III SA/Po 1565/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko (spr.) Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. postanowieniem z dnia 15 czerwca 2021 r. oddalił skargę R. R. (dalej: "skarżący", "strona", "zobowiązany") na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś., działającego jako organ egzekucyjny. Organ ten prowadził postępowanie egzekucyjne zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Burmistrza Ś. z dnia 29 marca 2021 r. nr [...], obejmującego zaległości z tytułu opłaty za zagospodarowanie odpadami w kwocie 10.890 zł tytułem należności głównej. W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 23 kwietnia 2021 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Zawiadomienia zostały doręczone zobowiązanemu 11 maja 2021 r. Bank potwierdził ich odbiór w dniu 23 kwietnia 2021 r. i jednocześnie poinformował, że saldo zajętych rachunków wynosi 69,11 PLN i 17,48 USD. Pismem z dnia 18 maja 2021 r. zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego skargę na czynności organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi zobowiązany podniósł błąd co do osoby zobowiązanego, a ponadto zarzucił wadliwość czynności egzekucyjnej polegającej na próbie zajęcia wierzytelności zobowiązanego w ww. banku na podstawie wskazanego zawiadomienia o zajęciu wskazując, że to inne podmioty są zobowiązane a nie skarżący. Skarżący zarzucał, że tytuł wykonawczy z dnia 29 marca 2021 r. został wydany błędnie, tj. z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z 6 września 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Kwestionując powyższe postanowienie strona skarżąca pismem z 11 października 2021 r. wniosła skargę do WSA w Poznaniu na czynność egzekucyjną tj. zajęcie rachunku bankowego w [...] S.A. Skarżący wskazał, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Dokonując kontroli judykacyjnej działania organów w przedmiotowej sprawie Sąd dokonał analizy zarówno przebiegu postępowania, jak i prawidłowości postanowień organów administracji publicznej w granicach instytucji skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. WSA uznał, że skargę jako niezasadną należy oddalić. Podstawą prawną wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (według stanu obowiązującego w rozpoznawanej sprawie Dz.U. z 2020r. poz. 1427, dalej u.p.e.a.), zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.). Skargę na czynność egzekucyjną wnosi się do organu egzekucyjnego, który dokonał tej czynności, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 3 u.p.e.a.). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala skargę na czynność egzekucyjną; 2) uwzględnia skargę na czynność egzekucyjną: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala skargę (art. 54 § 4 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną przysługuje zażalenie (art. 54 § 5 u.p.e.a.). Treść art. 54 § 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem skargi wnoszonej na jego podstawie mogą być obecnie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. Skarżący może w tej skardze zarzucić 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy oraz 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia [tak: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 290/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się m.in. wniesienie zarzutów, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej – opisany wyżej – ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane m.in. z błędem co do osoby zobowiązanego. Jeżeli przysługuje dłużnikowi środek zaskarżenia w postaci zarzutów (środkiem tym można się posłużyć w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego – zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego – art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.) to skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 omawianej ustawy, nie może stanowić takiego właśnie konkurencyjnego środka zaskarżenia. Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego [tak: wyrok NSA z dnia 02 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W rozpoznawanej sprawie, organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 4 u.p.e.a., tj. egzekucję z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. Środek egzekucyjny zastosowany w będącej przedmiotem kontroli judykacyjnej sprawie posiada swoją podstawę prawną wskazaną w ww. przepisie. Tak więc czynności organu egzekucyjnego są zgodne z treścią art. 7 § 1 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo oddalił skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną, ponieważ działanie organu egzekucyjnego w zakresie zastosowania wskazanego powyżej środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami prawa. Tym samym za zgodne z prawem należało również uznać zaskarżone rozstrzygnięcie, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Dokonana przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjna- zajęcie wierzytelności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi - jest prawidłowa i znajduje swoją podstawę normatywną w art. 80 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 § 3 u.p.e.a.). Organ II instancji prawidłowo wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego 11 maja 2021 r. Bank natomiast potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu 23 kwietnia 2021 r. WSA stwierdza, że organy obu instancji wydając postanowienia nie naruszyły przepisów postępowania. W konsekwencji Sąd uznał zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego za nienaruszające prawa. Na marginesie należy wskazać, że - jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego - wszczęta została przez organy odrębna procedura w zakresie zarzutu skarżącego, a dotyczącego naruszenia art. 33 §1 pkt 4 u.p.e.a., a więc błędu co do osoby zobowiązanego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) oddalił skargę.