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczonej pod tereny rolnicze, na której znajduje się Rodzinny Ogród Działkowy, może zostać uznany za altanę działkową i czy jego budowa jest dopuszczalna pomimo zakazu zabudowy w planie miejscowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje lokalizacji budynków i tymczasowych obiektów budowlanych na terenach rolnych, nawet jeśli znajdują się na nich Rodzinne Ogrody Działkowe. Obiekt, mimo spełniania niektórych cech altany działkowej, narusza plan miejscowy, co uzasadnia nakaz rozbiórki z uwagi na brak możliwości legalizacji.
Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu gospodarczego (domku narzędziowego) o wymiarach 130 cm x 182 cm i wysokości 228 cm, znajdującego się na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) przeznaczonej pod tereny rolnicze (symbol 1R). Plan miejscowy zakazywał lokalizacji budynków i tymczasowych obiektów budowlanych. Stowarzyszenie wniosło skargę, kwestionując błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego i ustawy o ROD oraz naruszenie MPZP. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organów za prawidłową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński Protokolant starszy sekretarz sądowy Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 23 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę w całości. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WWINB lub organ II instancji) decyzją z 23 września 2025 r. znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia oraz M. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej jako PINB lub organ I instancji) z 25 lipca 2025 r. znak: [...], którą nakazano inwestorowi – M. K. rozbiórkę obiektu gospodarczego (domku narzędziowego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 130 cm x 182 cm i wysokości 228 cm, znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gm. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja WWINB zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 21 marca 2025 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę zabudowy na działce nr ewidencyjny [...] podczas, której ustalili, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się m.in. domek narzędziowy, o wymiarach w planie 130 cm x 182 cm i wysokości 228 cm. W dniu 16 czerwca 2025 r. miała miejsce ponowna uzupełniająca kontrola, w trakcie której ustalono, że domek narzędziowy posadowiony jest na kostce brukowej. Z analizy dokumentacji ustalono, że na terenie działki nr [...] realizowane są altany działkowe niezgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – pismo Urzędu Gminy [...] z 7 maja 2019 r. W aktach znajduje się też pismo Stowarzyszenia z 26 maja 2023 r. wskazujące inwestorów poszczególnych altan. Przedmiotowa działka nr [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. p.n. [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z 18 maja 2010 r. i przeznaczona jest pod tereny rolnicze, oznaczone symbolem 1 R. Mając powyższe na uwadze, PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu gospodarczego (domku narzędziowego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 130 cm x 182 cm i wysokości 228 cm, znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gm. [...]. Jednocześnie w/w pismem PINB zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Decyzją z 25 lipca 2025 r., znak: [...], PINB nakazał inwestorowi M. K. rozbiórkę obiektu gospodarczego (domku narzędziowego) położonego na parceli nr [...], o wymiarach w planie 130 cm x 182 cm i wysokości 228 cm, znajdującego się na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. , gm. [...]. Odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu złożyło Stowarzyszenie oraz, M. K. wnosząc o uchylenie i umorzenie postępowanie w sprawie, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. WWINB wydając wskazaną na wstępie decyzję, podniósł, że zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm. – dalej p.b.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast w myśl art. 29 ust. 2 pkt 4 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa: altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1073 - dalej ustawa ROD"). Dalej organ przyjął, że budowa w budynku gospodarczego nastąpiła jednak niezgodnie z przepisami m.p.z.p. Jak wskazano teren działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. objęty jest zapisami uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - [...]. Powyższa nieruchomość oznaczona została symbolem 1R. Z § 3 pkt 1 uchwały wynika, że "Na obszarze planu ustala się następujące przeznaczenie trenów: tereny rolnicze, oznaczone na rysunku planu symbolami 1R i 2R". W § 13 pkt 1 uchwalono, że: "Dla terenów rolniczych, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1R i 2R, ustala się: 1. przeznaczenie terenu pod uprawy rolnicze, ogrodnicze, sadownicze oraz użytki zielone". Zapis § 4 pkt 2 lit a uchwały stanowi, że "W zakresie zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się: zakaz lokalizacji: tymczasowych obiektów budowlanych". Zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy ma jednak § 10 uchwały stanowiący, że "W zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenu oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy, ustala się: 1) zakaz lokalizacji budynków; 2) uwzględnienie w zagospodarowaniu, zgodnie z przepisami odrębnymi, przebiegów urządzeń melioracyjnych". Organ wskazał na prawidłowe ustalenia organu I instancji i wskazanie,że wykonana zabudowa narusza obowiązujące przepisy prawa miejscowego, co doprowadziło do wydania decyzji o nakazie rozbiórki z uwagi na brak możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu. Stowarzyszenie reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując powyższą decyzję, wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: . art. 2 pkt 5, 9, 9a oraz art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy ROD poprzez ich niezastosowanie, mimo powielenia treści przepisów w procesie weryfikacji zgodności posadowionego obiektu gospodarczego na terenie ogródka działkowego z przepisami tej ustawy; . art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 3 p.b., poprzez błędną ich wykładnię, a nade wszystko złamanie zasady literalnej wykładni prawa, stosując niewłaściwą wykładnię definicji "obiektu budowlanego", "budynku", "budowli", "tymczasowego obiekt budowlanego"; . art. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 29 ust 2 pkt 4 ustawy p.b.., poprzez jego niezastosowanie i pominięcie w toku analizy prawnej stanu faktycznego w sprawie, co doprowadziło do wybiórczej i nieprawidłowej interpretacji przepisów p.b., w zakresie wyodrębnienia przez ustawodawcę obiektów gospodarczych jako odrębnego elementu z katalogu definicji objętych tą ustawą; . art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez całkowite pominięcie przepisów wskazanych aktów normatywnych i brak uwzględnienia odrębności w obrocie prawnym pojęć altan działkowych, budynków i budowli, podlegające odmiennym warunkom budowlanym i podatkowym; . art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 2 pkt 9a ustawy ROD poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie obiektów gospodarczych jako szczególnego rodzaju obiektów; - § 4 pkt 2 lit.a oraz § 10 pkt 1 Uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - [...] w zw. z art. 7 i art.87 Konstytucji RP, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że przepisy tego aktu uniemożliwiają utworzenie na terenie nim objętym ROD wraz z przypisaną do niego infrastrukturą, zgodnie z ustawą o ROD, zważywszy że przepisy tej ustawy zaczęły obowiązywać po wydaniu MPZP; - art. 32 ust.1 w zw. z art.33 u.p.z.p. poprzez ich niezastosowanie i przedwczesne wydanie decyzji; - art. 33 u.p.z.p. poprzez brak rozważenia wpływu braku nowelizacji mpzp do stanu zgodnego z prawem; . art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady proporcjonalności; - art.51 ust.1 pkt 1 w zw. z art.51 ust.7 ustawy P.b. poprzez jego niezastosowanie mimo, że nie ziściły się przesłanki ustawowe do nakazania rozbiórki obiektu gospodarczego; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: . art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sprawie w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej, szczególnie danie wiary w całości nierzetelnie i pobieżnie przeprowadzonemu postępowaniu administracyjnemu przez organ I instancji; . art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, wskutek nieprzeprowadzenia w sposób należyty, szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego; w szczególności ustalenie, wbrew materiałowi dowodowemu, że altana posiada koła umożliwiające jej przemieszczanie, chociaż stanową element dekoracyjny, a także mimo faktu, że jest posadowiona na bloczkach betonowych; . art. 138 § 2 w zw. z art. 7a i 7b k.p.a. poprzez brak jego zastosowania i w rezultacie nieuchylenie przez organ II instancji zaskarżonej decyzji PINB i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Mając na względzie powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji; zasądzenie zwrotu kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2025 r. poz. 1427 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem kontroli jest decyzja WWINB utrzymująca w mocy decyzję PINB dla powiatu [...] nakazującą inwestorowi wykonać rozbiórkę obiektu budowlanego (domku narzędziowego) położonego na parceli nr [...], na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w L. . Przedmiotowa dz. [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. p.n. [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 18 maja 2010 r. (dalej: plan miejscowy) i przeznaczona jest pod tereny rolnicze, oznaczone symbolem IR. Zgodnie z ww. aktem prawa miejscowego na obszarze objętym ustaleniami prawa miejscowego istnieje: - zakaz lokalizacji tymczasowych obiektów budowlanych; - zakaz lokalizacji budynków. Zgodnie z ustaleniami organu, przedmiotowy obiekt (domek narzędziowy) posiada ściany wykonane z drewna, dach dwuspadowy, drzwi i okno. Ze zdjęcia znajdującego się na karcie nr [...] akt PINB zauważyć można, że wokół obiektu wykonano utwardzenie z kostki betonowej. Na tym też zdjęciu można zobaczyć, że przedmiotowy domek narzędziowy posadowiony jest na bloczkach betonowych, na których znajdują się kantówki stanowiące element konstrukcyjny podłogi domku narzędziowego. W tym miejscu zauważyć należy, iż do kantówek na których ustawiono przedmiotowy domek przymocowane są elementy, które w ocenie organu stanowią swego rodzaju kotwy. W przedmiotowej sprawie obiekt o funkcji gospodarczej (domek narzędziowy) spełnia definicję budynku o której mowa w art. 3 pkt 2 pr. bud., bowiem posiada przegrody budowlane, dach oraz fundament wykonany z bloczków betonowych, który jako element konstrukcyjny przenosi obciążenia z innych elementów konstrukcyjnych takich jak ściany i dach bezpośrednio na grunt. Ponadto elementy konstrukcyjne domku zakotwione są w gruncie, co również wpływa na trwałość związania z gruntem przedmiotowego domku narzędziowego. Ustawodawca pojęcie altany działkowej zdefiniował w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1073; dalej ustawa ROD). Zgodnie z art. 2 pkt 9a ustawy ROD przez altanę działkową należy rozumieć wolno stojący budynek re kreacyjno-wypoczynkowy lub inny obiekt budowlany spełniający taką funkcję, położony na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2. W tym miejscu należy także zdefiniować pojęcie działki. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy ROD jako działkę należy rozumieć podstawową jednostkę przestrzenną rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m˛, służącą zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji. Zestawiając też opis przedmiotowego obiektu z ustawową definicją altany działkowej oraz biorąc pod uwagę lokalizację przedmiotowego obiektu na działce na terenie rodzinnych ogródków działkowych, których celem jest m.in. pełnienie funkcji rekreacyjnej, a także mając na uwadze fakt że jego powierzchnia zabudowy nie przekracza 35 m2 a jego wysokość przy dachu dwuspadowym mieści się w ustawowej wysokości, to przedmiotowy domek narzędziowy znajdujący się na parceli nr [...] można uznać za altanę działkową. Jak wskazuje się w orzecznictwie "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine." (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt: II OSP 1/16 LEX nr 2116795). Inaczej mówiąc dany obiekt, pomimo że nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia, może być poddany ocenie pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym postanowieniami m.p.z.p. (art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b.). Zgodnie z art. 50 ust 1 pkt 4 P.b. w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Zatem wykonana zabudowa narusza obowiązujące przepisy prawa miejscowego, co słusznie doprowadziło organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki z uwagi na brak możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu. Na marginesie Sąd wskazuje, że kwestia zakazu zabudowy budynkami lub tymczasowymi obiektami budowlanymi na działce nr [...] w związku z niezgodnością z obowiązującym m.p.z.p. była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Sądów (m.in. wyroki WSA w Poznaniu o sygn. akt: IV SA/Po 101/25, IV SA/Po 127/25, IV SA/Po 75/25, IV SA/Po 419/25). Sąd wskazuje, że pomimo obowiązywania tzw. zasady wolności budowlanej (art. 4 p.b.) prawo zabudowy nieruchomości zostało uzależnione przez ustawodawcę od jego zgodności z przepisami prawa. Zatem prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej nie jest prawem nieograniczonym, gdyż podmiot, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi chociażby uwzględnić inne prawa i dobra chronione, które zostały wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1942/18). Stąd też właściciel nieruchomości nie ma pełnej swobody w kształtowaniu jej ładu przestrzennego, nie może też żądać od właściwego organu administracji publicznej, ażeby ten nie uwzględniał przepisów prawa budowlanego, a tym samym aby wynik sprawy za każdym razem odpowiadał oczekiwaniom strony skarżącej. Jeszcze raz należy podkreślić, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm. - dalej jako u.p.z.p), plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, że ma moc wiążącą, tak jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany dopóki obowiązuje. Wobec powyższego, w świetle zarzutów skargi, wyjaśnić, że do terenów rodzinnych ogródków działkowych znajdują zastosowanie przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o czym pośrednio przesądza, art. 19 ust. 2 i art. 76 ustawy ROD. Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy ROD w przypadku, gdy prawo do nieruchomości, na której znajduje się ROD, zostało nabyte przez stowarzyszenie ogrodowe nieodpłatnie, właściciel nieruchomości może zgłosić do stowarzyszenia ogrodowego żądanie likwidacji ROD, o ile funkcjonowanie ROD jest sprzeczne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującym tę nieruchomość. Zgłaszając żądanie właściciel jest obowiązany przedstawić propozycję nieruchomości zamiennej odpowiadającej warunkom określonym w art. 21 pkt 1 oraz propozycję umowy gwarantującej realizację obowiązków określonych w art. 21 oraz art. 2. Ponadto w myśl art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy ROD właściciel nieruchomości nie może wydać decyzji, o której mowa w art. 75 ust. 1, jeżeli w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy rodzinny ogród działkowy spełnia przynajmniej jeden z warunków tj. funkcjonowanie rodzinnego ogrodu działkowego na nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dokonując powyższej oceny, należy również mieć na względzie art. 13b ustawy ROD wyłączający możliwość stosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego do obiektów budowlanych na działkach rodzinnych ogrodów działkowych. Powyższe ma istotne znaczenie, gdyż w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym organ nadzoru budowlanego nie bada zgodności lokalizacji obiektu z zapisami m.p.z.p. Zwrócić tu należy także uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 5 października 2023 r., sygn. akt II OSK 21/21 (wydane w analogicznej sprawie, ale dotyczące innej parceli), iż przepisy ustawy ROD w żadnym razie nie stanowią prawnej podstawy do wyłączenia stosowania do rodzinnych ogrodów działkowych norm planistycznych. Warto w tym miejscu dodatkowo wskazać na kolejny aspekt, tj. wynikający z art. 10 ust. 2 ustawy ROD obowiązek gminy doprowadzenia do ROD dróg dojazdowych, energii elektrycznej, zaopatrzenia w wodę oraz uwzględnienia w organizacji komunikacji publicznej potrzeb ROD. Tym samym powstanie ROD wiąże się dla gmin z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych. Z tych też względów gmina ma prawo w drodze m.p.z.p. kształtować tak politykę przestrzenna aby z jednej strony tworzyć warunki dla rozwoju ROD (art. 6 ustawy ROD), a z drugiej, mając na uwadze wynikające z ustawy ROD obowiązki dla jednostek samorządu terytorialnego. Z tych też względów w ślad za wyżej przytoczonym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, iż pomimo obowiązywania tzw. zasady wolności budowlanej (art. 4 p.b.) prawo zabudowy nieruchomości zostało uzależnione przez ustawodawcę od jego zgodności z przepisami prawa. Zatem prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej nie jest prawem nieograniczonym, gdyż podmiot, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, musi chociażby uwzględnić inne prawa i dobra chronione, które zostały wymienione w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., II OSK 1942/18, Baza NSA). Stąd też właściciel nieruchomości nie ma pełnej swobody w kształtowaniu jej ładu przestrzennego, nie może też żądać od właściwego organu administracji publicznej, ażeby ten nie uwzględniał przepisów planu miejscowego, a tym samym aby wynik sprawy za każdym razem odpowiadał oczekiwaniom inwestora. Podkreślić w tym miejscu należy, iż w żadnym wypadku usprawiedliwienia odstąpienia od obowiązywania norm planistycznych, nie może stanowić art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Zasadniczo normy planistyczne do klasyczny przykład tego, w jaki sposób dopuszczalne jest ograniczanie prawa własności, w tym prawa do zabudowy. To istota zagadnienia prawnego dotyczącego planowania i zagospodarowania przestrzennego. Artykuł 21 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dopuszczają możliwość ograniczenia prawa własności. Poza tym wykluczenie określonego rodzaju zabudowy nie zawsze musi prowadzić do naruszenia istoty prawa własności. Jedynie ograniczenie tego prawa, nie wyklucza z dalszego korzystania z nieruchomości, tak jak w niniejszej sprawie, dając możliwość prowadzenia na terenie rodzinnego ogrodu działkowego działalności rolniczej, ogrodniczej, sadowniczej, czy też zagospodarowania na potrzeby użytków zielonych. Z powyższych względów zaznaczyć należy, iż zapisy m.p.z.p. na równi z postanowieniami przepisów ustaw kształtują prawo wolności budowlanej. Z tych też względów niezasadna jest argumentacja skarżących jakoby przepisy ustawy ROD miały pierwszeństwo przed postanowieniami m.p.z.p. Dla powyższej oceny bez znaczenia pozostaje okoliczność uchwalenia m.p.z.p. przed wejściem w życie ustawy ROD. Rozdział 7 ustawy o ROD (Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe) nie zawierały żadnych regulacji nakazujących zmianę m.p.z.p. Ponadto wskazać należy, iż art. 32 u.p.z.p. w żadnym wypadku nie stanowi podstawy do kwestionowania przez organy nadzoru budowlanego postanowień m.p.z.p. Jak wskazano wyżej plan miejscowy stanowi akt prawa miejscowego obowiązujący tak organ nadzoru budowlanego jak i Sąd. Natomiast przewidziany w art. 32 u.p.z.p. obowiązek wójta (burmistrza, prezydenta miasta) oceny aktualności aktów planowania przestrzennego w żadnej mierze nie pozwala na ignorowanie obowiązujących m.p.z.p. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy trafnie przyjęły, że budowa w budynku gospodarczego nastąpiła niezgodnie z przepisami m.p.z.p. Jak wskazano wyżej, teren działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w L. objęty jest zapisami uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w L. - [...]. Powyższa nieruchomość oznaczona została symbolem 1R. Z § 3 pkt 1 uchwały wynika, że "Na obszarze planu ustala się następujące przeznaczenie trenów: tereny rolnicze, oznaczone na rysunku planu symbolami 1R i 2R". W § 13 pkt 1 uchwalono, że: "Dla terenów rolniczych, oznaczonych na rysunku planu symbolami 1R i 2R, ustala się: 1. przeznaczenie terenu pod uprawy rolnicze, ogrodnicze, sadownicze oraz użytki zielone". Zapis § 4 pkt 2 lit a uchwały stanowi, że "W zakresie zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się: zakaz lokalizacji: tymczasowych obiektów budowlanych". Zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy ma jednak § 10 uchwały stanowiący, że "W zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenu oraz ograniczeń w ich użytkowaniu, w tym zakazu zabudowy, ustala się: 1) zakaz lokalizacji budynków; 2) uwzględnienie w zagospodarowaniu, zgodnie z przepisami odrębnymi, przebiegów urządzeń melioracyjnych". Reasumując powyższe, Sąd uznał, że organy dokonały prawidłowej interpretacji przepisów obowiązującego m.p.z.p. i prawidłowo ustaliły, że wykonana zabudowa narusza obowiązujące przepisy prawa miejscowego, co słusznie doprowadziło organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki z uwagi na brak możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że sam fakt, iż m.p.z.p. zabrania wznoszenia obiektów budowlanych na danym terenie, nie eliminuje podstawowej funkcji ROD tj. zaspokajania socjalnych, wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa, ponieważ zapisy aktu miejscowego, nie zabraniają w żaden sposób możliwości prowadzenia na terenie rodzinnego ogrodu działkowego działalności rolniczej, ogrodniczej, sadowniczej, czy też zagospodarowania na potrzeby użytków zielonych, choć bez prawa do zabudowy budynkami lub tymczasowymi obiektami budowlanymi. Zdaniem Sądu, podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku. Również względy słuszności oraz zasady współżycia społecznego, przy ocenie legalności decyzji administracyjnej nie mają znaczenia. W omawianym zakresie sąd administracyjny ocenia zgodność decyzji administracyjnej z prawem. Dla tej oceny ma zaś znaczenie zasada legalizmu (wyrażona w art. 6 K.p.a.), a nie względy słuszności oraz zasady współżycia społecznego, które to kategorie nie funkcjonują na gruncie prawa administracyjnego. W ocenie Sądu organy - wbrew zarzutom skarżących - dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło