III SA/Po 153/08

Dnia 2 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś ( spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 roku przy udziale Prokuratora sprawy ze skargi Rady Miasta i Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udzielenia bonifikaty tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, II. zasądza od Wojewody na rzecz Miasta i Gminy kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/M. Bejgerowska /-/B. Koś /-/B. Sokołowska Rada Miejska uchwałą z dnia [...], nr [...] podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) wyraziła zgodę na udzielenie przez Burmistrza Miasta i Gminy bonifikaty w wysokości 90 % od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę, przysługujące osobom fizycznym wymienionym w tejże uchwale w odniesieniu do nieruchomości określonych w uchwale (§ 1), wskazując iż warunkiem udzielenia bonifikaty, o której mowa w § 1 jest uiszczenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oraz uiszczenie innych zobowiązań finansowych na rzecz Miasta i Gminy związanych z daną nieruchomością (§ 2). Wykonanie uchwały powierzono Burmistrzowi Miasta i Gminy (§3). Wojewoda, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...], nr [...] stwierdził nieważność powyższej uchwały Rady Miejskiej ze względu na istotne naruszenie prawa. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż z treści art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) znajdującego zastosowanie z mocy art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), wynika, że właściwy organ może udzielić za zgodą rady gminy bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 tejże ustawy, jeżeli zostaną spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie. Zdaniem Wojewody przepis art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do wydawania aktu o charakterze generalnym, odnoszącym się do określonego kręgu podmiotów przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w ustawie. Uchwała rady gminy w przedmiotowym zakresie winna dotyczyć wyłącznie wyrażenia zgody na udzielenie zindywidualizowanemu nabywcy bonifikaty w określonej wysokości w odniesieniu do nieruchomości, dla której przedmiotowa opłata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, co jest zgodne z art. 68 ust. 1 ustawy, który odwołuje się do wartości wcześniej wycenionej nieruchomości, a zatem zindywidualizowanego na potrzeby obrotu prawnego przedmiotu wyceny w formie przewidzianej prawem. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze złożyło Miasto i Gmina, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego z powodu istotnego naruszenia prawa oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz Rady Miejskiej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem skarżącego uchwała Rady Miejskiej, której nieważność stwierdził zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda, nie narusza przepisów art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ani art. 67 ust. 1 i 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ceny nieruchomości opisanych w przedmiotowej uchwale zostały bowiem ustalone przed podjęciem tejże uchwały, a ustalenie to dokonane zostało z zastosowaniem zasady określonej w art. 67 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc w oparciu o wartość nieruchomości. Natomiast wcześniejsze ustalenie ceny nieruchomości zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami uprawnia radę gminy do udzielenia bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skarżący podkreślił, iż wycena nieruchomości, których dotyczy przedmiotowa uchwała, została dokonana w sposób przewidziany w art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, załączając stosowne odpisy operatów szacunkowych dotyczących tychże nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Dodatkowo organ nadzoru podniósł, iż twierdzenie skarżącego, że ceny nieruchomości ustalono przed podjęciem uchwały Rady Miejskiej nie zmienia faktu, iż nie zostały one ujawnione w przedmiotowej uchwale. Tym samym – zdaniem Wojewody, uniemożliwiono zarówno radnym, jak i organowi nadzoru ocenę, czy nieruchomość przeznaczona do sprzedaży została wyceniona w sposób określony w art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z uzasadnienia do przedmiotowej uchwały również nie wynika, że dokonano wyceny nieruchomości objętych bonifikatą, co dało organowi nadzoru podstawę do stwierdzenia naruszenia art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast przedłożenie przez skarżącego operatów szacunkowych nieruchomości nadal nie pozwala stwierdzić, czy Rada zapoznała się z wyceną przed podjęciem przedmiotowej uchwały. Ponadto organ nadzoru zgłosił zarzut uchybienia terminowi do wniesienia skargi, wskazując iż Rada Miejska potwierdziła odbiór rozstrzygnięcia nadzorczego w dniu [...], a skarga została złożona w dniu [...], a więc po upływie 30-dniowego terminu wynikającego z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2008 r. Prokurator wniósł o oddalenie skargi, wskazując iż w jego ocenie stanowisko Wojewody jest trafne, uchwała w sprawie bonifikaty istotnie powinna określać zarówno osoby uprawnione do jej otrzymania, określać działkę podlegającą przekształceniu, jak też cenę, od której następnie udzielana jest bonifikata. Ponadto § 2 uchwały zawiera warunki, które nie leżały w kompetencjach Rady Miejskiej w odniesieniu do przedmiotu uchwały, tj. wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od przekształcenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. W zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewoda przyjął, iż literalne brzmienie przepisu art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm. ) wskazuje, że uchwała rady w sprawie wyrażenia zgody na zastosowanie bonifikaty musi odnosić się do zindywidualizowanych nabywców oznaczonych nieruchomości oraz określać ustaloną opłatę za przekształcenie. Ponieważ uchwała Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] nie wskazuje ustalonej opłaty orzeczono o jej nieważności. Wykładnia powyższa, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego narusza przepisy prawa materialnego w części, w której przyjmuje, że rada może udzielić zgody dopiero po ustaleniu ceny nieruchomości, a cena ta winna być ujawniona w uchwale. Stosownie do przepisu art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje w drodze decyzji administracyjnej wydanej przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta na wniosek użytkownika wieczystego, jeżeli użytkowanie wieczyste jest ustanowione na nieruchomości stanowiącej własność samorządu terytorialnego. W myśl art. 4 ust. 2 cytowanej ustawy w decyzji tej ustalana jest opłata za przekształcenie, którą zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zobowiązana jest uiścić dotychczasowemu właścicielowi osoba, która nabyła własność nieruchomości. Do ustalenia tej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W myśl art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami właściwy organ może udzielić przy sprzedaży nieruchomości w określonych przypadkach i za zgodą, odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ustalonej ceny. Z powyższych regulacji ustawowych jednoznacznie wynikają kompetencje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta do wydania indywidualnej decyzji administracyjnej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nabywcy nieruchomości za ustaloną przez ten organ cenę z możliwością jej obniżenia o bonifikatę oraz kompetencje wojewody albo rady lub sejmiku do wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od ustalonej ceny. Ustalenie opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje zatem w decyzji o przekształceniu, a nie w uchwale organu, który wyraża zgodę na jej zastosowanie w indywidualnej decyzji. To właściwy organ (wójt, burmistrz, prezydent miasta ) decyduje o udzieleniu bonifikaty od ustalonej opłaty, a także o jej wysokości, zaś wskazany w art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami odpowiedni organ (wojewoda, rada lub sejmik ) wyposażony został jedynie w uprawnienie do wyrażenia zgody lub odmowy wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty. Nie można zgodzić się z argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę, iż nieujawnienie ceny nieruchomości w uchwale uniemożliwia kontrolę prawidłowości wyceny. Stosownie bowiem do art. 18a ustawy o samorządzie gminnym działania kontrolne rada gminy wykonuje przy pomocy komisji rewizyjnej. Reasumując należy stwierdzić, że skoro uchwała Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] wyrażająca zgodę na udzielenie bonifikaty określa zarówno osoby nabywców jak i nabywane na własność nieruchomości oraz wskazuje w § 1 i 2 warunki do jakich odnosi się zgoda, to nie narusza ona art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i może stanowić podstawę do udzielenia przez burmistrza bonifikaty nabywcom gruntów gminnych. Nieuzasadniony jest również zarzut uchybienia terminowi do wniesienia skargi, bowiem 30-dniowy termin, wskazany w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należy liczyć od dnia doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego Burmistrzowi, to jest organowi reprezentującemu skarżącego - Miasto i Gminę, który zgodnie z art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym jest uprawniony do złożenia skargi. Z przedłożonej przez Wojewodę, potwierdzonej za zgodność z oryginałem, kserokopii pocztowego dowodu doręczenia wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy otrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w dniu [...] ( k. 49 ), natomiast skarga została nadana na poczcie w dniu [...] ( k. 45 ), to jest w ostatnim dniu terminu. Z tych względów nie podzielono stanowiska organu nadzorczego i Prokuratora i dlatego orzeczono o uchyleniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 powyższej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Wobec tego, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu, brak było podstaw do zastosowania art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/M. Bejgerowska /-/ B. Koś /-/ B. Sokołowska