III SA/Po 144/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-05-22
Skład orzekający: Małgorzata Górecka, Tadeusz M. Geremek, Beata Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego dotyczącego sytuacji majątkowej i zdrowotnej wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji publicznej nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego w zakresie sytuacji majątkowej i zdrowotnej wnioskodawcy, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie dokonał porównania dochodów z wydatkami, nie ocenił możliwości spłaty zadłużenia ani nie uwzględnił w wystarczającym stopniu stanu zdrowia wnioskodawcy.Stan faktyczny
A J zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu zaległych składek, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. ZUS odmówił umorzenia, uznając brak całkowitej nieściągalności zadłużenia i wystarczające dochody wnioskodawcy. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ZUS utrzymał w mocy poprzednią decyzję. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając nieprawidłowe postępowanie i brak uwzględnienia jego sytuacji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Beata Sokołowska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi A J na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P z dnia .... roku nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P z dnia ... r. nr ..., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2012 r. A J zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu zaległych składek, powołując się na trudną sytuację finansową spowodowaną niskim dochodem – emerytura w kwocie 1061 zł oraz wysokimi kosztami utrzymania, a także na nasilenie się kłopotów zdrowotnych, które już wcześniej miały wpływ na zmniejszenie jego dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Do wniosku strona załączyła karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz wyniki badań, w tym tomografii komputerowej.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego i zebraniu dowodów w sprawie, decyzją z dnia 20 września 2012 r., działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 28 ust. 1-4 oraz art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. – Dz. U. Nr 205 z 2009 r., poz. 1585 ze zm.) odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek :
1. na ubezpieczenia społeczne za okres od 01/2008 do 5/2012 w kwocie 27.767,11 zł wraz z odsetkami w kwocie 7.845,00 zł
2. na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10/2002 do 12/2002 i od 04/2003 do 05/2012 w kwocie 20.544,64 zł wraz z odsetkami w kwocie 10.245,00 zł
3. na Fundusz Pracy za okres 01/2008 do 06/2009 w kwocie 794,40 zł wraz z odsetkami w kwocie 362,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Wobec wnioskodawcy nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne i organ egzekucyjny nie orzekł o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak składników majątkowych należących do zobowiązanego. Nie stwierdzono też istnienia przesłanek umorzenia z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Dłużnik ma 65 lat, jest osobą rozwiedzioną. Źródłem jego dochodu jest emerytura w wysokości [...] zł netto. Według oświadczenia strony miesięczne wydatki wynoszą – [...]. W toku postępowania strona udokumentowała wydatki telekomunikacyjne, za gaz, za energię elektryczną i za leki. Do akt załączono zawiadomienie o wysokości opłat za użytkowanie lokalu ([...]) – za lokal o pow. 96,21 m kw. z opłatami za 4 osoby. Wyliczono opłatę od 1 osoby na kwotę [...] zł. Zobowiązany nie posiada nieruchomości, jest natomiast właścicielem samochodu A z 1996 r.
Zakład podkreślił dalej, że umorzenie należności z tytułu składek zastrzeżone jest dla sytuacji szczególnie drastycznych, z uwagi na wiek, stan zdrowia, inne względy społeczne. W ocenie organu strona nie wykazała zaś, że uiszczenie zaległości z tytułu składek pozbawi ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zobowiązany nie udokumentował trudności w realizowaniu bieżących płatności, prowadzi gospodarstwo domowe z innymi osobami. Jego stan zdrowia pogarsza się, jednak pobiera on emeryturę, której wysokość nie jest zależna od aktualnej sytuacji zdrowotnej dłużnika. Pomimo złego stanu zdrowia strona prowadziła działalność gospodarczą do maja 2012 r. Zobowiązany wystąpił też z wnioskiem o rozłożenie zadłużenia na raty, a zatem można wnioskować, że jest w stanie wygospodarować środki finansowe, które pozwolą na spłatę choćby części zadłużenia.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A J zarzucił organowi pozbawienie go prawa do udziału w postępowaniu administracyjnym i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych i złożenia wyjaśnień. Wskazał, że w okresie od 29 sierpnia 2012 r. do 11 września 2012 r. przebywał w szpitalu, a w tym czasie, jego zdaniem, podjęto decyzję w ramach I instancji. Zobowiązany powołał się ponadto na swoją trudną sytuację finansową, będącą rezultatem długoletniej choroby i wielokrotnych hospitalizacji. Podkreślił, że mieszka w lokalu z trzema obcymi osobami – Z W, A W i K W, z którymi nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. W przedmiotowym lokalu zajmuje on jeden pokój oraz małą kuchnię wraz z łazienką. Posiada przy tym własny licznik gazu i podlicznik energii elektrycznej. W pierwszej kolejności reguluje opłaty związane z mieszkaniem i żyje z tego co mu pozostanie z emerytury.
Do powyższego wniosku strona ponownie załączyła dokumentację medyczną, między innymi kartę informacyjną Szpitala w P z dnia 1 października 2012r., z której wynika, że A J przebywał na Pododdziale od 26 września 2012r. do 1 października 2012r.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 8 grudnia 2012r. utrzymał w mocy decyzję z dnia 20 września 2012 r.
Zakład uznał, że zagwarantowano stronie możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, uznając zarzuty podniesione przez dłużnika w tym zakresie za bezzasadne.
Organ ponownie rozpoznał zebrany w sprawie materiał dowodowy i tak jak we wcześniejszej decyzji wskazał, że nie stwierdzono przesłanek umożliwiających umorzenie przedmiotowego zadłużenia. Brak całkowitej nieściągalności zadłużenia (istnieją składniki majątkowe mogące stanowić przedmiot skutecznej egzekucji – świadczenie emerytalne i samochód osobowy). W kwestii oceny możliwości zarobkowych strony organ stwierdził, że bieżące rachunki zobowiązanego są regulowane terminowo, co świadczy o tym, że w sprawie nie można stwierdzić trwałej niemożności zaspokojenia jego podstawowych potrzeb. Wnioskodawca korzysta też z telefonu i Internetu, co wykracza poza zakres pojęciowy podstawowych potrzeb życiowych. Strona nie dowiodła także, iż w sytuacji ewentualnej odmowy umorzenia zadłużenia będzie zmuszona korzystać z pomocy państwa.
Zakład powołał się na obowiązek wnioskodawcy regulowania świadczeń publicznoprawnych, zaś po swojej stronie na konieczność pozyskiwania od płatników należnych składek, zarządzania nimi i wypłacania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
W skardze do WSA strona podkreśliła, że jej sytuacja materialna i zdrowotna jest bardzo zła. Źródłem dochodu jest jedynie emerytura w wysokości [...] netto. Według oświadczenia skarżącego jego miesięczne wydatki wynoszą natomiast. [...] We wniosku do ZUS skarżący zaproponował ratalne spłacanie zadłużenia w kwocie 50 zł miesięcznie. To z powodów zdrowotnych musiał znacznie ograniczyć swoją aktywność zawodową, nie mógł regularnie pracować i dlatego przestał opłacać składki.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Również w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich legalności. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 ostatnio cytowanej ustawy wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Według ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. W myśl ust 3 całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
5) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
6) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być przy tym w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (ust. 3 a).
Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Podkreślić w tym miejscu trzeba wyraźnie, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy. Nie oznacza to jednak, że może być ona dowolna. Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem jest to wyłączna kompetencja organu. Kontrola sądu obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy oraz rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi – w postaci umorzenia należności (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/07, lex nr 484969; wyrok WSA w Gdańsku z 10 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 874/08, lex nr 483118).
Sąd bada, czy dokonana przez Zakład ocena stanu faktycznego sprawy jest właściwa, zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
W rozpatrywanej sprawie dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ nie działał prawidłowo, w szczególności nie dokonał niezbędnych ustaleń w zakresie dochodów i wydatków skarżącego oraz oceny możliwości spłaty zadłużenia wobec ZUS i nie uzasadnił swego stanowiska w sposób przekonujący – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 11 kpa.
Zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej winien wyjaśniać dokładnie stan faktyczny danej sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa). Zasada prawdy obiektywnej to naczelna zasada postępowania administracyjnego. Organ winien generalnie przeprowadzać niezbędne dowody z urzędu (zasada oficjalności postępowania). Strona nie jest jednak całkowicie zwolniona z realizacji tego obowiązku, zwłaszcza gdy nieudowodnienie danej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych (zob. m. in., B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 68-69).
Aktywność wnioskodawcy ma więc duże znaczenie. Organ musi mieć jednak na względzie, czy strona działa samodzielnie, czy przez profesjonalnego pełnomocnika i kierując się wspomnianą zasadą prawdy obiektywnej dążyć do zebrania całego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu Zakład zasadnie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność zaległych należności wskazując przede wszystkim na stałe źródło dochodu skarżącego w postaci emerytury.
Nie dokonano jednak w toku prowadzonego przez organ postępowania dowodowego wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie niezbędnym do podjęcia jednoznacznej oceny istnienia przesłanek wskazanych w § 3 ust. 1 i 3 powołanego powyżej rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). W szczególności dotyczących wykazania, że ze względu na stan majątkowy zobowiązany nie jest w stanie opłacić dochodzonych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego (opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych).
W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w przedmiocie umorzenia należności wobec Zakładu, organ ustalając sytuację majątkową dłużnika, winien m. in. porównać stwierdzoną sytuację materialną zobowiązanego z wysokością zaległej należności i wskazać jego dochody (rzeczywiste czy potencjalne), które według organu byłyby wystarczające na pokrycie zadłużenia (wyrok NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt II GSK 176/07, lex nr 399183). Należy ponadto zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę (osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe) z niezbędnymi kosztami utrzymania strony (rodziny) w celu ustalenia, czy jest ona w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez uszczerbku dla swojego (rodziny) podstawowego utrzymania (zobacz m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 2247/07, lex nr 484964). Możliwości majątkowe, płatnicze i zarobkowe nie mogą być przy tym rozpatrywane w oderwaniu od sytuacji zdrowotnej wnioskodawcy, która może wpływać bezpośrednio na realne zmniejszenie tych możliwości.
W decyzji z dnia 8 sierpnia 2012 r. organ stwierdził, iż dłużnik ma 65 lat, jest osobą rozwiedzioną. Źródłem jego dochodu jest emerytura w wysokości z[...] ł netto. Według oświadczenia strony jej miesięczne wydatki wynoszą –.[...] W toku postępowania strona udokumentowała wydatki telekomunikacyjne, za gaz, za energię elektryczną i za leki. Do akt załączono zawiadomienie o wysokości opłat za użytkowanie lokalu ([...]) – za lokal o pow. 96,21 m kw. z opłatami za 4 osoby. Wyliczono opłatę od 1 osoby na kwotę [...] zł. Podkreślono, że zobowiązany ma samochód A z 1996 r. Organ nie wskazał jednak na jego rzeczywistą wartość rynkową, która może być stosunkowo niewysoka ze względu na datę produkcji pojazdu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A J podał, że mieszka z trzema obcymi osobami – Z W, A W i K W i nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. W przedmiotowym lokalu zajmuje jeden pokój, małą kuchnię wraz z łazienką. Posiada przy tym własny licznik gazu i podlicznik energii elektrycznej. Reguluje opłaty związane z zajmowanym pomieszczeniem. Po rozpatrzeniu wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych w decyzji z dnia 8 grudnia 2012r. stwierdził, że bieżące rachunki zobowiązanego są regulowane terminowo, co świadczy o tym, że w sprawie nie można stwierdzić trwałej niemożności zaspokojenia jego podstawowych potrzeb. Strona korzysta też z telefonu stacjonarnego i Internetu, co wykracza poza zakres podstawowych potrzeb życiowych.
Z zaskarżonej decyzji nie wynika jednak jednoznacznie, ile wynoszą wszystkie niezbędne wydatki skarżącego (obejmujące czynsz, gaz, energię elektryczną, ogrzewanie, leki a także środki higieny i czystości, odzież, wyżywienie, koszty dojazdów do lekarzy) i czy pozostaje jakaś kwota pozwalająca na spłatę zadłużenia choćby w postaci wpłaty dobrowolnych niewielkich sum, bez narażenia na niemożność zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Nie ustalono bowiem wydatków m.in. na żywność, odzież, środki czystości i higieny osobistej W kwestii opłaty za telefon stacjonarny organ niezasadnie, w opinii Sądu, przyjął, że jest to wydatek wykraczający poza zakres podstawowych potrzeb życiowych. Nie ulega wątpliwości, że telefon jest środkiem niezbędnym do życia w realiach XXI wieku, szczególnie w przypadku osoby starszej i schorowanej, często korzystającej z pomocy medycznej.
Zauważyć trzeba, że skarżący deklarował wprawdzie chęć spłacania zadłużenia w układzie ratalnym, jednak organ nie dokonał analizy sytuacji finansowej zobowiązanego pod kątem istnienia faktycznej możliwości dokonywania regularnej spłaty zadłużenia w tej formie (przez dłuższy czas), bez potrzeby uciekania się przez stronę do pomocy Państwa np. poprzez pomoc finansową na zakup opału czy leków.
Sąd po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy stwierdził więc, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał ostatecznie wszechstronnego i dokładnego zbadania sytuacji majątkowej i zdrowotnej strony skarżącej, choć obowiązkiem organu było zestawienie dochodu zobowiązanego z wszystkimi ponoszonymi wydatkami (stałe koszty utrzymania, żywność, odzież, lekarstwa, pomoc medyczna itd.).
Uzasadnienie faktyczne decyzji winno zawierać pełne przedstawienie stanowiska organu, również w zakresie potencjalnej możliwości uregulowania choćby w części zadłużenia z tytułu składek w przyszłości z uwzględnieniem niewielkich szans skarżącego na uzyskanie dodatkowego źródła dochodu (ze względu na wiek – 66 lat i zły stan zdrowia).
Z dokumentacji medycznej zebranej w sprawie wynika, że skarżący choruje poważnie od kilkunastu lat i jego stan zdrowia ciągle się pogarsza ([...]).
Ponownie rozpoznając sprawę organ winien zatem uwzględnić powyższe uwagi i rozważania. Dokonać szczegółowych ustaleń faktycznych w zakresie wcześniej wskazanym. W tym celu Zakład powinien wezwać A J o dodatkowe wyjaśnienia, ewentualnie rozważyć konieczność przesłuchania Strony. Dopiero bowiem wnikliwe ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego i dogłębna ocena stanu zdrowia umożliwi organowi podjęcie odpowiedniej decyzji w przedmiocie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek nie narażającej się na zarzut dowolności. Organ winien rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki, choćby częściowego umorzenia zaległych należności (np. w zakresie odsetek), a swoje stanowisko i argumentację przedstawić szeroko przy uwzględnieniu zasad logiki i doświadczenia życiowego w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi ustawowe i nie naruszającym zasady przekonywania.
Trzeba również na marginesie wskazać, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 8 grudnia 2012r., Zakład powołał się na uprzywilejowany charakter zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, które co do zasady podlegają zaspokojeniu przed innymi należnościami i podał, że "R P udokumentował, iż posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu."
Powyższy akapit najprawdopodobniej przez pomyłkę znalazł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdyż z akt administracyjnych nie wynika, by A J spłacał jakiś kredyt w miejsce regulowania zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek. Sytuacja taka nie powinna mieć jednak miejsca, ponieważ godzi w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i przy ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład winien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji tylko te okoliczności, które dotyczą skarżącego.
Wobec powyższego, ze względu na naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku.
O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd postanowił w oparciu o art. 152 cytowanej ustawy – punkt II orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło