III SA/Po 152/18

Dnia 9 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na orzeczenie Zarządu Województwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę Uzasadnienie. W ramach konkursu RPO na lata 2014-2020 [...] X złożyła wniosek o dofinansowanie projektu [...] Organ pismem z dnia [...]r. wezwał stronę do dokonania korekty wniosku w terminie 7 dni. W wezwaniu szczegółowo określono co należy wyjaśnić i skorygować. Korekta wniosku została dostarczona w wersji papierowej. Studium wykonalności nie zostało przygotowane zgodnie z Instrukcją do sporządzania studium wykonalności. Za integralną część studium uznaje się załącznik w formie arkusza kalkulacyjnego dotyczący przedstawienia analizy finansowej. Na podstawie dostarczonej korekty dokumentacji aplikacyjnej organ stwierdził popełnienie przez wnioskodawcę licznych błędów i nieprawidłowości nie pozwalających uznać przedmiotowego dokumentu za sporządzony poprawnie . Zdaniem organu Studium wykonalności/ biznes plan zawierało liczne błędy rachunkowe m.in. nie rozliczono pełnej kwoty dotacji i tym samym nie zostało spełnione kryterium nr [...]. Zdaniem organu nie spełnione zostało również kryterium Nr [...] bowiem wnioskodawca nie zagwarantował zabezpieczenie środków/ nie wskazał źródła finansowania projektu. Organ w piśmie z dnia [...] r. poprosił wnioskodawcę o przedłożenie w ramach załącznika nr [...] ( oświadczenie o zabezpieczeniu środków na realizację inwestycji – wraz z uchwałą budżetową i / lub WPF lub innym wiarygodnym dokumentem poświadczającym posiadanie zabezpieczającego wkładu własnego ) w zakresie posiadania środków stanowiących wkład własny z tytułu kosztów kwalifikowanych oraz całości kosztów niekwalifikowanych. W odpowiedzi wnioskodawca stwierdził, że utworzył lokatę odnawialną celem zabezpieczenia odpowiedniej wysokości środków. W ocenie organu strona winna zabezpieczyć [...] zł, a z przedmiotowej lokaty wynika kwota [...] zł. Ponadto złożono oświadczenie o posiadaniu i przeznaczeniu przez firmę środków w wymaganej wysokości, jednak w ocenie organu nie jest to dokument stanowiący wymagane zabezpieczenie. Strona została również wezwana pismem z dnia [...] r. o wskazanie wartości pomocy de minimis uzyskanej przez podmiot powiązany ze składającym projekt. Wsparcie uzyskane przez ten podmiot nie zostało jednak udokumentowane przez załączenie odpowiednich zaświadczeń o uzyskanej pomocy de minimis tego podmiotu. Z tego względu strona nie spełniła również kryterium nr [...]. Wobec tego Dyrektor Departamentu Wdrażania Programu Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa poinformował stronę pismem z dnia[...] r., że jej wniosek uzyskał ocenę negatywną z powodu niespełnienia kryterium formalnego nr [...] – "Kompletność wniosku i załączników". W proteście wobec powyższej czynności organu strona podniosła, ze wykazała posiadanie odpowiednich środków zabezpieczających realizację projektu. Błędy w arkuszu kalkulacyjnym wynikały z omyłki pisarskiej, miały one znikomy charakter. W kwestii pomocy de minimis strona wskazała, że organ nie wzywał do udokumentowania tych okoliczności. [...] orzeczeniem z dnia [...] r. orzekła o nieuwzględnieniu protestu. Organ stwierdził, że w przedłożonej korekcie studium wykonalności stwierdzono błędy rachunkowe, do popełnienia których przyznała się sama strona. Strona nie wykazała dokumentami zagwarantowania zabezpieczenia środków i nie wskazała źródła finansowania projektu. Strona winna zabezpieczyć [...] zł, a z wykazanej lokaty wynika kwota [...] zł. Oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu środków finansowych w wymaganej wysokości nie jest dokumentem mogącym być uznanym za właściwe zabezpieczenie. W kwestii pomocy de minimis organ wskazał, że do korekty załączono wyłącznie dokumenty dotyczące pomocy otrzymanej przez stronę a nie przez podmiot z nią powiązany. W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o stwierdzenie dokonania oceny projektu w zakresie kryterium nr [...] z naruszeniem prawa i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem strony doszło do naruszenia art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 poprzez dokonanie negatywnej oceny projektu spełniającego wszystkie kryteria wyboru, przez co doszło do naruszenia zasady przejrzystości i rzetelności. Organ odpowiedział na skargę podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko i wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje : Skarga okazała się niezasadna. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według art. 3 § 3 sądy orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie do treści art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2017.1460), dalej ustawa wdrożeniowa w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1; b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę, w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 64 ustawy wdrożeniowej w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy. Postępowanie w zakresie ubiegania się o dofinansowanie jest prowadzone o pewne, uniwersalne zasady i reguły, które wynikają z treści ustawy wdrożeniowej. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektu (art. 37 ust. 2). Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1) W trybie konkursowym, a w takim trybie następował wybór projektu w rozpoznawanej sprawie wniosek o dofinansowanie projektu składany jest w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1). Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy wdrożeniowej konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały wymaganą liczbę punktów albo uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku, gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1. Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1), który określa m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7) W myśl art. 54 ust. 2 ustawy wdrożeniowej protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera m.in. wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza wraz z uzasadnieniem pkt 4. Z powołanym przepisem koresponduje art. 57 ustawy wdrożeniowej nakładający na właściwą instytucję powinność rozpatrzenia protestu przez właściwą weryfikację prawidłowości oceny projektu w zakresie kryteriów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej. Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji czy jej niespójność skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek różnych kryteriów dopuszczających, winny zostać ocenione negatywnie (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21.02.2018r. , sygn, akt III SA/Po 944/17) . Na wnioskodawcy ubiegającym się o dofinansowanie w ramach danego konkursu , spoczywa obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku. Wnioskodawca zatem przystępując do konkursu, winien znać w pełni zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej , zgodnie z wymogami konkursu, ciąży zawsze na wnioskodawcy. Braki w złozonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek poszczególnych kryteriów dopuszczających , zasadniczo obciązają stronę wnioskującą. szczegółowego zaakcentowania wymaga fakt, że przygotowując wniosek należy dokumentację konkursową czytać kompleksowo, stosując się zarówno do przepisów powszechnie obowiązujących (krajowych i unijnych) , ale także wydanych na ich podstawie zapisów regulaminu konkursu, jego załączników , jak i Instrukcji wypełniania wniosku Procedura konkursowa ( w tym ocena wniosku o dofinansowanie) charakteryzuje się daleko posuniętym formalizmem, z czym każdy przystępujący do konkursu musi się liczyć i ten formalizm zaakceptować (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6.12.2017r., sygn. akt III SA/Gd 859/17). Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku o dofinansowanie przedstawionego przez stronę skarżącą przeprowadzona została w sposób zgodny z prawem i w sposób odpowiadający wskazanym wyżej standardom. Ocena Sądu, jak stwierdzono wcześniej, sprowadza się do zbadania zgodności postępowania z przepisami prawa wspólnotowego, ustawy wdrożeniowej, ale także z postanowieniami systemu realizacji programu operacyjnego w tym z Regulaminem konkursu [...] Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że organ zasadnie uznał, iż wniosek nie spełniła kryteriów formalnych nr [...] co skutkować winno dokonaniem jego negatywnej oceny. Zaznaczyć należy , ze każde z tych kryteriów jest obligatoryjne a więc spełnienie jest niezbędne dla możliwości otrzymania dofinansowania co oznacza, że nie spełnienie każdego z nich skutkuje negatywną oceną formalną i odrzuceniem wniosku , przy czym istnieje możliwość jednorazowej korekty. W kwestii kryterium nr [...] Regulamin konkursu wskazuje: " Prawidłowo przygotowane studium wykonalności / biznes plan – w tym prawidłowo wykonane obliczenia. Weryfikacji w ramach tego kryterium podlegało prawidłowość/ kompletność sporządzenia studium wykonalności/ biznes planu w oparciu o stosowne wytyczne, m.in. brak błędów rachunkowych, prawidłowość sporządzenia analiz finansowych, właściwe wypełnienie wymaganych pól. Oceniając stanowisko skarżącego w omawianym zakresie stwierdzić należy, że IZ w piśmie z [...]r. szczegółowo określiła jakie ma uwagi do złożonego wniosku. Po dokonaniu korekty wniosku wnioskodawca sam uznał, że popełnił liczne błędy i nieprawidłowości, które w jego ocenie wynikają z omyłki pisarskiej popełnionej podczas wprowadzania uzupełnień. Ocenił błędy jako znikome bowiem pozwalają jego zdaniem na dokonanie oceny merytorycznej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Zdaniem KO rozpatrującej protest błędy i nieprawidłowości były tego rodzaju, ze nie pozwalały uznać przedmiotowego dokumentu za sporządzony poprawnie ( m. in. w tabeli nr [...] ). Dokument tego rodzaju winien być sporządzony bez błędów rachunkowych, z prawidłowymi analizami finansowymi i właściwie wypełnionymi polami na aktualnym formularzu. Strona w toku postępowania nie odnosiła się w jakikolwiek sposób do poszczególnych wskazanych błędów, które zostały przez nią dokonane. W ocenie Sądu w ramach omawianego kryterium nie ma rozróżnienia na błędy istotne i nieistotne bowiem zapis regulaminowy stwierdza jednoznacznej, ze ma być brak błędów rachunkowych, analizy finansowe mają być prawidłowo sporządzone, wymagane pola we formularzu mają być właściwie wypełnione. Sąd nie znajduje podstaw aby badać czy błędy w złożonych przez skarżącego dokumentach, po ich korekcie pozwalają bądź nie na dokonanie oceny merytorycznej sytuacji finansowej wnioskującego o dofinansowanie nie widzi też podstaw do nazwania ich omyłkami pisarskimi. Kierując się zasadą jasno wyrażoną w powołanych powyżej przepisach jak i biorąc pod uwagę akcentowany już formalizm stwierdza, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek starannego i prawidłowego przygotowania wniosku , w tym dbałość o poprawną treść wniosku. Tak wiec wszelkie nieprawidłowości obciążają tego, co wniosek składa. Strona nie wypełniła ponadto kryterium nr [...] – wnioskodawca zagwarantował zabezpieczenie środków/wskazał źródła finansowania projektu. Strona przedłożyła zaświadczenie banku o posiadaniu środków pieniężnych na rozliczeniowym rachunku bankowym, ale nie był to dokument wymagany w ramach kryterium nr[...] . Strona została wezwana do przedłożenia dokumentów wymaganych w Regulaminie konkursu część [...]. Chodzi m. in. o uchwały budżetowe, umowy kredytowe, promesy kredytowe, lokaty bankowe z jasno określonym przeznaczeniem i okresem na jaki to zabezpieczenie jest ustanowione. Zdaniem Sądu organ zasadnie uznał, że mimo wezwania w tym zakresie strona nie wykazała ostatecznie dokumentami zagwarantowania zabezpieczenia środków i nie wskazała źródła finansowania projektu. Strona winna zabezpieczyć [...] zł, a z powołanej w złożonym zaświadczeniu banku lokaty, nawet gdyby uznać to za dokument wymieniony w regulaminie konkursu, wynika kwota [...] zł. Dodatkowe oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu środków finansowych w wymaganej wysokości nie jest dokumentem mogącym być uznanym za właściwe zabezpieczenie. Dokumenty przedstawione przez stronę nie dotyczyły zabezpieczenia pokrycia całości wkładu własnego z tytułu wydatków kwalifikowanych i niekwalifikowanych i nie spełniały warunków regulaminowych. W kwestii niespełnienia kryterium nr [...] – kompletność wniosku i załączników wskazać należy natomiast, że strona była wzywana do wykazania danych dotyczących powiązań osobowych i kapitałowych [...], w tym również w zakresie otrzymanej pomocy de minimis. Strona wykazała pomoc de minimis uzyskaną przez podmiot powiązany, ale nie udokumentowano tej pomocy – nie załączono odpowiednich zaświadczeń o uzyskanej pomocy dla tego podmiotu. We wniosku o dofinansowanie projektu w cz. [...] załączniki obligatoryjne wskazano na konieczność załączenia załącznika nr [...] ( informacja o udzielonej pomocy publicznej – 3 formularze – kopie zaświadczeń o otrzymanej pomocy de minimis w okresie 3 lat podatkowych ). Wnioskodawca wiedział o tym obowiązku, gdyż przy tym załączniku wybrał opcję TAK. Obowiązek złożenia takiego zaświadczenia był skarżącej znany w odniesieniu do własnej osoby. Skoro w piśmie o korektę wniosku wyraźnie podano, ze wnioskodawca rozumiany jest jako "[...]", w tym wszyscy powiązani osobowo i kapitałowo i powołano przy tym podstawę prawną, to rzeczą oczywistą jest realizacja tego wymogu w zakresie złożenia kopii zaświadczeń o otrzymanej pomocy de minus wobec wszystkich podmiotów powiązanych osobowo i kapitałowo ze [...] skarżąca będącą wnioskodawcą. Zdaniem Sądu prawidłowe było wobec tego twierdzenie organu, że strona nie spełniła kryteriów formalnych nr [...], co skutkować winno dokonaniem negatywnej oceny wniosku. Zważyć należy, że już w sytuacji nie spełnienia chociażby jednego z omawianych powyżej kryteriów , wniosek podlegałby odrzuceniu. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.