III SA/Po 141/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-08-02
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Ireneusz Fornalik, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący powierzchnię lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier hazardowych, który zapewnia energię elektryczną i czerpie zyski uzależnione od eksploatacji automatu, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot wynajmujący powierzchnię lokalu podmiotom eksploatującym automaty do gier hazardowych, który zapewnia energię elektryczną, czerpie zyski uzależnione od eksploatacji automatu i sprawuje pieczę nad urządzeniem, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W związku z tym, wymierzenie kary pieniężnej jest zasadne, jeśli podmiot ten nie posiada wymaganych koncesji lub zezwoleń.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ustalili, że w lokalu należącym do P. K. znajdował się automat do gier hazardowych, na którym urządzano gry poza kasynem gry. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył P. K. karę pieniężną. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. P. K. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów technicznych z uwagi na brak notyfikacji oraz błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry".Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 sierpnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2017 roku przy udziale sprawę ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. K. (dalej: "strona") od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z [...] marca 2016 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] lutego 2013 r. w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w L. ustalili, że w [...] w miejscowości L., w którym działalność gospodarczą prowadzi strona, znajduje się podłączone do sieci i gotowe do gry urządzenie o nazwie [...], przypominające swoim wyglądem automat do gier, na którym urządza się gry na automatach w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W drodze eksperymentu funkcjonariusze celni potwierdzili, że gry oferowane na tym urządzeniu są grami na automacie w rozumieniu powyższej ustawy urządzanymi z naruszeniem jej przepisów.
Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. wszczął z urzędu postępowanie w zakresie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry, a następnie – po przeprowadzeniu postępowania – decyzją z [...] marca 2016 r. wymierzył stronie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, strona zarzuciła naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez jego zastosowanie podczas, gdy przepisy te, wespół z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, współtworzą "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej, nie mogą być stosowane.
Dyrektor Izby Celnej, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, w pierwszej kolejności odniósł się do zasadniczego zarzutu odwołania dotyczącego bezprawnego – zdaniem odwołującego – prowadzenia postępowania na podstawie przepisów technicznych, to jest art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, które wobec braku notyfikacji miałyby być bezskuteczne i nie mogłyby stanowić podstawy wymierzenia kary. W tym względzie organ celny powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, w której stwierdzono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przedstawiony Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Organ odwoławczy podzielił tezę uchwały NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, a także przedstawioną w niej argumentację, przyjmując, że w przypadku odwołującego powinna mieć zastosowanie kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.
Przystępując do oceny charakteru gier na przedmiotowym automacie organ II instancji wskazał, że podczas przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2013 r. kontroli funkcjonariusze celni ustalili, że aby uruchomić grę na automacie [...] niezbędne jest zasilenie go środkami pieniężnymi, które następnie zostały zamienione na punkty kredytowe według przelicznika 5 zł – 50 pkt, które to punkty można było wykorzystać w grze. Kontrolujący dowiedli, że w zależności od posiadanych punktów można zadysponować stawki za jedną grę od 1 do 100 punktów – niezależnie od rodzaju gry. Urządzenie to posiadało pięć gier – dwie gry owocówki pięciobębnowe, dwie gry owocówki trzybębnowe oraz jedną grę karcianą (poker). W wyniku przeprowadzonej kontroli z wykorzystaniem symulatora gier bębnowych funkcjonariusze ustalili, że zadanie grającego polega jedynie na zasileniu przedmiotowego urządzenia środkami pieniężnymi, wybraniu gry i odpowiedniej stawki, a także naciśnięciu przycisku "start", co powoduje uruchomienie bębnów. Grający na tym automacie nie miał możliwości wpływu na wynik końcowy gry w momencie obrotu bębnów, bowiem te obracały się w tę samą stronę i ich zatrzymanie następowało samoczynnie bez udziału grającego, w wybranej przez urządzenie konfiguracji. Gracz nie miał żadnego wpływu na końcowe ustawienie bębnów. W przypadku gry karcianej (pokera) uruchomienie – wciśnięcie przycisku "start" – powodowało odkrycie 5 kart wybranych przez urządzenie. Również w przypadku "dobierania-wymiany" kart grający nie miał żadnego wpływu na to jakie karty zostaną odkryte. Funkcjonariusze wykazali ponadto, że rzeczony automat realizuje wygrane pieniężne, czego dowodem było wypłacenie z urządzenia trzech monet o nominale 5 zł. Ponadto podczas eksperymentu kilkakrotnie uzyskano wygrane rzeczowe (układ bębnów premiujący) w postaci dodatkowych punktów kredytowych, które wykorzystano do prowadzenia dalszych gier bez wnoszenia dodatkowej opłaty. Wobec powyższego ustalono, że wynik gry na tym urządzeniu uzależniony jest od przypadku, a gracz nie ma wpływu na to, jaki układ symboli na bębnach (układ kart) pojawi się po ich zatrzymaniu. O komercyjnym celu urządzanych gier świadczy fakt, że udział w nich możliwy jest po zasileniu automatu środkami pieniężnymi. Ponadto, gry te toczyły się o wygrane pieniężne i rzeczowe. Potwierdza to, że gry urządzane na tym automacie były grami na automacie w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Ustalenia kontrolujących potwierdzone zostały w zeznaniach świadka, a także w ekspertyzie biegłego sądowego mgr inż. W. K. z [...] czerwca 2013 r., nr [...]
Organ celny w dalszej kolejności stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku odwołujący był urządzającym gry na przedmiotowym automacie. Odwołujący współuczestniczył w urządzaniu gier, co najmniej przez fakt zapewnienia odpowiednich warunków do uruchomienia automatu, do czego przeznaczył swój lokal. Taki stan rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, pozwala, aby status urządzającego przypisać także właścicielowi lokalu – wynajmującego powierzchnię do wstawienia automatu, tym bardziej, że z tego tytułu odwołujący czerpał korzyści finansowe. Zezwalając na wstawienie automatu do swojego lokalu strona udostępniła to urządzenie osobom trzecim i umożliwiła im prowadzenie gier na tym automacie. Gdyby właściciel lokalu nie zgodził się na wynajęcie powierzchni w sowim lokalu, to nie miałoby miejsca urządzanie gier. Automat do gier został umieszczony w lokalu za zgodą właściciela, który tym samym winien być świadomy odpowiedzialności i ewentualnych skutków z tego tytułu. Organ odwoławczy powołał się przy tym na protokół kontroli z [...] lutego 2013 r., protokół przesłuchania świadka oraz umowę najmu powierzchni użytkowej z [...] lutego 2013 r.
Stwierdzony w sprawie stan faktyczny, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, podlega subsumcji pod art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji podnosząc zarzut naruszenia:
1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebrany w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego zakresem podmiotowym powyższych regulacji i nałożenie na niego kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry",
2) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez jego zastosowanie podczas, gdy powołany przepis – wespół z art. 14 ust. 1 ustawy – stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, nie może być stosowany, zaś postępowanie powinno zostać umorzone.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoczynając rozważania w niniejszej sprawie należy zauważyć, że najdalej idący zarzut, podniesiony w skardze, wskazuje na niedopuszczalność zastosowania w kontrolowanej sprawie art. 14 ust. 1 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h."), które – jak wskazuje skarżący – jako przepisy techniczne, w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE nr 204, poz. 37 ze zm., dalej: "dyrektywa 98/34/WE"), nie zostały notyfikowane.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Stosownie z kolei do postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej (pkt 3). Na podstawie przepisu art. 90 u.g.h. kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (ust. 1). Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). W myśl art. 91 powołanej ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. W świetle zaś art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.
Odnosząc się do spornego, a zarazem kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zagadnienia, czy art. 89 u.g.h., stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 (dostępną w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej stwierdzono, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Przepis ten może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Powołana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14, CBOSA).
W świetle omawianej uchwały dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma również znaczenia techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 wskazanej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Na podkreślenie zasługuje zwłaszcza ten fragment rozważań NSA gdzie stwierdza się, iż fakt uznania art. 14 ust. 1 u.g.h. za przepis techniczny nie oznacza, że bezskuteczność tego przepisu – w znaczeniu nadawanym w orzecznictwie europejskim przepisom technicznym, których projekty nie zostały notyfikowane – realizuje się w wymiarze bliskim utracie jego mocy powszechnie obowiązującej, a przez to w swoistego rodzaju generalnym uwolnieniu (poluzowaniu) zasad prowadzenia działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier na automatach z konsekwencją w postaci generalnej niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., penalizującego urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem oraz redukowania istotnych funkcji tego przepisu. Zdaniem NSA nie jest więc tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., pozostaje w tego rodzaju funkcjonalnym związku z technicznym przepisem art. 14 tej ustawy, który zawsze i bezwarunkowo – a więc bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych – uzasadnia odmowę jego zastosowania jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry.
NSA w omówionej uchwale podkreślił, że regulacja prawna zawarta w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie służy czystej represji, co mogłoby podważać zasadność stanowiska o braku jej samoistnego charakteru w relacji do art. 14 ust. 1 tej ustawy. W ocenie NSA przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie penalizuje bowiem, jako przepis sankcjonujący, naruszenia określonych w art. 14 ust. 1 tej ustawy zasad urządzania gier na automatach w takim wymiarze i w takim zakresie, który można i należałoby wiązać z funkcją represyjną.
W świetle wiążących w niniejszej sprawie rozważań NSA zawartych w uchwale składu siedmiu sędziów tego Sądu z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, za bezzasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut bezpodstawnego wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej pomimo braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych.
We wskazanej uchwale NSA stwierdził jednocześnie, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem – od 14 lipca 2011 r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry – podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Jak wskazał NSA w świetle jednoznacznej treści przywołanego przepisu, za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą, uznać należy po pierwsze, fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h., a po drugie, ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry. Nie ma więc żadnego prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia, czy też nie. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.
Mając powyższe na względzie, w dalszej kolejności, stwierdzić trzeba, że organ Izby Celnej, w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo ustalił, iż gry na urządzeniu [...] stanowią gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. W oparciu o zgromadzony w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy organ celny jednoznacznie wykazał, czego skarżący zresztą nie kwestionuje, że przedmiotowy automat stanowi urządzenie elektroniczne, umożliwiające wygrane pieniężne i rzeczowe, a przebieg gier na nim ma charakter losowy w tym znaczeniu, że uzyskiwane wyniki są dla grającego nieprzewidywalne, niezależne od niego.
Ustosunkowując się zatem do kolejnego zarzutu – dotyczącego ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry – podzielić trzeba wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać trzeba, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie ale także inne zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15; CBOSA).
W związku z powyższym za nietrafny uznać trzeba zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., poprzez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu tego przepisu. W realiach zawisłej sprawy organ Izby Celnej prawidłowo bowiem uznał skarżącego za podmiot urządzający gry na automacie poza kasynem gry, o czym świadczy m.in. treść ujawnionej umowy najmu powierzchni użytkowej zawartej pomiędzy skarżącym (wynajmujący) a spółką [...] Sp. z o.o. W oparciu o tę umowę skarżący wynajął część powierzchni lokalu użytkowego, w którym prowadził działalność gospodarczą w celu zainstalowania przez spółkę automatów (art. 3 ust. 1 umowy). W umowie zawarto zapisy o ustaleniu czynszu najmu na rzecz skarżącego (art. 3 ust. 2 i art. 5 umowy), przy czym czynsz ten miał być płatny wyłącznie w miesiącach, w których spółka będzie utrzymywać uruchomione automaty. Czynsz ten nie stanowił w istocie wynagrodzenia za wynajmowaną powierzchnię, lecz wynagrodzenie uzależnione od eksploatacji automatu. Zgodnie z powyższą umową na skarżącym spoczywał również obowiązek dostarczenia energii elektrycznej (art. 4 ust. 5 umowy). W art. 7 umowy skarżący zobowiązał się z kolei do powiadomienia spółki o fakcie włamania lub istotnego uszkodzenia automatu, a w jej art. 9 do nieprzekazywania osobom trzecim informacji o przychodach spółki z punktu gry, którym to informacjom nadano charakter poufny. Zezwalając na wstawienie automatu do lokalu skarżący, jak słusznie stwierdził organ celnym udostępnił zatem to urządzenie osobom trzecim i umożliwił prowadzenie gier na tym automacie. Działalność skarżącego w żadnej mierze nie ograniczała się jedynie do udostępnienia spółce [...] powierzchni rzeczonego lokalu. Wskazane okoliczności, wynikające z ustaleń zawartej przez skarżącego umowy, wykraczają poza regulacje dotyczące najmu i stanowią o aktywności skarżącego ukierunkowanej na urządzanie gier z wykorzystaniem zasobów w postaci lokalu i zapewnionej w nim energii elektrycznej, a także ze sprawowaniem pieczy nad automatem, który do lokalu wstawiła spółka [...]. Z uwagi na powyższe nie można uznać za trafny zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., opierający się na założeniu, że czynności skarżącego, jako osoby wynajmującej powierzchnię części lokalu, nie mogą zostać zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
Jako że skarżący nie legitymował się, co pozostaje w sprawie bezsporne, którymkolwiek z dokumentów legalizujących jego działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazał, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczynił obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h., wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w przedstawionych okolicznościach sprawy uznać trzeba za zasadne.
Zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały w toku postępowania przeprowadzonego w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Organ celny nie dopuścił się również naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić w oparciu o art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło