III SA/Po 1472/21

WyrokWSA w Poznaniu2022-03-02

Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest zobowiązany do uwzględnienia zarzutów dotyczących przebiegu granic działki, jeśli ustalenia te zostały dokonane na podstawie zgodnych oświadczeń właścicieli lub ostatniego spokojnego stanu posiadania, a następnie potwierdzone protokołami?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny jest zobowiązany do uwzględnienia zarzutów dotyczących przebiegu granic działki, jeśli zostały one zgłoszone w ustawowym terminie i znajdują potwierdzenie w zebranej dokumentacji geodezyjnej, która została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W przypadku, gdy ustalenia przebiegu granic dokonano na podstawie zgodnych oświadczeń właścicieli lub ostatniego spokojnego stanu posiadania, a następnie potwierdzono je protokołami, organ powinien uwzględnić te zarzuty, o ile nie naruszają one obowiązujących przepisów prawa.
Stan faktyczny
Skarżący W. C. zgłosił zarzuty do danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic jego działki nr [...] z działkami sąsiednimi, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w ramach modernizacji ewidencji gruntów. Starosta uwzględnił zarzuty, orzekając o zmianie granic i powierzchni działki. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty w części dotyczącej zmian budynku, a utrzymał w mocy w części dotyczącej granic. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, w szczególności w zakresie drogi dojazdowej i służebności przejazdu. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2022 roku sprawy ze skargi W. C. na decyzję Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie uwzględnienia zarzutu do danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym oddala skargę w całości. Starosta [...] decyzją z [...] czerwca 2021r. nr [...], działając na podstawie art. 22 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 24a ust. 1, 9 i 10 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 – dalej p.g.k.), § 45 ust. 1 pkt 3, § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 393 – dalej rozporządzenie egib) orzekł o uwzględnieniu zarzutu zgłoszonego przez W. C. (dalej również jako Skarżący) do danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działki nr [...], stanowiącej własność strony, ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w ramach prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków realizowanej w ramach projektu pn. Wykonanie informatyzacji i modernizacji baz danych państwowego zasobu geodezyjnego-kartograficznego w powiecie [...] dla 7 gmin: [...]. Organ orzekł również o wprowadzeniu zmiany w działce nr [...] w zakresie użytku gruntowego tereny mieszkaniowe B o powierzchni 0,0700 ha na powierzchnię 0,0847 ha oraz zmian dotyczących budynku zlokalizowanego na przedmiotowej działce. W zakresie danych dotyczących budynku o identyfikatorze [...] dotychczasowy rodzaj budynku: pozostałe budynki niemieszkalne, klasa budynku: pozostałe budynki niemieszkalne gdzie indziej nie wymienione, wprowadzono: rodzaj budynku: budynek mieszkalny, klasa budynku: budynki mieszkalne jednorodzinne, główna funkcja budynku: dom letniskowy. Jako podstawę wprowadzenia ww. zmian wskazano dokumentację geodezyjną zgłoszoną pod nr identyfikatora zgłoszenia prac [...] przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowaną pod nr identyfikatora materiału zasobu [...] Decyzja Starosty [...] z [...] czerwca 2021 r. wydana została w związku wydaniem przez Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzji z [...] października 2019r. nr [...] uchylającej decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2019 r. nr [...], orzekającą o odrzuceniu zarzutu zgłoszonego przez W. C. dotyczącego przebiegu granic działki nr [...], do operatu opisowo-kartograficznego, sporządzonego w ramach realizowanej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zarzut złożony został [...] kwietnia 2019 r., tj. w terminie ustawowym do składania zarzutów do danych ewidencyjnych, w następstwie odrzucenia uwagi złożonej do projektu operatu opisowo kartograficznego i dotyczył przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi. W uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2021 r. Starosta [...] szeroko omówił historię realizowanych przez wykonawcę modernizacji czynności technicznych zmierzających do ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, w trybie § 37-39 rozporządzenia egib. Starosta [...] wskazał, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że czynności ustalenia przebiegu granic analizowanej działki nr [...] z działkami sąsiednimi: nr [...] i nr [...] - własność M. Z. realizowane były przez wykonawcę [...].03.2020 r., z działkami sąsiednimi: nr [...] - własność J. C., nr [...] - własność A. J., nr [...] - własność Skarbu Państwa PGW [...] w I. i nr [...] - własność J. i G. W. realizowane były [...].05.2021 r. Z przeprowadzonych przez wykonawcę na gruncie czynności sporządzono Protokoły ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oraz dokonano pomiaru położenia ustalonych punktów granicznych. Żadna ze stron nie kwestionowała dokonanych ustaleń. Po zakończeniu prac sporządzony został operat techniczny, który podlegał weryfikacji w zakresie zgodności jego sporządzenia z obowiązującymi przepisami prawa. Weryfikacja dokumentacji zakończyła się wynikiem pozytywnym, a sporządzony operat technicznych z wykonanej pracy przyjęty został do zasobu. Stanowił on podstawę do rozstrzygnięcia zarzutu złożonego W. C. do danych ewidencyjnych działki nr [...], w zakresie przebiegu granic w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Z uwagi na to, że pole powierzchni działki ewidencyjnej jest funkcją przebiegu jej granic, które ustalono na gruncie w obecności stron, zasadnym było ponowne obliczenie powierzchni działki nr [...]. Do obliczeń przyjęto współrzędne ustalonych i pomierzonych punktów granicznych analizowanej działki, gdyż to ustalony przebieg granic i położenie punktów granicznych decyduje o jej powierzchni. W sporządzonym wykazie zmian danych ewidencyjnych dotychczasowa powierzchnia działki [...] ha zmieniona została na powierzchnię 0,0847 ha. W. C. kwestionując wydaną w sprawie decyzję wniósł odwołanie, podnosząc że nie zgadza się z określeniem konturów użytków gruntowych B - tereny mieszkaniowe. Uzasadniając swoje stanowisko Skarżący stwierdził, że na działce nr [...] nie ma terenu mieszkaniowego i nie ma oznaczenia B. Na terenie jest wyłącznie wiata, nie ma murów. Pod wiatą widać barakowóz ustawiony na czterech kanoldach, a drugi obok na czerech kołach gumowych. Cała działka nr [...] jest wyłącznie przeznaczona do uprawniania sportu. W. C. odniósł się również do sprawy drogi dojazdowej do swojej działki po działce nr [...] - własność J. i G. W.. Na działce tej ustanowiona została służebność przejazdu i przechodu między innymi dla działki nr [...], wpisana w księdze wieczystej [...], prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] (przed podziałem nr [...]). Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z [...] sierpnia 2021r. nr [...] uchylił decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w części dotyczącej ujawnienia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynku zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w obrębie [...] gm. [...] oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej wprowadzenia zmian przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi: nr [...], nr [...] nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zarzuty do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym dotyczącym przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi zostały jednoznacznie sformułowane przez jej właściciela W. C. i wniesione w ustawowym terminie, co zostało ustalone w postępowaniu odwoławczym, zakończonym wydaniem decyzji Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] października 2019 r. nr [...] W piśmie z [...] marca 2019 r. W. C. podnosił problemy dotyczące rozbieżności w przebiegu granic działki nr [...], wykazywanego w różnych dokumentach zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Organ I instancji ocenił, że zawiera ono zarzuty do danych ujawnionych w operacie ewidencyjnym w ramach prowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym przeprowadził postępowanie administracyjne, w trybie art. 24a ust. 10 ustawy p.g.k. Analiza treści wydanej przez Starostę Konińskiego decyzji wykazała, że w wydanym rozstrzygnięciu, której przedmiot określony został w zarzutach sformułowanych przez W. C., organ I instancji orzekł także w zakresie ujawnienia zmian danych dotyczących budynku zlokalizowanego na działce nr [...], które przeprowadzone było z urzędu, w oparciu o dokumentację sporządzoną przez wykonawcę modernizacji do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków i dotyczyło aktualizacji danych budynku, zgodnie z przepisem art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy p.g.k. tj. aktualizacji danych ewidencyjnych. Starosta [...] rozstrzygnął zatem dwie sprawy administracyjne. Pierwsza stanowiła rozstrzygnięcie zarzutów do danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi i w konsekwencji zmiany powierzchni tej działki (w rozumieniu art. 24a ust. 9 ustawy p.g.k.). Zaś druga w zakresie dokonanej aktualizacji informacji zawartych w ewidencji danych budynkowych w odniesieniu do "budynku" zlokalizowanego na działce nr [...]. W świetle powyższych ustaleń zasadnym było uchylenie i umorzenie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania administracyjnego w części dotyczącej ujawnienia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynku zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w obrębie [...] gm. [...] Odnosząc się natomiast do zasadności rozpatrzenia zarzutu do danych związanych z przebiegiem granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, w ramach realizowanej modernizacji ewidencji gruntów i budynków gm. [...] organ odwoławczy wskazał, że procedurę modernizacji regulują zapisy art. 24a ust. 2-12 ustawy p.g.k. Procedura przeprowadzania modernizacji ewidencji gruntów i budynków gm. [...] została omówiona w decyzji Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] października 2019 r. nr [...] Szczegółowe zasady jej realizacji opisane zostały w Warunkach technicznych do realizowanej pracy będących załącznikiem nr [...] do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia/Umowy. Uregulowania Warunków wynikające z Tabeli nr [...] Zakres prac dotyczący ewidencji gruntów i budynków dla Części II zamówienia w pozycji Zakres prac EGiB dla gminy [...] obligowały wykonawcę do: ustalenia granic i pomiaru, zmian powierzchni, założenia ewidencji budynków. Według punktu [...]) Warunków, zbiór punktów granicznych niezbędnych do numerycznego opisu granic działek ewidencyjnych Wykonawca utworzy w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych Wykonawca pozyska na podstawie §§ 37-39 rozporządzenia w wyniku pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Przywołany powyżej § 39 rozporządzenia egib normuje ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, przewidując kolejne sposoby ustalenia przebiegu granic w zależności od spełnienia, bądź niespełnienia wymogów określonych w kolejnych ustępach tego paragrafu. Pierwszy sposób zakłada, że ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic dziełek ewidencyjnych (§ 39 ust. 1 rozporządzenia egib). W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 39 ust. 2 rozporządzenia egib). W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39 ust. 3 rozporządzenia egib). Celem rozpatrzenia złożonych przez W. C. zarzutów dotyczących przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi wykonawca pracy zawiadomił zainteresowane strony o czynnościach ustalenia przebiegu granic, wyznaczając kolejno dwa terminy przeprowadzenia czynności, tj. na [...] marca 2020 r. i [...] maja 2021 r. Przebieg granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i nr [...] wykonawca ustalił [...] marca 2020 r. Z czynności tych sporządzony został protokół. Czynności związane z ustaleniem przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi: nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przeprowadzone zostały [...] maja 2021 r. Z czynności sporządzony został kolejny protokół ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi. W przedmiotowych protokółach właściciele działek obecni na gruncie złożyli podpisy w protokółach akceptując dokonane ustalenia. Mając powyższe ustalenia na względzie, Starosta [...] w wydanej decyzji orzekł o uwzględnieniu zarzutów W. C. dotyczących przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi, a tym samym o ujawnieniu ich w operacie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie ze sporządzoną przez wykonawcę prac dokumentacją techniczną o numerze identyfikatora materiału zasobu [...] W tym zakresie organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Organ odwoławczy stwierdził również, że dokonana analiza dokumentacji zgromadzonej w rozpatrywanej sprawie oraz treści wydanej decyzji wykazała, że Starosta [...] w przeprowadzonym ponownie postępowaniu administracyjnym uwzględnił wskazania organu odwoławczego dotyczące uchybień i nieprawidłowości sformułowanych przez organ odwoławczy w decyzji z [...] października 2019 r. W. C. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez brak w decyzji odpowiedniego uzasadnienia faktycznego tj. brak wyjaśnienia jaką powierzchnię miała droga dojazdowa do działek nr [...] i [...] wzdłuż granicy z działką nr [...], jak również poprzez brak ustalenia numeru księgi wieczystej w tym zakresie. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 8 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w zakresie faktu, iż działki nr [...] i [...] miały ustanowioną służebność przejazdu przez działkę nr [...] wzdłuż granicy tej działki z działką nr [...] i brak uwzględnienia tego faktu w wydanych decyzjach; brak uwzględnienia dowodów w postaci dokumentów złożonych przez skarżącego, brak zbadania sprawy pozyskania działki nr [...] przez G. i J. W. i okoliczności, które temu towarzyszyły, pominięcie faktu, że drogi dojazdowej pozbawione są obecnie wszystkie działki o numerze [...], brak zbadania kiedy droga dojazdowa nr [...] została oznaczona numerem [...] i kto jest jej właścicielem. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak powiadomienia właścicieli działek nr [...] o pomiarach geodety. W tym stanie rzeczy skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, co umożliwiłoby należyte naniesienie drogi i służebności drogi, która cały czas przebiega w tym samym miejscu a która znajdowała się działce [...] z innym właścicielem, a obecnie w bliżej nieznany sposób znalazł się przy innymi właścicielu na działce nr [...], choć służebność nie zmieniła swojego położenia ani przebiegu. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do naruszeń przepisów prawa wyszczególnionych w treści skargi, organ odwoławczy wskazał, że strona wiązała ich naruszenie z zagadnieniami nowymi, które nie zostały objęte sformułowanymi zarzutami do danych ewidencyjnych. W analizowanej skardze W. C. kwestionuje przebieg granic działki nr [...], stanowiącej własność J. i G. [...] W. , z działkami z nią sąsiadującymi, wydzielonymi z działki nr [...]. Działka [...] wyodrębniona została z działki nr [...] i stanowiła dojazd do wszystkich działek wydzielonych z działki pierwotnej nr [...]. Dla działek wydzielonych z działki nr [...], w tym dla działki nr [...], ustanowiono notarialnie służebność przechodu, przejazdu i przegonu po działce nr [...]. Dalej organ odwoławczy wskazał, że przymiot strony postępowania administracyjnego ma podmiot, którego prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków, tj. właściciel działki. Ponadto z tegoż orzecznictwa wynika, że zainteresowany nie może wywodzić swojego interesu prawnego z ograniczonego prawa rzeczowego, tj. ustanowionej służebności przechodu, przejazdu i przegonu. Służebność stanowi ingerencję w prawo własności nieruchomości nią obciążonej, a kwestie związane z ustanowieniem służebności, jej wykonywaniem i wygaśnięciem należą do materii cywilnoprawnej. Dalej organ odwoławczy wskazał, że podmioty na rzecz których ustanowiono służebność, jak i samo prawo, nie są ujawnione w operacie ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy pgik. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2022r. poz. 329 - dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożonym wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym w piśmie procesowym z [...] listopada 2021r., o którym zostały poinformowane wszystkie strony niniejszego postępowania. Jak wynika z akt sprawy żaden z uczestników nie zażądał przeprowadzania rozprawy. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd uznał, że nie naruszają one prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] sierpnia 2021r. nr [...] uchylająca decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2021r. nr [...] i umarzająca postępowanie organu I instancji w części dotyczącej ujawnienia zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie budynku zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w obrębie [...] gm[...] oraz utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej wprowadzenia zmian przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi: nr [...], nr [...] nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Po nowym pomiarze powierzchnia działki nr [...] wynosi 0,0847 ha. Powyższe zatwierdzone zostało zgodnie z dokumentacją do materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przyjętą pod nr [...] Materialnoprawną podstawą przepisy ustawy p.g.k., w której w art. 2 pkt 8 wskazano, że przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) - rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Jedną z zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, zgodnie z którą starostowie są zobowiązani do utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjnej i kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania. Przepisy ustawy p.g.k. oraz rozporządzenia egib wyraźnie precyzują kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji, na podstawie której właściwy organ dokonuje aktualizacji operatu ewidencyjnego, musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym. W art. 20 ustawy p.g.k. określono rodzaje informacji o gruntach (art. 20 ust. 1 pkt 1) oraz ich właścicielach (art. 20 ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają charakter zarówno przedmiotowy jak i podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1). Informacje podmiotowe (art. 20 ust. 2 pkt 1) dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty, budynki lub ich części. Informacje o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowe, jak i przedmiotowe) zawiera operat ewidencyjny, którego zawartość określa art. 24 ust. 1 ustawy p.g.k. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian reguluje ww. rozporządzenie egib. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić wyłącznie przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno - deklaratoryjny, ujawnianie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis w ewidencji gruntów i budynków nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości (tj. np. nie przyznaje nikomu prawa własności), a jedynie potwierdza ten stan prawny. Oznacza to, że organ ewidencyjny jedynie rejestruje w ewidencji gruntów i budynków te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Nie jest on natomiast uprawniony do rozstrzygania sporów dotyczących tego, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, jeśli nie jest to możliwe do ustalenia na podstawie przedłożonych dokumentów. Obowiązek starosty utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, o którym mowa w § 44 pkt 2 rozporządzenia egib, nie może być więc rozumiany jako automatyczne "prostowanie" wszelkich danych operatu na każde żądanie wnioskodawcy, zwłaszcza jeśli miałoby to skutkować rozstrzygnięciem sporu granicznego bądź własnościowego. Przepisy ustawy p.g.k. oraz powołanego wyżej rozporządzenia wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa, a brak wymaganej prawem dokumentacji musi prowadzić do odmowy wprowadzenia zmian w operacie. Stosownie do art. 24a ust. 1 ustawy p.g.k. starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Zgodnie natomiast z przepisami art. 24a ust. 9 i 10 ustawy p.g.k. środkiem prawnym służącym do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo kartograficznym, przez osoby, których interesu prawnego dotyczą te dane, są zarzuty. O uwzględnieniu lub odrzuceniu tych zarzutów, starosta rozstrzyga w drodze decyzji (art. 24a ust. 10 ustawy p.g.k.). W niniejszej sprawie przedmiot postępowania administracyjnego został określony precyzyjnie zgodnie z wnioskiem skarżącego z [...] marca 2019r. i dotyczy wyłącznie danych ewidencyjnych ujawnionych w operacie opisowo kartograficznym wykonywanym w ramach projektu wykonywanie informatyzacji i modernizacji baz danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w pow. konińskim dla 7 gmin w tym dla gm. [...], na terenie której położona jest działka skarżącego. Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że skarżący ograniczył zgłoszone zarzuty do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym dotyczące przebiegu granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi. W związku z powyższym organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne, w trybie art. 24a ust. 10 ustawy p.g.i.k. Skoro przedmiotem postępowania w tej sprawie nie była aktualizacja danych dotyczących innych działek, stwierdzić należy, że zarzuty skarżącego dotyczące ustalenia powierzchni drogi dojazdowej do działki skarżącego, jej dokładnego położenia wykraczają poza zakrese niniejszego postępowania. Słuszne jest zatem w stanowisko organu, że kwestionowany przez skarżącego przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] (przed podziałem) nie był przedmiotem przedmiotowego postępowania w przedmiocie zarzutów do danych ewidencyjnych należącej do niego działki nr [...]. Jako słuszne uznać należy również zawarte w odpowiedzi na skargę stwierdzenie organu odwoławczego, że służebność drogi koniecznej nie stanowi przedmiotu ewidencji gruntów i budynków i przebiegu takiej służebności nie przedstawia się na mapie ewidencyjnej. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem systemem inwentaryzacji terenu i położonych na nim budynków, a nie praw, w szczególności takich, jak prawo przechodu. Ustanowiona służebność drogi koniecznej znajduje swoje odzwierciedlenie we właściwym "rejestrze’, jakim są księgi wieczyste i nie tylko całkowicie zbędne ale również niemożliwe prawnie jest dokonywanie wpisu tego ograniczonego prawa rzeczowego do ewidencji, która takich wpisów nie zawiera. Danymi ewidencyjnymi poszczególnej działki są jej położenie, granice, obszar, rodzaj użytków, klasy gruntu rolnego lub innych sklasyfikowanych gruntów określenie właściciela oraz władającego (zob. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020r. sygn. akt I OSK 4093/18 - dostępne [...] - dalej CBOSA). Podkreślić należy, że z czynności udokumentowanych w tym postępowaniu wynika, że udział w postępowaniu mieli zapewniony wszyscy właściciele działek sąsiednich do działki należącej do skarżącego. W tym miejscu wskazać należy, iż z uwagi na przedmiot postępowania dotyczący zgłoszonych przez skarżącego zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym dotyczącym przebiegu granic działki nr [...], brak było podstaw do włączania do udziału w niniejszym postępowaniu wszystkich właścicieli działek z obszaru objętego modernizacją ewidencji gruntów i budynków w tym właścicieli działek o nr [...]. W świetle powyższego stwierdzić należy, że nie ma racji skarżący zarzucając organowi brak wyczerpującego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego tj. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany przez organ materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a wyciągnięte przez organ wnioski wynikają z jego prawidłowej oceny oraz prawidłowo powołanych i zastosowanych przepisów, czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. W świetle powyższego całkowicie bezzasadny jest zarzut dokonania przez organ samodzielnych i konstytutywnych ustaleń, podczas gdy jak wykazało przeprowadzone postępowanie organ oparł się wyłącznie o sporządzone mapy. W konsekwencji nie mógł odnieść oczekiwanego rezultatu zarzut sprzeczności decyzji ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawi art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło