III SA/Po 144/06

Dnia 25 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2005 roku nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich go gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Ławniczak /-/B. Koś /-/T. Geremek WSA/wyr.1 – sentencja wyroku W dniu [...] czerwca 2004 roku W.L. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. W części VII wniosku zawierającym oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, na których zadeklarowano działki rolne wnioskodawca wpisał dwa numery działek położonych w gminie K. W. Pierwsza o powierzchni 37 ha 7897m 2 i numerze [...] oraz druga o powierzchni 3 ha 9875 m 2 i numerze [...]. Podczas weryfikacji wniosku zakwestionowano sumę powierzchni działek rolnych zadeklarowanych przez W.L. Natomiast po przeprowadzonej z urzędu kontroli administracyjnej ujawniono błędy w treści wniosku odnośnie osoby uprawnionej do uzyskania płatności bezpośrednich. Z uwagi na powyższe oraz treść art. 50 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 30, poz. 168) organ zwrócił się do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a dotyczących niezgodności w powierzchniach zadeklarowanych nieruchomości. W toku tychże czynności zostało potwierdzone, iż istotnie działka o numerze [...] w momencie składania wniosku objęta była umową dzierżawy i tym samym znajdowała się w posiadaniu dzierżawcy, a nie wnioskodawcy. W oparciu o powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał w dniu [...] listopada 2004 roku decyzję o numerze [...] odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej oraz z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych. Od powyższej decyzji W.L. złożył odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zarzucił on organowi I instancji nie uwzględnienie treści jego wyjaśnień złożonych w Biurze Powiatowym ARiMR, nie poinformowanie go o sposobie wypełniania wniosku oraz podkreślił, iż punkt X wniosku zawiera jedynie wskazanie o właścicielu, a nie dzierżawcy działek rolnych. Odwołujący się podkreślił, iż błędne wypełnienie wniosku jest następstwem niekorzystnych dla niego i przypadkowych okoliczności, na które nie miał wpływu. Decyzją z dnia [...] marca 2005 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z treścią art.3 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku "o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru" ( Dz. U 04, poz. 4 Nr 40) - decyzje w sprawach przyznania płatności wydaje się w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku. Organ podkreślił też, że podpisanie punktu X wniosku przesądza o fakcie posiadania przez wnioskodawcę wiedzy o zasadach i formach dopłat bezpośrednich. Na decyzję organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł W.L. podnosząc argumenty tożsame z wniesionymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ponownie podkreślając, iż nie został właściwie poinformowany przez pracownika oddziału ARiMR w trakcie wypełniania wniosku o dopłaty o zasadach wypełniania wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, iż zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje uzasadnienie w nadesłanych przez organ aktach. Zadaniem sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie czy zebrany i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach materiał jest pełny, czy został on prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 "Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku "o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru" – płatność na wniosek producenta rolnego przyznaje w drodze decyzji administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Oznacza to, że postępowanie w przedmiotowej sprawie jest postępowaniem wszczynanym i toczącym się w oparciu o wniosek zainteresowanego oraz w oparciu o przedłożone przez niego dane. Z danych zawartych we wniosku z dnia [...] czerwca 2004 roku wynikało, iż to W.L. jako producent rolny ubiega się o dopłaty; w części dotyczącej zadeklarowanych działek rolnych wskazał ich powierzchnię, dane według ewidencji gruntów oraz oznaczenie działki rolnej. Przepis art. 2 pkt 1 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku stanowi, iż osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej producentem rolnym przysługują płatności z tytułu dopłat bezpośrednich. Analiza tej części regulacji prawnej w pierwszym rzędzie odnieść się musi do przepisów kodeksu cywilnego. Treść artykułu 336 Kodeksu cywilnego wskazuje, że posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Nadto za przyjęciem takiej tezy przemawia również analiza kolejnego pojęcia zawartego w treści cytowanego artykułu, a mianowicie "producent rolny". Otóż zgodnie z § 1.1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 roku ( Dz. U. nr 65 poz. 600 i 601) - "utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest: uprawa roślin lub ugorowanie – w przypadku gruntów rolnych". Z uwagi na fakt, iż to dzierżawca, a nie właściciel nieruchomości utrzymywał je w dobrej kulturze rolnej i to on był jej faktycznym posiadaczem – zasadna jest teza, iż to dzierżawca uprawniony był do otrzymania płatności w rozumieniu Ustawy "o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru". Reasumując- płatności przysługują osobie będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, która jest jednocześnie producentem rolnym. Jak już wyżej wskazano-decyzje w sprawie przyznania płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane przez producenta rolnego we wniosku. Dysponując tymi danymi oraz w oparciu o przeprowadzoną weryfikację wniosku – brak było podstaw do przyznania płatności, skoro w toku postępowania okazało się, iż działka będąca w posiadaniu dzierżawcy została także objęta wnioskiem o dopłaty. Skarżący sam zresztą potwierdził fakt zawarcia umowy dzierżawy gruntów rolnych wskazanych przez niego we wniosku. Niespornym było zatem, że W.L. w chwili składania wniosku oraz w chwili wydawania decyzji przez organy orzekające w sprawie nie był producentem rolnym na obszarze działki o nr [...]. Trafnie więc organy uznały, że odnośnie tej działki rolnej nie spełnia ona warunków określonych w art.2 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku " o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru" Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że punkt X wniosku wskazuje na fakt, iż to właścicielowi, a nie dzierżawcy przysługuje dopłata. Bowiem punkt X przedmiotowego formularza wskazuje jedynie na konieczność potwierdzenia znajomości zasad przyznawania płatności. Formularz zasad tych nie wskazuje ani nie wymienia, gdyż wynikają one z przepisów prawa. Nie może w tym wypadku mieć znaczenia zarzut skarżącego, iż został źle poinformowany w tym zakresie przez pracownika Agencji, skoro podpisał i przyjął do wiadomości punkt X wniosku zawierający klauzule o znajomości zasad przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Także sposób i okoliczności weryfikacji danych wskazano wprost w formularzu, który złożył i podpisał W.L. Natomiast wezwanie dokonane w trybie art. 50 Kpa, dowiodło, iż sporna działka o numerze [...] była zgłoszona została wraz z wnioskiem o dopłaty bezpośrednie także przez innego wnioskodawcę, który dostarczył do Oddziału ARiMR umowę dzierżawy tego gruntu. Tym samym dopiero te czynności organu spowodowały wyjaśnienie kwestii osoby uprawnionej do dopłat; sam wnioskodawca nie wskazał tych danych we wniosku, jak również nie poinformował Agencji na piśmie o tych okolicznościach. Wobec powyższego - nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż na skutek złożonych w dniu [...] sierpnia 2004 roku wyjaśnień nastąpiła weryfikacja wniosku. Nadto podkreślić należy, iż to nie na skutek wyjaśnień skarżącego organ wszczął postępowanie, lecz na skutek złożonego przez niego w dniu [...] czerwca 2004 roku wniosku. Postępowanie wyjaśniające służyć miało jednoznacznemu ustaleniu osoby uprawnionej do otrzymania dopłat. Podzielić także należy stanowisko organu ,iż z pouczeń zawartych w wezwaniu z dnia 21 lipca 2004 roku wynika, że brak wyjaśnień strony spowoduje nie rozpoznanie wniosku, ale w części, w której nie udzielono wyjaśnień. Nie wynika z nich – wbrew twierdzeniom skarżącego - że sam fakt złożenia wyjaśnień spowoduje pozytywne rozpatrzenie wniosku. Sens przepisu art. 50 Kpa wyraża się, bowiem w tym, iż uzyskane wyjaśnienia stanowią wraz z innymi dowodami materiał niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonania czynności urzędowych. Dodać należy również, iż wszystkie złożone wnioski podlegają szczegółowej weryfikacji, a dane z wniosku są porównywane z bazami danych między innymi z bazą ewidencji gruntów. Stąd też w niniejszym przypadku wykryto niezgodności powierzchni działek wskazanych we wnioskach o dopłaty bezpośrednie. W przypadku stwierdzenia niezgodności we wniosku - wnioskodawca zostaje wezwany, celem ich wyjaśnienia. Analiza regulacji prawnej związanej z dopłatami bezpośrednimi dowodzi, iż w każdym przypadku, kiedy z powodu stwierdzenia niezgodności z informacjami podanymi we wniosku o przyznanie płatności, które nie zostały wyjaśnione przez wnioskodawcę ze stwierdzonym w kontroli administracyjnej stanem faktycznym, na wnioskodawcę zostaną nałożone określone sankcje. Wynikają one bezpośrednio z przepisów art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych Rozporządzeniem Rady(EWG) nr 3508/92 oraz art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r., rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Te konkretne przepisy stanowią podstawę odmowy przyznania płatności bezpośrednich oraz nałożenia sankcji okresie kolejnych trzech lat kalendarzowych. Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 roku "o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru", a w toku postępowania organy nie naruszyły przepisów proceduralnych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku "prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalił. /-/ /-/ M. Ławniczak /-/ / B. Koś /-/ T. Geremek