III SA/Po 146/25

Dnia 3 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia 16 października 2024 r. nr [...] Zaskarżoną decyzją z 30 grudnia 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS, organ) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 497 ze zm.; dalej "u.s.u.s.") utrzymał w mocy decyzję własną decyzję z 16 października 2024 r. nr [...] o odmowie umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że 14 lipca 2022 r. do ZUS wpłynął wniosek S. Ł. (skarżącego) o umorzenie należności z tytułu składek z powodu trudnej sytuacji materialnej. Organ decyzją z 14 września 2022 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS decyzją z 22 listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję z 14 września 2022 r. . Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Poznaniu, wyrokiem z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 75/23 uchylił decyzje wydane w obu instancjach. Po przeprowadzeniu ponownego postępowania decyzją z 23 października 2023 r. ZUS ponownie odmówił umorzenia należności z tytułu składek, a decyzją z 21 grudnia 2023 r. utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy, lecz obie te decyzje ponownie zostały uchylone wyrokiem WSA w Poznaniu z 26 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Po 85/24. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego ZUS decyzją z 16 października 2024 r. nr [...] rozstrzygnął o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Pismem z 8 listopada 2024 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący poinformował, że kolejny raz zwraca się z prośbą o umorzenie zaległości z uwagi na trudną i wyjątkową sytuację finansową. Podkreślił, że jego sytuacja finansowa nie rokuje na poprawę, gdyż po spłacie grzywny nałożonej nań wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] pozostanie do uregulowania zobowiązanie wobec Urzędu Skarbowego w wysokości prawie 2 milionów złotych. Dodał, że nie posiada stałego zatrudnienia, ponieważ leczy się psychiatrycznie i cierpi na silne bóle z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów. Wyjaśnił też, że żona nie może podjąć stałej pracy, gdyż opiekuje się skarżącym i chorującą córką. Skarżący poinformował dalej, że jego stan zdrowia stale się pogarsza, a biorąc pod uwagę koszty życia to sytuacja bytowa rodziny również jest coraz gorsza. Organ wskazał dalej, że 25 lipca 2024 r. skarżący złożył oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym, w którym poinformował, że: - jest żonaty, - nie pracuje zarobkowo i nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych, - uzyskuje dochody z tytułu prac dorywczych w wysokości 1.700,00 zł - 2.400,00 zł netto miesięcznie, - nie otrzymuje świadczeń z Urzędu Pracy, zasiłków z pomocy społecznej oraz nie korzysta z innych form pomocy, - prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe z 47-letnią żoną, która uzyskuje dochody w wysokości 100,00 zł netto miesięcznie oraz 5-letnią córką, - ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem z tytułu opłat eksploatacyjnych -1.000,00 zł, kosztów leczenia - 300,00 zł oraz innych - 250,00 zł, - posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w wysokości 1.765.724,00 zł plus odsetki liczone od 2019 r. z ratą 50,00 zł - 100,00 zł miesięcznie oraz inne - 38.946,46 zł z ratą 1.050,00 zł miesięcznie, które spłaca w ratach w łącznej wysokości 1.100,00 zł - 1.150,00 zł miesięcznie, - nie posiada majątku nieruchomego, praw majątkowych i wierzytelności, - posiada samochód marki [...] z 2003 r. (niesprawny i we współwłasności z bankiem), - sytuacja finansowa i zdrowotna pogarszają się. Organ, na podstawie własnych danych, ustalił, że skarżący: - 8 czerwca 2012 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej; - od 8 czerwca 2012 r. nie posiada tytułu do ubezpieczeń w ZUS; - jest właścicielem samochodu ciężarowego marki [...] z 2003 r., - nie jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości. Dalej organ wyjaśnił, że, stosując się do zaleceń WSA w Poznaniu, dokonał analizy przedawnienia należności z tytułu składek według przepisów prawnych regulujących te kwestie. Podał, że od 1 stycznia 1999 r. kwestię przedawnienia ustawodawca uregulował w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Od 1 stycznia 2003 r. ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r., Nr 241 poz. 2074 ze zm.) dokonano zmiany m.in. art. 24 ust. 4 u.s.u.s., stanowiąc, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Ustawa zmieniająca nie zawierała wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych odnośnie do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się jednak, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. - 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania. Natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu. Z dniem 1 stycznia 2003 r. dodano także ust. 5a-5d do art. 24 u.s.u.s. Zgodnie z art. 24 ust. 5b bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Przepis art. 24 ust. 5b, z dniem 1 lipca 2004 r. uległ dalszej nowelizacji na podstawie art. 10 pkt 10 lit. b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1264). Według nowego brzmienia art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od dnia 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r., Nr 232, poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. W sprawie skarżącego bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek: , - za okres od 2/2011 do 3/2011 był zawieszony od 2 października 2012 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...] do 1 kwietnia 2016 r., tj. do dnia wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego; - za okres od 4/2011 do 10/2011 był zawieszony od 8 maja 2012 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...] do 30 czerwca 2014 r., tj. do dnia wydania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego; - za okres od 11/2011 do 2/2012 był zawieszony od 23 maja 2012 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...] do 1 kwietnia 2016 r., tj. do dnia wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego; - za okres od 3/2012 do 4/2012 był zawieszony od 29 czerwca 2012 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...] do 30 czerwca 2014 r., tj. do dnia wydania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego; - za okres od 5/2012 do 6/2012 był zawieszony od 27 listopada 2012 r., tj. od dnia doręczenia tytułów wykonawczych nr [...] do 30 czerwca 2014 r., tj. do dnia wydania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Za okres od 2/2011 do 6/2012 - 11 lipca 2018 r. ponownie wszczęto postępowanie egzekucyjne i 13 lipca 2018 r. doręczono tytuły wykonawcze nr [...] oraz [...] (ich odbiór pokwitował pełnoletni domownik - I. Ł.). Postępowanie egzekucyjne trwa nadal. Wobec powyższego należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Dalej, już odwołując się do przesłanek umorzenia należności, organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek (w tym także odsetki za zwłokę, koszty upomnienia, opłata dodatkowa) mogą być umarzane tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Przesłanki wystąpienia całkowitej nieściągalności zostały określone w art. 28 ust. 3 pkt 1-6 ww. ustawy. Organ przyjął, że nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s. nie zachodzą, ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowania upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; Nie również zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s., ponieważ skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, jednak nie zostało spełnione kryterium braku następców prawnych, ponieważ skarżący ma córkę. okoliczności, tj.: zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej, brak majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa muszą wystąpić łącznie - wystąpienie którejkolwiek z ww. okoliczności wyklucza stwierdzenie zajścia przedmiotowej przesłanki. Nie zachodzi również przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość nieopłaconych składek przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16,00 zł; Brak również przesłanki wymienionej w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., ponieważ ani naczelnik urzędu skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] postanowieniem z 30 czerwca 2014 r. oraz Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z 1 kwietnia 2016 r. umorzyli prowadzone postępowania egzekucyjne z wierzytelności i kont bankowych wobec stwierdzenia ich bezskuteczności, jednak Dyrektor Oddziału ZUS w [...] 11 lipca 2018 r. ponownie wszczął postępowanie egzekucyjne, które jest nadal prowadzone i 20 czerwca 2022 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zostały skierowane dalsze tytuły wykonawcze celem prowadzenia egzekucji ze środka, do którego zastosowania nie jest uprawniony Dyrektor Oddziału ZUS; Zdaniem organu nie zachodzi również przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie zachodzi - nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, ponieważ przymusowe dochodzenie należności z tytułu składek prowadzi Dyrektor Oddziału ZUS w [...] oraz Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] i dotychczas Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie poniósł żadnych wydatków egzekucyjnych. Wyjaśniono, że w wykazie majątku sporządzonym 8 maja 2024 r. na podstawie art. 913 k.p.c. przed Sądem Rejonowym w [...] I Wydział Cywilny (sygn. akt I Co [...]) skarżący nie wskazał składników majątkowych podlegających egzekucji, jednak wierzyciel ma obowiązek na bieżąco badać, czy sytuacja materialna dłużnika nie uległa zmianie i w przypadku nabycia praw majątkowych lub podjęcia zatrudnienia ma prawo zastosowania odpowiednich środków egzekucyjnych. Należy podkreślić, że egzekucja jest zawsze prowadzona zgodnie z przepisami prawa i uwzględnia określone ustawowo składniki majątkowe i kwoty wolne od egzekucji i potrąceń, które stanowią wyraz ochrony dłużnika w procesie dochodzenia zaległości. Zdaniem organu postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Następnie organ poddał ocenie wniosek skarżącego z punktu widzenia art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365; dalej: rozporządzenie) ZUS wyjaśnił, że o istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Nie wystarczy, że zobowiązany wskaże na uciążliwości i trudności w zapłacie narosłych należności. W takich przypadkach bowiem istnienie uciążliwości i trudności jest oczywiste. Zobowiązany musi liczyć się z koniecznością zapłaty składek, gdyż to należy do jego obowiązków, zaś odstąpienie od realizacji tego obowiązku ma charakter zupełnie wyjątkowy. ZUS stwierdził dalej, że skarżący jako przedsiębiorca musiał być świadomy, że dodatkowo zobowiązuje się do opłacenia należnych składek z tego tytułu za każdy miesiąc kalendarzowy w ustawowo określonych terminach. Obowiązek ten istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, aż do dnia zaprzestania jej wykonywania, niezależnie od osiąganych przychodów, a nawet w przypadku poniesienia strat, czy pojawiających się w trakcie prowadzenia działalności różnych problemów. Obligatoryjność opłacania składek dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność. Wyjaśniono też, że składki są publicznym świadczeniem o charakterze powszechnym i obowiązku ich regulowania ustawodawca nie uzależnił od osiąganego wyniku finansowego płatnika. ZUS działa wyłącznie w granicach prawa i od nieopłaconych w terminie składek zgodnie z art. 23 u.s.u.s. nalicza odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Odsetki są wyłączną konsekwencją nieopłacania w terminie należności publicznoprawnych. Organ uznał, że przesłanka wymieniona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ skarżący nie wykonuje działalności gospodarczej. Wystąpienie przesłanki § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członka jej rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Organ wskazał, że z oświadczeń skarżącego wynika, że ma wrodzoną wadę serca, leczy się psychiatrycznie i cierpi na silne bóle stawów - ma wstępne rozpoznanie reumatoidalnego zapalenia stawów. Skarżący przedstawił: - orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w [...] z 28 maja 2002 r. o lekkim stopniu niepełnosprawności wydane na stałe; dokumencie wskazano, że wymaga odpowiedniego zatrudnienia - lekkiej pracy i przeciwskazane jest dźwiganie przedmiotów o wadze powyżej 10 kg, jednak nie wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; - opinię psychiatryczną z 19 grudnia 2019 r., z której wynika, że od 2018 r. leczy się z powodu zaburzeń depresyjnych i lękowych oraz od 2012 r. z powodu zaburzeń zachowania na tle uzależnienia od alkoholu oraz środków psychoaktywnych; - informację dla lekarza rodzinnego z 13 października 2021 r. z rozpoznaniem wrodzonej wady serca i zaleceniem diagnostyki w poradni kardiologicznej. Organ dostrzegł, że skarżący powoływał się na pogarszający się stan zdrowia, jednak nie przedłożył aktualnej dokumentacji, która potwierdzałaby tę okoliczność - ostatni dokument medyczny został wystawiony cztery lata temu. Organ skonkludował, że w aktach sprawy brak jest dowodów na trwałe i całkowite wykluczenie skarżącego z rynku pracy z powodów zdrowotnych. Podał bowiem, że uzyskuje dochody z tytułu prac dorywczych, a nie informował o konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny. Dalej organ stwierdził, że ograniczone możliwości płatnicze skarżącego, podnoszone jako jeden z głównych argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości we wnioskowanym zakresie. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych należności, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie w ramach przysługującej mu samodzielności podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste. Organ stwierdził, że skarżący ma 44 lata i od 2012 r. nie posiada tytułu do ubezpieczeń w ZUS. Poinformował, że jest żonaty, ale przedłożył umowę majątkową małżeńską w formie aktu notarialnego zawartą 27 listopada 2020 r. wyłączającą wspólność ustawową pomiędzy małżonkami. Oświadczył, że uzyskuje dochody z tytułu prac dorywczych w wysokości 1.700,00 zł - 2.400,00 zł netto miesięcznie (tj. średnio 2.050,00 zł netto miesięcznie) i prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe z żoną, która uzyskuje dochody w wysokości 100,00,zł netto miesięcznie oraz małoletnią córką. ZUS wypłaca rodzinie świadczenie wychowawcze na córkę w wysokości 800,00 zł miesięcznie. Wyjaśniono dalej, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek, oceny aktualnego stanu majątkowego dokonuje się z uwzględnieniem sytuacji majątkowej współmałżonka, niezależnie od panującego między nimi ustroju majątkowego. Małżonkowie, zgodnie z art. 23 k.r.o. są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia nawet pozostawanie w rozdzielności majątkowej. Ponadto, analizując sprawę pod kątem istnienia trudnej sytuacji finansowej i ubóstwa organ musi wziąć pod uwagę wszystkie środki finansowe, jakimi dysponuje gospodarstwo domowe. Budżet rodziny skarżącego wynosi średnio 2.950,00 zł miesięcznie. Organ wskazał, że skarżący podał, iż ponosi stałe, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości 1.550,00 zł, w tym z tytułu opłat eksploatacyjnych - 1.000,00 zł, kosztów leczenia - 300,00 zł oraz innych - 250,00 zł. Oświadczył, że posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w wysokości 1.765.724,00 zł plus odsetki liczone od 2019 r. z ratą 50,00 zł - 100,00 zł miesięcznie oraz inne - 38.946,46 zł z ratą 1.050,00 zł miesięcznie, które spłaca w ratach w łącznej wysokości 1.100,00 zł - 1.150,00 zł miesięcznie (tj. średnio 1.125,00 zł miesięcznie). Dalej wskazano, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Karny z 27 kwietnia 2022 r. o rozłożeniu skarżącemu jako skazanemu należności sądowych wynikających z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 23 lutego 2022 r. w kwocie 38.946,46 zł na 36 rat - pierwsza rata w wysokości 2.196,46 zł, a kolejne płatne po 1.050,00 zł miesięcznie, począwszy od maja 2022 r. Skarżący zaznaczył przy tym, że jest to dla niego priorytet, ponieważ otrzymał wyrok w zawieszeniu w związku z niepłaceniem podatków. Dalej ustalono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] określił kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za lata 2014-2017 w łącznej wysokości 765.629,00 zł oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie 1.000.095,00 zł, w tym za rok 2014 - 388.493,00 zł, za rok 2015 - 457.098,00 zł oraz za rok 2016 - 204.504,00 zł. Z Organ ustalił, że skarżący został skazany za czyn polegający na prowadzeniu od lutego 2014 r. do kwietnia 2017 r. niezgłoszonej i nieopodatkowanej działalności gospodarczej. Zatem obecne problemy finansowe, które skarżący przywołuje jako argument za umorzeniem należności z tytułu składek wynikają bezpośrednio z jego świadomych i naruszający prawo działań. Umorzenie zaległości wobec ZUS w tych okolicznościach naruszałby interes publiczny oraz konstytucyjną zasadę powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych. W ocenie organu sytuacja finansowa gospodarstwa domowego skarżącego jest niejednoznaczna, co uniemożliwia odniesienie jej do poziomu minimum socjalnego lub minimum egzystencji. Budżet rodziny wynosi średnio 2.950,00 zł miesięcznie, a deklarowane wydatki tylko na stałe koszty utrzymania i spłatę zobowiązań wynoszą łącznie 2.675,00 zł miesięcznie. Zatem do dyspozycji pozostaje skarżącemu 275,00 zł, a w stałych kosztach utrzymania nie uwzględniono jeszcze podstawowych wydatków ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym na zakup żywności, ubrań, artykułów higienicznych, itp. W minimum egzystencji ustalonym w kwietniu 2024 r. przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego wysokość wydatków na żywność, edukację, odzież, obuwie, higienę osobistą i inne dla trzyosobowego gospodarstwa pracowniczego w 2023 r. określono na łączną kwotę 1.365,12 zł. Należy podkreślić, że minimum egzystencji wyznacza koszyk dóbr, niezbędnych tylko do podtrzymania funkcji życiowych człowieka i sprawności psychofizycznej. Uwzględnia ono jedynie te potrzeby, których zaspokojenie nie może być odłożone w czasie, a konsumpcja niższa od tego poziomu prowadzi do biologicznego wyniszczenia i zagrożenia życia. Nie jest zatem możliwe utrzymywanie się w dłuższym horyzoncie czasowym ze środków poniżej minimum egzystencji i nie korzystanie ze wsparcia z zewnątrz. Wskazano też, że skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy skierowanej do osób znajdujących się w niedostatku, co prowadzi do logicznego wniosku, że niezbędne potrzeby bytowe rodziny skarżącego są zaspokojone bez konieczności zwracania się do instytucji socjalnych. Organ wyjaśnił też, że instytucja umorzenia służy wsparciu osób w zupełnie wyjątkowych okolicznościach związanych ze skrajną biedą, nieprzewidzianymi wypadkami losowymi czy innymi, niemożliwymi do przewidzenia zdarzeniami, w sytuacji gdy status materialny trwale nie rokuje w kontekście spłaty zadłużenia. Umorzenie należności może być uzasadnione jedynie okolicznościami o charakterze obiektywnym, wyjątkowym i trwałym. W przedmiotowej sprawie brak jest dowodów, że takie okoliczności zachodzą, a zgodnie z orzecznictwem sądowym ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Sytuację finansową rodziny skarżącego - zdaniem organu - należy ocenić jako niejednoznaczną, ponieważ wydatki nie bilansują się z dochodami. Skarżący jest w wieku aktywności zawodowej i stan zdrowia nie wyklucza go definitywnie z rynku pracy, ponieważ orzeczono lekki stopień niepełnosprawności i możliwość podejmowania lekkiej pracy. Do osiągnięcia wieku emerytalnego pozostało jeszcze ponad 20 lat, w ciągu których skarżący może uzyskiwać dochody zarówno na utrzymanie i sukcesywną spłatę zaległości wobec ZUS. Ma też prawo do złożenia wniosku o rozłożenie należność z tytułu składek na raty. Tymczasem skarżący nie poszukuje zatrudnienia za pośrednictwem urzędu pracy, a rejestracja w urzędzie pracy daje szereg uprawnień, z których można korzystać - przede wszystkim osoby zarejestrowane jako bezrobotne mają możliwość dostępu do aktualnych ofert, doradztwa zawodowego i informacji zawodowej oraz pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy oraz szkoleń. Istnieje także możliwość podniesienia swoich kwalifikacji zawodowych, a nawet całkowitej ich zmiany. Minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2025 r. wyniesie 4.666,00 zł brutto, tj. 3.510,92 zł netto miesięcznie. Dlatego organ uznał, że nie ma podstaw do umorzenia zaległości składkowych. Skarżący nie zgodził się z decyzją ZUS i pismem z 30 stycznia 2025 r. wniósł od niej skargę do WSA w Poznaniu. Poprosił w niej o uchylenie decyzji ZUS. Stwierdził, że za umorzeniem zaległości przemawia jego pogarszający się stan zdrowia i trudna sytuacja majątkowa, która, jego zdaniem, jest wyjątkowa, zaś organ jego sprawę traktuje sztampowo. ZUS wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek uregulowane jest w art. 28 u.s.u.s., jak również w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych enumeratywnie w ust. 3 tego artykułu. Całkowita nieściągalność, o której mowa w tym przepisie zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wyliczenie to jest wyczerpujące, stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Ponadto w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s., należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki te precyzuje rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W myśl postanowień § 3 tego rozporządzenia, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Dopuszczenie w podanych regulacjach możliwości umorzenia należności przez ZUS wskazuje na uznaniowy charakter wydawanych w tym przedmiocie decyzji, który polega na tym, że w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek warunkujących możliwość umorzenia, organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia. Może zatem w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanki umorzenia uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcia w tego rodzaju sprawach nie mogą mieć charakteru dowolnego, lecz muszą być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 k.p.a., wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie miał fakt zapadnięcia w niej wcześniej dwóch wyroków WSA w Poznaniu o sygn. akt III SA/Po 75/23 i III SA/Po 85/24, w obu przypadkach uchylających decyzje wydane przez ZUS w obu instancjach. Pierwszą przyczyną uchylenia rozstrzygnięć ZUS było: za pierwszym razem niewyjaśnienie i nieudokumentowanie dowodami zdarzenia powodującego zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek w dniu 13 lipca 2018 r., a w przypadku wyroku III SA/Po 85/24 - niedołączenie do akt sprawy dowodu doręczenia tytułów wykonawczych z 11 lipca 2018 r. W obecnie zaskarżonej decyzji ZUS należycie wykazał i udokumentował, że na dzień wydawania decyzji w obu instancjach należności z tytułu składek objęte wnioskiem skarżącego o umorzenie, nie uległy przedawnieniu. Organ, badając tę kwestię, zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do ponownego postępowania i dołączył do akt postępowania dowody potwierdzające doręczenie pięciu tytułów wykonawczych w dniu 13 lipca 2018 r. na ręce dorosłego domownika skarżącego. W przypadku pozostałych tytułów wykonawczych akta uzupełniono o dowody potwierdzające ich wysłanie i niepodjęcie przez skarżącego w terminie, co spowodowało skutek ich doręczenia na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., a jednocześnie wywołało skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Z udokumentowanych ustaleń organu wynika jednocześnie, że postępowanie egzekucyjne w chwili wydawania decyzji w obu instancjach wciąż się toczyło, a zatem tamten moment zaległości objęte wnioskiem o umorzenie, nie uległy przedawnieniu. Kolejną z okoliczności, która - jak wynika z uzasadnienia wyroku III SA/Po 85/24 - legła u podstaw uchylenia wcześniejszych decyzji ZUS, było nienależyte ustalenie, czy nie zachodzi przesłanka uznania zaległości za całkowicie nieściągalne, wynikająca z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. W myśl tego przepisu całkowita nieściągalność należności z tytułu składek zachodzi, gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ, w decyzjach wydanych po ponownym rozpoznaniu sprawy, ponownie uznał, że przesłanka wymieniona w tym przepisie nie zachodzi. W decyzji wydanej w I instancji, odwołując się do wyroku NSA z 15 maja 2018 r., ZUS stwierdził, że wyłącznie do decyzji wierzyciela należy decyzja o celowości ponoszenia wydatków egzekucyjnych. Nadto stwierdził, że w sprawie skarżącego organ egzekucyjny nie poniósł - jak dotąd - żadnych wydatków, a nieskuteczność prowadzonego obecnie postępowania egzekucyjnego nie może przesądzać o jego całkowitej nieściągalności, ponieważ przedwczesne jest stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Stwierdzono również, że, zważywszy na wiek skarżącego i wyłącznie częściowe ograniczenia fizyczne w wykonywaniu pracy, skarżący trwale utracił zdolność zarobkowania. W decyzji wydanej w II instancji nie podważono tych stwierdzeń, uzupełniając je o ustalenie, że wprawdzie w wykazie majątku sporządzonym na podstawie art. 913 k.p.c. przed Sądem Rejonowym w [...] skarżący nie wskazał składników majątkowych podlegających egzekucji, to jednak obowiązkiem organu egzekucyjnego pozostaje sprawdzanie, czy sytuacja taka nie ulegnie zmianie w przyszłości. Stwierdził również, że postępowanie egzekucyjne, które jest w toku wyklucza zaistnienie całkowitej nieściągalności składek. Oceniając tak zsumowane stanowisko, po pierwsze wskazać należy, że jest ono częściowo sprzeczne z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu, wiążącym organ i WSA w Poznaniu w składzie obecnie rozpoznającym sprawę (art. 153 p.p.s.a).. Mowa tu o stwierdzeniu, że prowadzenie egzekucji stanowi przeszkodę w stwierdzeniu całkowitej nieściągalności. Należy bowiem zwrócić uwagę, że WSA w Poznaniu w wyroku III SA/Po 85/24, nakazał organowi ocenę istnienia przesłanki uznania należności za nieściągalne w zrozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nawet w przypadku wykazania, że postępowanie egzekucyjne nadal się toczy. WSA w Poznaniu w składzie rozpoznającym sprawę skarżącego, podziela stanowisko, według którego przy ocenie przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. należy mieć na względzie nie tyle fakt prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co jego efektywność i przewidywane rezultaty (wyroki: WSA w Lublinie z 22 października 2021 r., I SA/Lu 413/21, WSA w Kielcach z 5 stycznia 2022 r. I SA/Ke 554/21). Co więcej, jakkolwiek nie sposób odmówić - co do zasady - trafności założeniu, że dopóki trwa postępowanie egzekucyjne, dopóty istnieje realna szansa na wyegzekwowanie należności, to jednak w niniejszej sprawie konstatacja ta nie jest właściwa. Z uzasadnień decyzji ZUS wynika bowiem, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS w Ostrowie Wlkp. toczy się od wielu lat i jak dotąd jest ono "nieskuteczne" (str. 17 decyzji I inst.). Organ nie ustalił, by w postępowaniu tym wyegzekwowano bądź możnaby wyegzekwować jakiekolwiek kwoty przekraczające choćby najniższy potencjalny wydatek egzekucyjny. Także postępowanie o wyjawienie majątku prowadzone przez Sąd Rejonowy w [...] doprowadziło do ustalenia, że skarżący nie posiada składników majątku, z których możnaby prowadzić egzekucję. Brak decyzji o umorzeniu takiego postępowania z uwagi na bezskuteczność egzekucji i podnoszenie przez organ w niniejszym postępowaniu argumentów o jego prowadzeniu w żaden sposób nie podważa więc w tej sytuacji istnienia przesłanki wynikającej z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. Organ, dowodząc możliwej ściągalności należności z tytułu składek, odwołał się jedynie do czysto hipotetycznych i, w istocie, w obliczu dotychczasowego przebiegu postępowania egzekucyjnego, nierealnych bądź przynajmniej bardzo mało prawdopodobnych perspektyw uzyskiwania przez skarżącego dochodów. Uwag natomiast nie nasuwa ustalenie, że nie zachodzą pozostałe przesłanki całkowitej nieściągalności wymienione w art. 28 ust. 3 pkt 1-5 u.s.u.s. Taką ocenę podzielił zresztą WSA w Poznaniu w obu wyrokach wydanych w sprawie skarżącego, a ponieważ w zakresie tych przesłanek stan faktyczny nie uległ zmianie, ocena taka pozostaje aktualna. Oceniając natomiast decyzje ZUS w zakresie zastosowania art. 28 ust. 3a u.s.u.s. WSA w Poznaniu w wyroku III SA/Po 85/24 stwierdził, że organ nie uzasadnił przekonująco ustalenia, że nie zaszły przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia. Sąd wytknął nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań do co do ponownego postępowania sformułowanych w wyroku III SA/Po 75/23. Sąd uznał, że ZUS wadliwie ocenił, iż sytuacja materialna skarżącego nie pozwala na uznanie, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd wskazał, że nie wzięto pod uwagę udokumentowanego stanu zdrowia skarżącego ograniczającego jego możliwości zarobkowe. W kontrolowanych decyzjach w istocie powielono ocenę wyrażoną we wcześniejszych decyzjach. Ponownie wskazano, że skarżący pomimo wykazanych schorzeń, częściowej niepełnosprawności, leczenia psychiatrycznego oraz podjęcia leczenia ujawnionych nowych schorzeń reumatycznych, może podjąć pracę w ograniczonym zakresie, który to pogląd WSA w Poznaniu poprzednio dwukrotnie rozpoznając sprawę podał w wątpliwość. Organ nie zastosował się również do stanowiska wyrażonego w wyroku III SA/Po 75/23 o tym, że w sprawach zainicjowanych wnioskiem o umorzenie zaległości wobec ZUS, zwłaszcza - tak jak w niniejszej sprawie - w przypadku osoby, która ze względu na inne zobowiązania o charakterze publicznoprawnym, stan zdrowia i sytuacje majątkową organ ma obowiązek uprawdopodobnić, że z danego źródła, w konkretnym okresie, osoba ta uzyska realnie środki pozwalające jej na spłatę zadłużenia. Fakt, iż skarżącego obciążają zaległości podatkowe, których należności główne przekraczają 1.700.000 zł organ zbył stwierdzeniem, że nie uzasadnia to umorzenia zaległości. Rzecz wszakże w tym, że obowiązkiem organu było ustalenie w pierwszej kolejności, czy zachodzi sytuacja, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a więc stwierdzenie jaki wpływ na sytuację materialną i bytową rodziny skarżącego miałoby potencjalne uiszczenie zaległości z tytułu składek. W tym zakresie w ogóle nie rozważono wysokości dochodów rodziny skarżącego nie przekraczających minimum socjalnego do którego ZUS się odwołał. Sprzeczne z ustaleniem o pogarszającym się stanie zdrowia skarżącego, uzyskiwaniu na przestrzeni wielu lat dochodów sytuujących rodzinę skarżącego poniżej finansowego minimum egzystencji, jest stwierdzenie, że sytuacja finansowa rodziny ma nie ma charakteru trwałego. O czym już była mowa stwierdzenie takie oparto o niewiarygodną hipotezę co do możliwych przyszłych dochodów skarżącego. Odwołując się zaś do obowiązku wzajemnego wsparcia przez małżonków, organ pominął, że żona skarżącego zarabia miesięcznie poniżej 200 zł. Takie uzasadnienie odmowy uznania, że występuje sytuacja, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, nie jest przekonujące, gdyż pomija wykazane przez skarżącego i niekwestionowane przez organ fakty dotyczące sytuacji zdrowotnej i majątkowej skarżącego jak również pomija ocenę prawną wyrażoną we obu wcześniejszych wyrokach zapadłych w sprawie. Sąd ponownie podkreśla, że instytucja umorzenia należności składkowych (także ściągalnych), ma służyć umożliwieniu egzystencji zobowiązanych, zapewnić ich powrót do normalnego życia oraz terminowe regulowanie zobowiązań bez konieczności ubiegania się o pomoc społeczną i popadania w spiralę zadłużeń, która w przypadku skarżącego jest nadmiernie wysoka. Oceniając istnienie "uzasadnionych przyczyn umorzenia", o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., oraz dokonując wykładni § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia należy mieć na względzie, że wolą ustawodawcy było niedopuszczenie do popadania dłużników w coraz większą biedę i niemożność wyjścia z zadłużeń (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt II GSK 1807/14). Z opisanych tu przyczyn Sąd ocenił, że organy w sposób niedostateczny rozważyły indywidualny interes skarżącego, który jak wynika z akt sprawy pozostaje w niewątpliwie ciężkiej sytuacji finansowej (niewielkie miesięczne środki finansowe, bardzo wysokie zobowiązania publicznoprawne). W konsekwencji, ocena organu co do możliwości finansowych skarżącego, w świetle podniesionych przez Sąd okoliczności, musi być uznana za ocenę dowolną. Narusza bowiem podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (zasadę prawdy obiektywnej, zaufania do władzy publicznej, obowiązek wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także zasadę swobodnej oceny dowodów). Uchybienia te miały istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), uchylając zaskarżona i poprzedzającą ją decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę organ, kierując się oceną prawną zawartą w uzasadnieniu, ponownie oceni wniosek z punktu widzenia istnienia przesłanki nieściągalności wynikającej z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. oraz rozważy wpływ ewentualnej zapłaty należności na sytuację materialną rodziny skarżącego.