III SA/Po 162/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. F. na decyzję Wojewody z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej (sygn. akt III SA/Po 162/07). /-/B. Koś Postanowieniem z dnia [...], doręczonym ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] (k. 118), Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną M. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] (sygn. akt III SA/ Po 162/07). W dniu [...] (data oddania pisma w administracji zakładu karnego) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia (określonego przez skarżącego jako "apelacja – skarga kasacyjna") na powyższe postanowienie z dnia [...] odrzucające skargę kasacyjną. W tym samym piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu [...] (k. 121), skarżący poinformował, że rezygnuje z obrońcy z urzędu i wnosi o wyznaczenie nowego obrońcy z urzędu. Zarządzeniem z dnia [...], doręczonym skarżącemu w dniu [...], powyższy wniosek skarżącego został przekazany celem rozpoznania Okręgowej Radzie Adwokackiej. Jednocześnie skarżący został zobowiązany do uzupełnienia braków wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej poprzez wskazanie, kiedy ustała przyczyna uchybienia przez skarżącego terminu do wniesienia zażalenia oraz wniesienie zażalenia sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego, a także do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Powyższe zarządzenie zostało doręczone nowemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] (k. 150) W piśmie nadanym w dniu [...], stanowiącym odpowiedź na powyższe zarządzenie, pełnomocnik skarżącego, przesyłając zażalenie na postanowienie z dnia [...] o odrzuceniu skargi kasacyjnej, wniósł o przywrócenie terminu do jego wniesienia, a także o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały zapłacone nawet w części. W uzasadnieniu wskazał, iż z informacji uzyskanych od skarżącego wynika, że postanowienie z dnia [...] zostało doręczone skarżącemu w dniu [...]. W tym okresie był on przewlekle chory, miał wysoką temperaturę, co skutecznie uniemożliwiało mu sporządzenie zażalenia na w/w postanowienie. Objawy choroby ustąpiły w dniu [...], a więc w tym dniu ustała przyczyna uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia zażalenia i w tym dniu skarżący sporządził wniosek o przywrócenie terminu. Ponadto pełnomocnik skarżącego wskazał, iż z informacji udzielonych przez skarżącego wynika, że doręczone postanowienie nie zawierało pouczenia o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia oraz terminie wniesienia zażalenia. Niedokonanie przez skarżącego czynności procesowej w terminie nastąpiło zatem bez winy skarżącego, który na skutek braku prawidłowego pouczenia go o sposobie i terminie wniesienia zażalenia nie wiedział, kiedy i w jaki sposób takie zażalenie należy złożyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Na wstępie należy zaznaczyć, iż Sąd uznał, że uzupełnienie braków wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] o odrzuceniu skargi kasacyjnej dokonane przez pełnomocnika skarżącego w piśmie nadanym w dniu [...] nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu, albowiem początek biegu tego terminu należało liczyć od doręczenia wezwania w tym przedmiocie nowemu pełnomocnikowi skarżącego, tj. od dnia [...]. Wobec powyższego Sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z powyższego przepisu wynika, iż warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (zob. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, M. Prawn. 2003/8/340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, M. Prawn. 2002/23/1059). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje również zachowanie innych osób, które strona upoważniła do dokonania określonych czynności, w tym pełnomocnika, gdy reprezentuje on stronę w postępowaniu (zob. wyr. NSA z dnia 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). Stroną w rozumieniu przepisów o przywróceniu uchybionego terminu jest również pełnomocnik strony i niezachowanie terminu przez pełnomocnika jest traktowane jako zaniechanie samej strony (por. postanowienie SN z 5.02.1999 r., III CKN 1052/98, Lex nr 50719; postanowienie SN z 5.08.1983 r., IV PZ 32/83, Lex nr 8560). W świetle powyższego wskazane przez skarżącego okoliczności mające świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia [...] o odrzuceniu skargi kasacyjnej, nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu. W chwili doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jak również w terminie do zaskarżenia tego postanowienia zażaleniem skarżący był bowiem reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Stąd też odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony wyłącznie pełnomocnikowi skarżącego i to bez pouczenia o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia – stosownie do art. 67 § 5 p.p.s.a. oraz art. 163 § 2 p.p.s.a. Tym samym doręczenie tegoż postanowienia rodzące skutki procesowe nastąpiło w dniu jego doręczenia pełnomocnikowi skarżącego, tj. w dniu [...], a termin do wniesienia zażalenia liczony od tego dnia upłynął bezskutecznie z dniem [...]. W tej sytuacji bezzasadne jest powoływanie się przez skarżącego na brak pouczenia go o trybie i terminie zaskarżenia powyższego postanowienia, jak również na chorobę skarżącego przypadającą w czasie biegu terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie, skoro stosowne zażalenie mógł wnieść we właściwym terminie pełnomocnik skarżącego, który formalnie reprezentował stronę w postępowaniu, będąc uprawnionym i obowiązanym do dokonywania za nią wszelkich czynności procesowych. W konsekwencji uchybienie terminu przez pełnomocnika w pełni obciąża stronę i wyklucza przyjęcie, że czynność nie została dokonana bez winy strony. Gdy w sprawie występuje pełnomocnik, jego działania i zaniechania są bowiem traktowane jako działania i zachowania samej strony. Mając powyższe na uwadze, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, wobec czego orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/B. Koś