III SA/Po 160/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-08-25
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Barbara Koś, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym wobec spółki, uwzględniając faktury dokumentujące zakup oleju napędowego z nieznanego źródła oraz czy doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż faktury dokumentujące zakup oleju napędowego były fikcyjne i nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Wobec braku dowodów na zapłatę podatku akcyzowego przez spółkę lub innego przedsiębiorcę, organ miał prawo określić zobowiązanie podatkowe. Ponadto, zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, gdyż decyzja organu II instancji została wydana przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została obciążona decyzją Dyrektora Izby Celnej zobowiązaniem podatkowym z tytułu podatku akcyzowego za okres od lipca do listopada 2005 roku, z powodu zakupu oleju napędowego od podmiotów nabywających paliwo z nieznanego źródła, co potwierdzono na podstawie protokołów przesłuchań świadków i podejrzanych. Spółka kwestionowała decyzję, zarzucając m.in. przedawnienie zobowiązania oraz błędne ustalenia faktyczne dotyczące wiarygodności zeznań świadków.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia r., nr w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące od lipca do listopada 2005 r. o d d a l a s k a r g ę
Decyzją z dnia 3 listopada 2010 roku, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, na podstawie art. 21 § 1 pkt. 1, § 3, art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 2 pkt. 1, art. 4 ust. 1 pkt. 3 i ust. 3, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 8 pkt. 2, art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 r., poz. 257 ze zm.) i art. 154 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 3 z 2009 r., poz. 11 ze zm.), określił zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku akcyzowego wobec Spółki z o. o.. Zobowiązanie to organ określił za poszczególne okresy w następujących wysokościach:
1) za lipiec 2005 r. w kwocie 766.155,00 zł;
2) za sierpień 2005 r. w kwocie 701.236,00 zł;
3) za wrzesień 2005 r. w kwocie 805.465,00 zł.
4) za październik 2005 r. w kwocie 837.582,00 zł.
5) za listopad 2005 r. w kwocie 769.310,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wskazał, że w toku kontroli skarbowej przeprowadzonej w Spółce (zakończonej protokołem pokontrolnym z dnia 28 września 2010 r.) stwierdzono, iż Spółka w okresie od lipca do listopada 2005 r. dokonywała zakupu oleju napędowego częściowo od podmiotów nabywających paliwo z nieznanego źródła. Faktury VAT wskazane przez podatnika (i opisane szczegółowo w uzasadnieniu decyzji) nie dokumentowały wobec tego rzeczywistego zakupu oleju. Okoliczności te ustalono na podstawie protokołów przesłuchań podejrzanych i świadków (...). Ponieważ jednak sam fakt zakupu spornego paliwa nie wzbudzał wątpliwości kontrolujących, jak również to, że nie została zapłacona akcyza, organ ustalił wobec Spółki zobowiązanie podatkowe z tego tytułu w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu podlega również nabycie lub posiadanie wyrobów akcyzowych, od których nie zapłacono akcyzy w należnej wysokości. Za podstawę opodatkowania przyjęto przy tym ilość sprzedanego oleju, nabytą z nieznanych źródeł, a wobec braku informacji dotyczących parametrów spornego oleju napędowego przyjęto najniższą możliwą stawkę podatku.
Sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania nieprzedawnionego oraz uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w części dotyczącej zobowiązania przedawnionego. Spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 70 Ordynacji podatkowej poprzez nieuznanie faktu przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie albowiem zeznania świadków J. i R. dotyczyć miały bowiem działalności Spółki X, a nie Spółki Y.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż zobowiązania dotyczą okresu do 30 listopada 2005, wobec czego nastąpił upływ 5 letniego ustawowego okresu przedawnienia i wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Na bieg tego przedawnienia nie ma wpływu doręczenie decyzji organu I instancji, albowiem decydujący jest moment wydania decyzji przez organ II instancji. Świadkowie nie pracowali nigdy w Spółce Y, a ich zeznania wykorzystane przez organ dotyczyły działalności gospodarczej innego przedsiębiorcy. Organ zaniechał natomiast bezzasadnie przesłuchania pracowników firmy skarżącego.
Decyzją z dnia 27 grudnia 2010 r., , Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zakwestionowane faktury zakupu paliwa, wystawione przez firmy A i B, nie dokumentują rzeczywistych transakcji, wobec czego należało uznać, iż pochodzi ono z nieustalonego źródła, co skutkowało koniecznością obciążenia strony zobowiązaniem podatkowym w podatku akcyzowym. Nie jest istotne w jakiej sprawie zostały złożone zeznania R. i J, decydująca jest bowiem dla organu podatkowego ich treść. Ponieważ w odniesieniu do oleju napędowego pochodzącego rzekomo od firm A i B odwołująca nie potrafiła wykazać faktu uprzedniego uiszczenia podatku akcyzowego, organ podatkowy zasadnie określił wobec niej zobowiązanie podatkowe. Strona bowiem wprowadziła do obrotu olej napędowy z nieznanego źródła, który nie został opodatkowany podatkiem akcyzowym. Spółka nie obliczyła i nie odprowadziła należnego podatku.
W kwestii przedawnienia organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, wobec czego termin przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego za 2005 rok upływa dopiero z końcem 2010 r.
Na powyższą decyzję skarżąca reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zobowiązania nieprzedawnionego oraz uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w części dotyczącej zobowiązania przedawnionego. Spółka postawiła organowi II instancji zarzut naruszenia art. 70 O.p. poprzez nieuznanie faktu przedawnienia zobowiązania podatkowego a także, jak wcześniej, zarzuciła sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, gdyż zeznania świadków J. i R. dotyczyć miały działalności innego podmiotu gospodarczego.
W uzasadnieniu skargi powtórzono generalnie zarzuty zawarte w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na to, iż przeciwko prezesowi Spółki i innym toczy się postępowanie karne przed Sądem Okręgowym w Poznaniu (sygn. akt XVI K 357/10) dotyczące głównie działalności Spółki X, a w czerwcu 2011 r. wszczęto przeciwko P. – Prezesowi skarżącej Spółki - postępowanie przygotowawcze, zbieżne z przedmiotowym postępowaniem podatkowym (sygn. akt VI Ds. 47/11). W ocenie pełnomocnika skarżącej zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia obu powyższych postępowań karnych pozwoli m. in. na dokonanie pełnej oceny wiarygodności zeznań świadków. Ponadto pełnomocnik zwrócił uwagę na konieczność wnikliwego przeanalizowania zeznań świadków, a zwłaszcza R., który nie weryfikował punkt po punkcie faktur zakwestionowanych przez organ.
Pełnomocnik organu II instancji wniósł o oddalenie skargi oraz wniosku o zawieszenie postępowania, gdyż ze względu na treść art. 181 Ordynacji podatkowej organ ma pełną możliwość dokonania własnej oceny zeznań złożonych m. in. w postępowaniu karnym. Podkreślił też, że skarżąca Spółka jedynie podważa wiarygodność zeznań świadków, a nie wykazała w żaden sposób, że od spornego oleju uiszczono podatek akcyzowy. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika natomiast, że A. i B. zajmowały się wyłącznie wystawianiem pustych faktur i nie miały miejsca zdarzenia gospodarcze, które z tych faktur wynikają.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym oraz przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej p.p.s.a, w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius.
Mając na względzie powyższe kryteria Sąd stwierdził, iż skarga nie jest uzasadniona.
Na podstawie postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2010 r. przeprowadzono w Spółce kontrolę podatkową, w wyniku której stwierdzono, iż w okresie od lipca do listopada 2005 roku skarżąca prowadząca działalność gospodarczą (obrót paliwem na trzech stacjach paliwowych) obok faktycznych transakcji handlowych dokonała również zakupu oleju napędowego od podmiotów, które nabywały paliwo z nieznanego źródła – zob. protokół pokontrolny z 28 września 2010 r. (k. 42-56 akt adm.) oraz wyniki kontroli z 3 listopada 2010 r. (k. 75-76 akt adm.). Skarżąca posiadała w swojej dokumentacji faktury VAT wystawione na jej rzecz przez Spółkę A. oraz Firmę B. należącą do J., które w ocenie organu podatkowego I i II instancji, nie dokumentowały faktycznie zrealizowanych transakcji gospodarczych (faktury te zostały przy tym precyzyjnie oznaczone w uzasadnieniu decyzji organu I instancji – zob. str. 6-9 ).
Transakcje zakupu oleju, w których miały uczestniczyć wskazane wyżej podmioty gospodarcze, jak i strona w rzeczywistości nie miały więc miejsca. Spółka wprowadziła do obrotu olej napędowy z nieznanego źródła, który nie został opodatkowany.
Od wskazanych transakcji skarżąca nie odprowadziła podatku akcyzowego i nie wykazała skutecznie wcześniejszego uiszczenia tego podatku przez inny podmiot gospodarczy. Organ kontroli skarbowej dokonał w konsekwencji obliczenia ilości faktycznie zakupionego paliwa z nieustalonych źródeł i dokonał jego przemnożenia przez obowiązujące (najniższe jako najbardziej korzystne dla podatnika) stawki podatku akcyzowego, ustalając w ten sposób wysokość należnego (jego zdaniem) podatku akcyzowego od oleju napędowego. Jednocześnie po dokonaniu czynności sprawdzających u kontrahentów Spółki – odbiorców paliwa, organ ustalił, że faktury sprzedaży oleju napędowego w okresie kontrolowanym przedstawiają faktycznie dokonane transakcje dostaw towaru.
Zgodnie z treścią art. 4 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) – opodatkowaniu akcyzą podlegała m.in. sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju, a w myśl art.4 ust 3 cytowanej ustawy - obowiązującej w dacie dokonywania rzekomego zakupu oleju od A. i B. opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegało również samo posiadanie przez podatnika wyrobów akcyzowych, jeżeli nie została od nich zapłacona akcyza w należnej wysokości.
Nabywca i posiadacz wyrobów akcyzowych nie podlega zatem zasadniczo opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Wynika to bowiem z jednofazowego opodatkowania tym podatkiem przejawiającego się w obowiązku zapłaty akcyzy już na pierwszym etapie obrotu danym towarem. Każda następna transakcja dotycząca danego towaru nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem akcyzowym. Obowiązek uiszczenia akcyzy przez nabywcę i posiadacza towaru dotyczy zatem wyłącznie takich sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie osoby dostawcy wyrobów akcyzowych zobowiązanego do rozliczenia podatku (sam posiadacz nie jest w stanie go wskazać w prawidłowy sposób).
Istota rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy faktury dokumentujące zakup w 2005 r. oleju napędowego od Spółki A. i B. odzwierciedlały rzeczywisty obrót towarowy, czy też były to faktury fikcyjne. Okolicznością bezsporną między stronami był bowiem sam fakt nabycia przez stronę skarżącą w tym okresie oleju napędowego, jako wyrobu akcyzowego podlegającego podatkowi akcyzowemu, który został następnie sprzedany kontrahentom (odbiorcom paliwa) wskazanym w uzasadnieniu decyzji z dnia 3 listopada 2010 roku.
Organy podatkowe słusznie, w ocenie Sądu, wskazały, iż dla ustalenia stanu faktycznego sprawy podstawowe znaczenie ma materiał dowodowy zebrany w toku przedmiotowego postępowania podatkowego.
Należy podkreślić, iż obrót towarem udokumentowany fakturą jest zdarzeniem gospodarczym o skutkach podatkowych, natomiast nie jest nim dostarczenie samych dokumentów (faktur). W świetle prawidłowych ustaleń organów podatkowych nie można uznać, iż nie wyjaśniono wystarczająco okoliczności sprawy (art. 180 w zw. z art. 187 §1 O.p.).
Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które potwierdzałyby, iż paliwo wykazane na spornych fakturach pochodziło z legalnego źródła. Zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądowym organ podatkowy jest zobowiązany do pociągnięcia posiadacza towarów akcyzowych do odpowiedzialności za rozliczenie podatku akcyzowego w sytuacji, gdy niesolidny dostawca nie rozliczy ciążącego na nim obowiązku zapłaty akcyzy. Jest to niezbędne w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie faktycznego dostawcy wyrobów akcyzowych, zobowiązanego na mocy prawa do uiszczenia akcyzy. Skoro posiadacz danych wyrobów akcyzowych nie jest w stanie wskazać na rzeczywistego dostawcę, to nie można wymagać od samego organu, aby samodzielnie szukał bliżej nieokreślonego dostawcy i sprawdzał, czy zapłacił on podatek akcyzowy w odpowiedniej wysokości (zob. m. in. wyrok WSA w Warszawie z 16 października 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1113/07, lex nr 417591 )
Trzeba również przypomnieć w tym miejscu, iż wyrażony w przepisie art. 122 O.p. obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym nie ma charakteru bezwzględnego. W ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się bowiem, iż powołany przepis nie oznacza obciążenia organów podatkowych nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (zobacz m.in. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2003r. sygn. akt I SA/Gd 1658/00, niepubl.) oraz, że na gruncie prawa podatkowego także ma zastosowanie zasada, iż ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2001r. sygn. akt III SA 1826/00, niepubl.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Spółka na żadnym etapie postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów świadczących o rzeczywistej zapłacie akcyzy na wcześniejszych etapach obrotu olejem napędowym w zakwestionowanej ilości, a także nie przedłożyła żadnych dowodów, z których wynikałoby źródło faktycznego i legalnego pochodzenia nabytego oleju napędowego. Organy podatkowe wykazały natomiast, na podstawie zebranego materiału dowodowego, iż podatek akcyzowy nie został wcześniej zapłacony, a paliwo pochodziło z niewiadomego źródła. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż dokonała zapłaty podatku akcyzowego z tytułu wskazanych transakcji zakupu paliwa (od A. i B.). Nie powołała się na żadne okoliczności faktyczne, które miałyby świadczyć o tym, iż istotnie podatek ten został zapłacony.
Zdaniem Sądu organ II instancji oparł się na rzetelnie zebranym i ocenionym materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed Dyrektorem Urzędu Kontroli Skarbowej. W postępowaniu przed Dyrektorem Izby Celnej nie istniała potrzeba uzupełnienia tego materiału z urzędu czy też przeprowadzenia nowych dowodów.
Dla potrzeb ustalenia zobowiązania podatkowego Spółki znaczenie miał fakt dokonania zakupu paliwa oraz ustalenie, czy strona skarżąca uiściła z tego tytułu podatek akcyzowy. Organ odwoławczy słusznie stwierdził, iż faktury potwierdzające rzekomo dokonane transakcje, istotnie były "puste". Dowód z tych faktur został przeprowadzony jako jeden z podstawowych dowodów w sprawie.
Organy obu instancji zasadnie oparły się przy dokonywaniu ustaleń faktycznych w zakresie wystawiania faktur nie dokumentujących faktycznego zakupu paliwa na protokołach przesłuchań podejrzanych i świadków opisanych w wyciągu z protokołu badania ksiąg podatkowych – J., R. i U. (zob. k. 21-35, akt administracyjnych). W ich trakcie J. przyznał się między innymi do uczestnictwa w zorganizowanej grupie przestępczej zajmującej się obrotem pustymi fakturami oraz obrotem paliwami niewiadomego pochodzenia. Grupą tą miał kierować P. i jego żona. Puste faktury były wystawiane przez Ignaczaka od 2005 r. m. in. na rzecz skarżącej Spółki . R. – nieformalny współpracownik Spółki potwierdził zaś, że skarżąca zaopatrywała się w paliwo z niewiadomego źródła, a transakcje zakupu oleju napędowego z firmy A. i B. są transakcjami fikcyjnymi. Przesłuchiwany w charakterze podejrzanego wyjaśnił też bardzo dokładnie w jaki sposób załatwiał puste faktury od A. i kto je podpisywał.
Zaznaczyć należy, że J. został również przesłuchany w charakterze świadka w dniu 15 września 2010 r. przez inspektora kontroli skarbowej (k. 39-41 akt adm.) i podtrzymał wtedy wszystkie dotychczasowe zeznania, które wcześniej złożył przed funkcjonariuszami CBŚ oraz w Prokuraturze Okręgowej.
Po okazaniu mu faktur wystawionych na rzecz Spółki przez B. za okres od lipca 2005r. do listopada 2005r. w łącznej kwocie netto 7.895.724,99 zł i w łącznej ilości 2.696.196,00 litrów oleju napędowego świadek zeznał, iż nie dokumentowały one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i były to puste faktury.
Słusznie więc organy dały wiarę zeznaniom i wyjaśnieniom J. i R. uznając je za bardzo istotne i pozwalające na ustalenie sposobu funkcjonowania zaistniałego w sprawie procederu. Korespondują one również z zeznaniami świadka U. z dnia 3 grudnia 2009r. – kontrahenta Spółki, która zeznała m.in. również na okoliczność fikcyjnych transakcji z B. (k. 28-30 akt adm.).
Rację mają równocześnie organy podatkowe, iż najważniejsze jest czego dotyczą zeznania, a nie w jakiej sprawie zostały złożone.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji pozostaje, podniesiona przez pełnomocnika strony skarżącej na rozprawie, okoliczność, iż R. nie weryfikował punkt po punkcie zakwestionowanych przez organ faktur.
W związku z powyższym Sąd uznał za całkowicie niezasadny zarzut, iż ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie zostały oparte głównie na zeznaniach R. i J. – osób, które nigdy nie pracowały w Spółce, a większość zeznań miała dotyczyć działalności spółki X, nie objętej zakresem przedmiotowego postępowania.
Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 181 O. p. dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być m. in. księgi podatkowe, deklaracje podatkowe, zeznania świadków, informacje podatkowe i inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwo skarbowe. Ta regulacja prawna wskazuje na pewne odejście ustawodawcy od zasady bezpośredniości postępowania dowodowego, nie ma zatem wymogu oparcia rozstrzygnięcia jedynie na dowodach przeprowadzanych przez organ wydający decyzję podatkową. Nie istnieje zatem prawny nakaz powtarzania w toku prowadzonego postępowania podatkowego przesłuchania osoby, która zeznawała już uprzednio w postępowaniu karnym lub innym postępowaniu podatkowym (zob. m. in. R. Dowgier i in., komentarz do art. 181 O. p., Lex 2011).
Przy badaniu mocy dowodowej konkretnych dowodów pozyskanych w innym postępowaniu (np. zeznań świadków lub wyjaśnień podejrzanego) organy podatkowe dokonują samodzielniej oceny wiarygodności tych dowodów i nie są związane taką oceną dokonywaną uprzednio przez odpowiednie organy państwowe w postępowaniu administracyjnym, podatkowym czy karnym.
Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o zawieszenie przedmiotowego postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia postępowań karnych toczonych przez sądem i prokuraturą w przedmiocie przestępstw związanych z nieuiszczeniem wymaganego podatku akcyzowego. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy podatkowej, dokonywane na podstawie ustawy o podatku akcyzowym, nie zależy bezpośrednio od wyniku tych postępowań. W szczególności organy podatkowe i tutejszy Sąd nie były zobligowane – wbrew zarzutom strony skarżącej - do przyjęcia jako bezwzględnie wiążącej oceny wiarygodności zeznań złożonych w postępowaniach karnych, dokonanej przez sąd powszechny. Nie było zatem przesłanki do zawieszenia postępowania, wskazanej w art. 125 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.
Zgodzić należy się ponadto z twierdzeniem pełnomocnika Dyrektora Izby Celnej zaprezentowanym na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r., iż podważanie zeznań świadków przez stronę skarżącą nie ma decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem o zwolnieniu od konieczności uiszczenia podatku akcyzowego decydować może wyłącznie fakt udowodnienia przez stronę uprzedniego uiszczenia tego podatku od nabytego oleju przez innego przedsiębiorcę. Okoliczność ta, jak już wskazano powyżej, nie została przez Spółkę udowodniona w jakikolwiek sposób.
Niezasadny okazał się nadto zarzut przedawnienia spornego zobowiązania podatkowego, gdyż zgodnie z art. 70 § 1 O. p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, czyli w rozpatrywanej sprawie – od 31 grudnia 2005 r. Prawidłowo zatem organy uznały, iż termin przedawnienia upłynął skutecznie z dniem 31 grudnia 2010 r. , a skoro decyzja ostateczna organu II instancji została wydana przed upływem tego terminu – w dniu 27 grudnia 2010 r. i doręczona pełnomocnikowi Spółki dnia 28 grudnia 2010 r. – przedawnienie nie miało miejsca.
W ocenie Sądu nie można organom podatkowym zarzucić jakichkolwiek zaniedbań w zakresie zebrania materiału dowodowego, rzetelności w tym zakresie, a następnie również jego oceny. Zarówno organ I, jak i II instancji dokonał prawidłowej, nie mającej cech dowolności, oceny zakwestionowanych faktur, co do których powzięto w pełni uzasadnioną wątpliwość, iż były wystawione w sposób nierzetelny. W związku z powyższym pozbawione słuszności jest też twierdzenie strony skarżącej, że należało przesłuchać pracowników zatrudnionych w Spółce. Organy nie kwestionowały bowiem prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą i faktu sprzedaży oleju napędowego. Z akt administracyjnych wynika ponadto, że w dniu 25 sierpnia 2010 r. prezes Spółki w siedzibie CBŚ nie wyraził zgody na przesłuchanie, a wezwanie do UKS w celu przesłuchania w charakterze strony wróciło z adnotacją , że adresata nie zastano w domu.
Swobodna ocena dowodów uprawnia do zakwestionowania zdarzenia gospodarczego, które znajduje swoje odbicie w dokumencie księgowym tylko wówczas, gdy wykaże się brak rzetelności i wiarygodności takiego dowodu. Organy podatkowe powinny więc stwierdzić, że faktura jest sfałszowana lub poświadcza nieprawdę. W przeciwnym razie, a więc w sytuacji braku możliwości podważenia takiego dowodu, w stanie faktycznym należy uwzględnić zdarzenia gospodarcze znajdujące swoje odzwierciedlenie w fakturach (wyrok NSA z 04 grudnia 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 2176/01, niepubl.). W przedmiotowej sprawie organy oby instancji zdołały natomiast wykazać, że zdarzenia gospodarcze udokumentowane zakwestionowanymi fakturami – wystawionymi na rzecz A. i B. nie miały w rzeczywistości miejsca. Posiadany przez skarżącą olej napędowy, w wykazanej przez organy ilości, pochodził więc z niewiadomego źródła a podatek akcyzowy od tego oleju nie został zapłacony na wcześniejszym etapie obrotu. Protokół kontroli z dnia 28 września 2010 roku potwierdza, że Spółka nie była zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego.
Organy dokonały prawidłowego wyliczenia ilości oleju napędowego wprowadzonego przez skarżącą do obrotu bez uiszczenia podatku akcyzowego w okresie od lipca do listopada 2005 roku z rozbiciem na poszczególne miesiące i zastosowały właściwą stawkę akcyzy – 1048 zł/1000l.
W tym stanie rzeczy, ponieważ Sąd uznał, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło