III SA/Po 146/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-06-27

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa wnioskodawców uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w celu zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawców, w tym dochody z działalności rolniczej, gospodarczej oraz umowy o pracę, wielokrotnie przewyższa obciążenia z tytułu kosztów sądowych i deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego dla rodziny. Brak było podstaw do przyjęcia, że uiszczenie kosztów sądowych spowodowałoby zachwianie ich sytuacji materialnej i bytowej w stopniu uniemożliwiającym zapewnienie minimum socjalnego.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od opłaty od zażalenia oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości. Sąd analizował dochody i majątek wnioskodawców, w tym dochody z działalności rolniczej, gospodarczej, umowy o pracę, posiadane nieruchomości oraz zobowiązania kredytowe i egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 czerwca 2014 roku Robert Talaga – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 27czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. B., P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2009 rok, po wznowieniu postępowania postanawia: odmówić M. B. przyznania prawa pomocy W piśmie z 23 maja 2013 roku P. B. i M. B. wraz z zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 maja 2013 roku złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od opłaty od zażalenia. Na wezwanie Sądu skarżąca złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy z zakresie częściowym – w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze zgromadzonych informacji wynika, że M. i P. B. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny to 1.680 zł (umowa o pracę męża wnioskodawczyni). Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem (wraz mężem) gruntów rolnych o pow. [...] ha, z których dochody pobiera jej mąż w ramach zarejestrowanej działalności gospodarczej. Ponadto posiada do spłaty zobowiązania w wysokości około [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych dochodów (przychody z najmu nieruchomości są przychodami jej męża z prowadzonej działalności gospodarczej), a ona nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zatrudnia pracowników. Natomiast firma [...] spółka z o.o. należy do jej syna K. B., z którą wnioskodawczyni nie ma żadnych powiązań oprócz tego, że jest właścicielem obiektów, które wynajmuje. M. B. oświadczyła, że nie jest zobowiązana do składania zeznań podatkowych, nie jest posiadaczem rachunku bankowego i nie może przedstawić rachunków bankowych, nie posiada zarejestrowanych na jej nazwisko żadnych środków transportowych. P. B. i M. B. posiadają następujące nieruchomości położone w K. (grunt [...]m², budynki [...] m², budynki stacji paliw – nieruchomość nieużywana, pozostałe budynki dzierżawione przez spółkę [...]), a także nieruchomości położone w B. (grunt [...] m², budynki [...] m² – nieruchomość nieużywana). Ponadto posiadają oni nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha – uprawa roślinna + las o pow. [...] ha. P. B. zastrzegł również, że nieruchomość przy ul [...] w S. nie jest jego własnością tylko jego matki, a wnioskodawca tylko tam zamieszkuje. Natomiast P. B. oświadczył, że jego rachunek bankowy został zajęty w ramach postępowania egzekucyjnego. W Banku [...] posiada on konto na którym znajduje się 0 zł. Jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, która opiera się głównie na najmie pomieszczeń i zatrudnia 3 pracowników, z czego jedna osoba od dłuższego czasu przebywa na zasiłku macierzyńskim. Ponadto jest zatrudniony na umowę o pracę w spółce A jako jej prokurent, jednak od sierpnia 2013 r. przebywa za zasiłku chorobowym. Z przedłożonych zeznań podatkowych wynika, że w 2012 roku P. B. uzyskał przychód w wysokości [...] zł i jednocześnie poniósł stratę w wysokości [...] zł z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast w 2013 roku P. B. uzyskał przychód w wysokości [...] zł, a z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskał roczny przychód w wysokości [...] zł oraz poniósł stratę w wysokości [...] zł. Z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2014 rok wynika, że uzyskał on następujący przychód: styczeń – [...] zł, luty – [...] zł, marzec – [...] zł, kwiecień – [...] zł i jednocześnie poniósł stratę w następujących wysokościach: styczeń – [...] zł, luty – [...] zł, marzec – [...] zł, kwiecień – [...] zł. W ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy P. B. przedłożył wezwanie BS we W. z dnia 8 listopada 2012 roku do spłaty wymagalnego zadłużenia w kwocie [...] zł wraz z odsetkami; umowę pożyczki z Banku [...] w wysokości [...] zł), a także nieczytelny harmonogram spłat kredytu/pożyczki, zestawienie należności dochodzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] - dochodzone należności wynoszą [...] zł ([...] zł należności głównych i [...] zł odsetek), zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z 16 września 2013 r. na wniosek Bank [...]. (należność główna [...] zł z odsetkami w wysokości [...] zł), zawiadomienie Komornika przy Sądzie Rejonowym w K. o zajęciu wierzytelności na rzecz [...] w wysokości [...] zł wraz z odsetkami na dzień 25 maja 2011 roku w wysokości [...] zł, a także harmonogram spłat umowy kredytowej w Bank [...] P. B. wskazał, że w ramach prowadzonej działalności rolniczej uprawia pszenżyto ([...] ha) oraz pszenicę ([...] ha). Ze złożonego oświadczenia wynika, że uzyskany przychód z wytworzonych płodów rolnych w 2013 roku wyniósł [...] zł, przy czym koszty prowadzenia działalności rolniczej w 2013 roku były następujące: zasiew – [...] zł, zbiory – [...] zł, uprawa – [...] zł, środki ochrony roślin – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł, podatek rolny i podatek od nieruchomości – [...] zł. Natomiast w 2014 roku koszty prowadzenia działalności rolniczej poniesione do kwietnia 2014 roku były następujące: zasiew – [...] zł, uprawa – [...] zł, środki ochrony roślin – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł, podatki rolny i od nieruchomości [...] zł. P. B. posiada samochód Volkswagen Transporter 1,9, rok produkcji 1997 (zastaw bankowy) – wartość rynkowa [...] zł; naczepę cysternę ENERCO [...] rok produkcji 1999 – wartość rynkowa [...] zł, ciągnik Białoruś, samochód Mercedes Benz S 6000 rok produkcji 1994 – wartość rynkowa [...] zł; samochód Volkswagen Tiguan 2,0 TDI rok produkcji 2009 (umowa kredytu – do spłaty pozostało 11 rat) – wartość rynkowa [...] zł. Ze spisu średniomiesięcznych wydatków skarżących wynika, że pokrywają oni następujące koszty miesięczne utrzymania: gaz, prąd – [...] zł, woda, kanalizacja – [...] zł, koszty związane z ogrzewaniem mieszkania – [...] zł; telefon – [...] zł; ubezpieczenie na życie – [...] zł, ubezpieczenie mieszkania – [...] zł, pozostałe wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego – [...] zł. Z Ewidencję Środków Trwałych za rok 2014 dla podmiotu Stacja Paliw Płynnych P. B. (ewidencja ma 90 pozycji) wynika, że wnioskodawca posiada także motocykl Honda 740 oraz samochód ciężarowy Volvo F 613. W rozpoznawanej sprawie należy dodatkowo uwzględnić okoliczności znane z urzędu, a mianowicie dotyczące aktualnej, rzeczywistej sytuacji skarżących, ujawnione przy okazji rozpoznawania wniosków o prawo pomocy w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Z informacji przedłożonych w postępowaniach o przyznanie prawa pomocy (sprawa o sygn. akt III SA/Po 150/12) wynika, co następuje. Wnioskodawca w następujący sposób określił wysokość kredytów oraz obciążeń: kredyt obrotowy w Bank [...]. (kapitał do spłaty [...] zł), pożyczka w Bank [...] (kapitał do spłaty [...] zł – obciążenie miesięczne [...] zł), kredyt banku [...] (kapitał do spłaty [...] zł – obciążenie miesięczne [...] zł), kredyt w Bank [...] (kapitał do spłaty [...] zł – obciążenie miesięczne z tytułu spłaty kredytu wynosi [...] zł), kredyt obrotowy nieodnawialny w Banku Spółdzielczym we W. (kapitał do spłaty [...] zł), leasing operacyjny w [...] (do spłaty 18 rat po [...] zł miesięcznie). Z dokumentów przedłożonych przez skarżącego w postępowaniach o przyznanie prawa pomocy (sprawa o sygn. akt III SA/Po 1422/13; sprawa o sygn. akt III SA/Po 1378/13) wynika, co następuje. Przeciwko M. B. i jej mężowi prowadzone są egzekucyjne postępowania administracyjne i sądowe na łączną kwotę około [...] zł (koszty egzekucyjne, należności główne, należności uboczne). Spółka A wynajmuje od P. B. część pomieszczeń, które w przeszłości służyły do prowadzenia działalności gospodarczej z tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości 5.162,60 zł. Według internetowej bazy KRS prokurentami samoistnymi Spółki A są P. B. oraz jego synowie: K. B. (jedyny wspólnik) i K. B., który do dnia 31 lipca 2013 r., zgodnie z MSiG z dnia 7 sierpnia 2013 r., Nr 152, poz. 173526, posiadał 50% udziałów Spółki A. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie uzasadnia stanowiska, że uiszczenie kosztów sądowych związanych z rozpoznaniem skargi spowoduje zachwianie jej sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie będzie w stanie zapewnić sobie lub rodzinie minimum warunków socjalnych. Porównanie majątku i przychodów M. B. i P. B. z wysokością wpisu od skargi w niniejszej sprawie w sposób jednoznaczny wyklucza ich z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Szczególnie, że mąż wnioskodawczyni uzyskuje dochody z następujących źródeł: - działalność rolnicza na gruntach rolnych o pow. ponad [...] ha (przychód ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych w 2012 i w 2013 roku wyniósł [...] zł); - działalność gospodarcza w zakresie wynajmu nieruchomości (w 2012 roku przychody wyniosły [...] zł, a koszty uzyskania przychodu [...] zł, a w 2013 roku przychody wyniosły [...] zł, a strata wyniosła [...] zł); - umowa o pracę z spółka A, od sierpnia 2013 roku wnioskodawca pobiera zasiłek chorobowy (przychód z umowy o pracę w 2012 roku – [...] zł, a w 2013 roku [...] zł); - przychód z innych źródeł w 2012 roku wyniósł [...] zł, a w 2013 roku [...] zł. Średnie miesięczne przychody wnioskodawczyni i jej męża wielokrotnie przewyższają obciążenia z tytułu kosztów sądowych oraz deklarowanych kosztów utrzymania koniecznego rodziny. Na ograniczenie ich możliwości płatniczych do granic zabezpieczenia minimum socjalnego nie wskazują wydatki realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej oraz w działalności rolniczej w latach 2012-2013. Jednocześnie należało uznać, że ujemny wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych nie są wystarczające dla przyjęcia stanowiska, braku możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie pełnych kosztów sądowych. W sprawie nie przekazano jednocześnie pełnych danych, które w sposób pełny i rzetelny przedstawiałyby sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawczyni i jej męża. Nie przedłożono wyciągów z rachunków bankowych (wyciągów dokumentujących obroty na kontach bieżących, kredytowych, pożyczkowych, leasingowych itp.). Nie udokumentowano wysokości środków pieniężnych przejętych lub przekazanych organom egzekucyjnym od stycznia 2013 roku. Nie ujawniono wysokości dopłat otrzymanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do prowadzonej działalności rolniczej. Wnioskodawczyni konsekwentnie uchyla się od przekazania pełnych informacji dotyczących powiązań majątkowych i rodzinnych z Spółki A, która przynależy do syna skarżących, który prowadzi działalność także w oparciu o mienie wnioskodawczyni i jej męża. Powstanie tego podmiotu gospodarczego (Spółki A została utworzona w 2009 roku) zbiega się z umniejszeniem przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej o [...] zł (sprawa o sygn. akt III SA/Po 33/11). Na ograniczenie możliwości płatniczych wnioskodawczyni i jej męża do granic zabezpieczenia minimum socjalnego nie wskazują wydatki realizowane w pozarolniczej działalności gospodarczej oraz w działalności rolniczej w latach 2012-2013. Według oświadczeń i przedłożonych dokumentów koszty działalności gospodarczej i rolniczej wynoszą miesięcznie od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych. W tym stanie rzeczy dla oceny zdolności do uiszczenia kosztów sądowych przyjąć należało, że realizowane wydatki obrazują wysokość środków pozostających w dyspozycji wnioskodawczyni i jej męża, czyli środków, które nie podlegają egzekucji, a przez to mogą zostać przeznaczone także na koszty sądowe w myśl zasady równoważnego traktowania powinności finansowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło