III SA/Po 168/19

Dnia 21 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2019 roku przy udziale sprawy ze skargi X na informację [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata [...]. I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo; II. zasądza od [...]na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. X złożył wniosek dotyczący operacji[...]. Pismem z dnia [...]r. [...]poinformowała stronę o wynikach oceny operacji. W uzasadnieniu wskazano ilość przyznanych punktów za poszczególne kryteria. Wnioskodawca wniósł protest, kwestionując liczbę punktów przyznanych w ramach wybranych kryteriów. Pismem z dnia [...]r. [...]poinformowała wnioskodawcę, że po przeanalizowaniu protestu postanowiono przyjąć stanowisko dotyczące braku podstaw do zmiany podjętego rozstrzygnięcia. Dyrektor Departamentu [...]Urzędu Marszałkowskiego Województwa, działając w imieniu Zarządu Województwa, na podstawie art. 57 i art. 58 ust 1 i 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 ( Dz. U. z 2018 r., poz. 1431 ) w zw. z art. 22 ust. 8 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2018 r., poz.140) uwzględnił protest i skierował wniosek do ponownej oceny w zakresie kryteriów, które podniesiono w proteście, o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia[...] r. W uzasadnieniu organ wskazał, że powodem przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia było wadliwe uzasadnienie. W informacji o wyniku oceny projektu nie wytłumaczono specyfiki oceny punktowej w ramach kryteriów oraz przyczyn podjęcia rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...]r. [...]poinformowała stronę, że podtrzymuje swoje stanowisko, co do oceny przedmiotowego wniosku o przyznanie pomocy. X wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na ponowną negatywną ocenę wniosku o dofinansowanie operacji. Skarżący nie zgodził się z dokonaną oceną spełnienia kryteriów wyboru w zakresie innowacyjności, ochrony środowiska i przeciwdziałania zmianom klimatu oraz przyczyniania się swoją działalnością do poprawy atrakcyjności oraz promowania walorów obszaru [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa we wskazanym przepisie, należy ustawa z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1431), jak również ustawa z 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 140). Przedmiotowy wniosek o dofinansowanie projektu złożony został na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Na podstawie art. 22 ust. 3 tej ustawy, do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia stosuje się odpowiednio przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Reguły przyznawania pomocy publicznej beneficjentom przy realizacji polityki spójności są ściśle sformalizowane, dlatego, że jest to polityka reglamentowana i celowa, stąd również kontrola sądu administracyjnego w takich sprawach ma charakter szczególny i została w powołanej ustawie sformalizowana w stopniu większym, niż w innego rodzaju sprawach pozostających w kognicji sądu administracyjnego. W myśl art. 61 ust. 1 u.z.r.p., w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym, w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. Kontrolując zgodność z prawem oceny projektu strony skarżącej, Sąd bierze pod uwagę zasady dokonywania tej oceny, wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z przyjętych na ich podstawie, w ramach poszczególnych programów operacyjnych, procedur wyłaniania projektów. Wskazać trzeba, że w art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020 zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania. Wymieniona tam zasada przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z traktatowej zasady równości. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Szczególnego podkreślenia wymaga, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1/17, a Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni stanowisko to podziela, że ocena projektu opiera się na swobodnej ocenie, ale nie dowolnej, gdyż jej granice wyznaczają zasady: równego dostępu i przejrzystości reguł oceny. Wynik takiej oceny powinien zawierać uzasadnienie, ze szczególnym wyjaśnieniem okoliczności, które zadecydowały o takim a nie innym rozstrzygnięciu. Natomiast kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się w tym przypadku do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza wskazanych wyżej reguł. Zatem, na etapie badania sprawy - po wniesionym proteście, beneficjent powinien uzyskać precyzyjne wskazanie, co do wyników tego etapu, winien uzyskać ocenę ze szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą ocen. Informacja musi zawierać powody, które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko wówczas sąd administracyjny może odnosić się do zarzutów skargi, poznać stanowisko instytucji oceniającej projekt i ocenić, czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z prawem. Analiza skargi oraz złożonych wraz z nią dokumentów prowadzi do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżona ponowna negatywna ocena wniosku konkursowego uchybia obowiązującym przepisom prawa tj., w szczególności, art. 21 ust. 5 pkt 1 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Ocena zawarta w piśmie z dnia [...] r. sprowadza się praktycznie do jednego zdania ( k. [...] akt sądowych ). Nie zawiera jakiegokolwiek formalnego uzasadnienia, w istocie brakuje w niej jakiegokolwiek przedstawienia argumentacji, która uzasadniałaby podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. W informacji skierowanej do skarżącego brak jakiejkolwiek wzmianki, że podniesione w sprawie wątpliwości były poddane ponownej analizie. Przede wszystkim zaś, co wymaga podkreślenia, nie wykonano zalecenia Zarządu Województwa, aby ponowna ocena [...]zawierała rzetelną i przejrzystą analizę wniesionego protestu. Jednocześnie, co należy podkreślić, dopiero w odpowiedzi na skargę organ podjął próbę uzasadnienia przeprowadzonej oceny wniosku, odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego. Jednak takie "uzupełnienie" uzasadnienia dokonane w odpowiedzi na skargę nie może konwalidować braków zaskarżonego rozstrzygnięcia w tym zakresie. Powyższe uchybienia powodują, że zaskarżone rozstrzygnięcie uchyla się spod merytorycznej kontroli sądu administracyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni poczynione wyżej uwagi, które są wskazaniem do dalszego postępowania. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz art. 200 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.