III SA/Po 1629/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-07-01
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wielokrotnie uchyla się od przedstawienia pełnej i rzetelnej informacji o swojej sytuacji majątkowej, pomimo wezwań sądu?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawca wielokrotnie uchyla się od przedstawienia pełnej i rzetelnej informacji o swojej sytuacji majątkowej, pomimo wezwań sądu i wcześniejszych odmów, uniemożliwiając tym samym ustalenie jego zdolności płatniczych, sąd odmawia przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Wnioskodawca P.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmawiającą wydania uprawnienia diagnosty. Wnioskodawca wielokrotnie nie przedstawił pełnych informacji o swojej sytuacji majątkowej, mimo wezwań sądu i wcześniejszych odmów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na uchylanie się od wyjaśnienia istotnych okoliczności. Sąd uznał, że wnioskodawca świadomie uniemożliwia ustalenie jego zdolności płatniczych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 lipca 2015 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnienia diagnosty, po wznowieniu postępowania postanawia: odmówić P. B. przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 12 marca 2014 roku, sygn. akt II GZ 96/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmawiające zwolnienia skarżących od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu podkreślono, że wnioskodawca uchylił się od wyjaśnienia istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia kwestii przyznania prawa pomocy pomimo, że w toku postępowania nakładany był na niego obowiązek uzupełnienia oświadczeń majątkowych. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny wpływu podnoszonych przez niego okoliczności na rzeczywistą możliwość poniesienia kosztów sądowych. W szczególności uniemożliwił dokonanie wpływu prowadzonej egzekucji administracyjnej na jego sytuację finansową. Natomiast spłata ciążących na wnioskodawcy zobowiązań finansowych (kredytu, pożyczki czy rat leasingowych) nie została uznana za wystarczającą do zwolnienia z obowiązku poniesienia kosztów sądowych, wobec dysponowania przez wnioskodawcę środkami finansowymi, które mogły być przeznaczone na opłaty sądowe.
W zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o odrzuceniu skargi kasacyjnej P. B. ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z informacji zawartych w przesłanym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wynika, że P. i M.B. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W małżeństwie obowiązuje ustrój wspólności majątkowej. Dochód miesięczny brutto rodziny to [...] zł (umowa o pracę wnioskodawcy). Wnioskodawca posiada grunty rolne o pow. [...] ha i spłaca swoje zobowiązania finansowe w wysokości około [...] zł z dochodów z dzierżawy budynków, w których wcześniej prowadził działalność gospodarczą.
Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, jeżeli nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j z 2012 roku, poz. 270), dalej jako P.p.s.a.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy wnioskodawca nie wykazał braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Składając żądanie zwolnienia od kosztów sądowych wnioskodawca nie usunął wątpliwości, jakie budziły już wcześniej przez nich złożone oświadczenia majątkowe w sprawach wnoszonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W aktualnie przedłożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarł on te same informacje co poprzednio, ale nie złożył oświadczeń w kwestiach, które stały się powodem odmowy przyznania im prawa pomocy w innych sprawach przed tutejszym sądem. Oświadczenia majątkowe wnioskodawcy o takiej samej treści, kolejny raz niewyczerpujące reguły dokładnego oświadczenia o stanie rodziny, majątku i dochodach, niezawierające wyczerpujących informacji o sytuacji wnioskodawcy prowadzą do wniosku, że wnioskodawca nadal uchyla się od przedstawienia swoich rzeczywistych zdolności płatniczych.
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca ponad wszelką wątpliwość ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Ze względu na wielokrotne wezwania do uzupełnienia wniosków o prawo pomocy, wiedział o potrzebie dokładnego wyjaśnienia sytuacji majątkowej swojej oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie oddalał zażalenia wnioskodawcy wnoszone na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania prawa pomocy z powodu nie ujawnienia pełnej sytuacji majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 roku, sygn. akt II FZ 1011/14). Mimo to w złożonym w niniejszej sprawie wniosku P. B. nie przedstawił swojej aktualnej sytuacji w jakiej się znajduje. W tych okolicznościach należy uznać, że wnioskodawca świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, czym uniemożliwia ustalenie stanu faktycznego, co do jego zdolności poniesienia kosztów niniejszego postępowania, tamując tym samym możliwość przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło