III SA/Po 141/16

Dnia 29 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi x na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok [...] I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor OR ARiMR odmówił x przywrócenia terminu doniesienia odwołania od decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że powyższa decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi strony adwokatowi w dniu [...] r. Złożył on odwołanie w dniu [...] r. W dniu [...] r. organ II instancji wezwał pełnomocnika strony do uzupełnienia braku odwołania poprzez złożenie podpisu pod nim w terminie 7 dni. Pełnomocnik w dniu [...] r. nadał pismo z wnioskiem o przedłużenie terminu do wykonania powyższego wezwania, co najmniej do [...] r. z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim dołączając druk L-4. Organ wobec braku podstaw do przedłużenia powyższego terminu w dniu [...] r. wydał zawiadomienie o pozostawieniu podania bez rozpoznania. W dniu [...] r. pełnomocnik wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku odwołania, jednak w organu wniosek ten był niezasadny. Nie spełniono bowiem przesłanki z art. 58 kpa, gdyż pełnomocnik strony nie wykazał braku winy w niedochowaniu terminu do uzupełnienia odwołania. Zaniechanie profesjonalnego pełnomocnika ma negatywne konsekwencje dla samej strony. Pełnomocnik uzasadniał wniosek zwolnieniem lekarskim, jednak nie jest to w ocenie organu okoliczność wystarczająca dla przywrócenia terminu. W okresie zwolnienia pełnomocnik mogła się poruszać , a także korzystać z pomocy innych osób. Poza tym w okresie trwania choroby pełnomocnik złożyła w dniu [...] r. wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia odwołania własnoręcznie przez nią podpisany. W skardze do Sądu pełnomocnik strony skarżącej podniosła, że organ naruszył art. 7, 8, 75, 77, 80 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wezwanie zostało odebrane przez osobę upoważnioną w kancelarii do odbioru korespondencji pocztowej, a nie osobiście przez chorego pełnomocnika strony, mieszkającego ok. 100 km od siedziby kancelarii. W okresie choroby pełnomocnik nie miał osobistego dostępu do akt przedmiotowej sprawy. Prowadzi on kancelarię jednoosobowo. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania oraz procedowania organu przed wydaniem decyzji. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), dalej p. p. s. a., w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych przepisów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 58 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2), przy czym przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3). Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, iż istnieją cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione łącznie, aby organ administracji mógł przywrócić termin do dokonania czynności wskazanej we wniosku o przywrócenie terminu tj.: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienie wraz z wniesieniem żądania o przywrócenie terminu czynności, dla której termin był określony. Podkreślić należy, że przesłanka dochowania siedmiodniowego terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw uwzględnienia wniosku. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu (art. 58 § 3 k.p.a.). Z powołanego art. 58 § 2 k.p.a. wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest dzień ustania przyczyny uchybienia terminu oczywiście przy założeniu, że strona miała wiedzę o uchybieniu terminu. W omawianej należy wskazać, że w postępowaniu administracyjnym skarżący występował osobiście bowiem- co wynika z uzupełnionych przez organ na wezwanie Sądu akt administracyjnych- skarżący dopiero [...] r. udzielił adwokat y pełnomocnictwa i to do złożenia odwołania od decyzji z [...] . Tak więc bieg terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji zaczął biec od dnia jej doręczenia skarżącemu t.j. [...] r. (przesyłka była w dniu [...] r. awizowana) i upływał z dniem[...] r. W tym też dniu działający z upoważnienia skarżącego pełnomocnik złożył pismo będące odwołaniem od powyższej decyzji jednak bez podpisu data stempla pocztowego r[...].). Uzupełnił je o podpis [...] r.(pismo z dnia [...] r. i z tego samego dnia data stempla pocztowego) , zaś w dniu[...] r. (data stempla pocztowego) złożył pismo z dnia [...] r. z wnioskiem o przywrócenie terminu do "uzupełnienia skargi", co należało uznać jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Niemniej w omawianej sprawie należy podkreślić, że mamy do czynienia z sytuacją, w której pełnomocnik wiedzę o uchybieniu terminu uzyskał z chwilą otrzymania zawiadomienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania . To zaś oznacza, ze termin do złożenia przedmiotowego wniosku zaczął biec od dnia [...] r. (data odbioru przesyłki przez upoważnioną osobę). Złożenie więc wniosku o przywrócenie terminu[...] r. nastąpiło w ustawowym czasie 7-dni. Badając kolejną przesłankę jaką jest brak winy w niedochowaniu ustawowego terminu, organ dokonując analizy tej przesłanki w kontekście działań (zaniechań) pełnomocnika uznał, że zwolnienie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu i w tym zakresie powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W istocie w doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy zachodzi tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok NSA z 28 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 1257/11, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największej staranności. Przywrócenie terminu nie jest natomiast możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do takiej przeszkody nie zalicza się w orzecznictwie i doktrynie samego zwolnienia lekarskiego, gdyż samo w sobie nie wyklucza ono możliwości dokonania danej czynności procesowej i nadania pisma przez osobę trzecią. Chyba, że choroba była nagła, wymagała leżenia w łóżku i strona nie mogła korzystać z pomocy osoby trzeciej ( B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 282 ). W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że choroba pełnomocnika trwała nieprzerwanie od [...] do [...] r. i w tym czasie pełnomocnik nie miał możliwości podjęcia działań. Kancelarię prowadzi jednoosobowo i filia kancelarii w T , gdzie trafiała korespondencja, oddalona jest od miejsca zamieszkania pełnomocnika ok.100 km (oświadczenie pełnomocnika w protokole rozprawy). Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, że organ dokonał niewłaściwej interpretacji omawianego tu przepisu prawa i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. 2016, poz. 718 ) orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Obecnie organ odwoławczy rozpatrzy złożone odwołanie od decyzji Kierownika BP ARiMR [...]. O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 w/ cyt. ustawy.