III SA/Po 1765/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-01-23

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która twierdzi, że jej przychody są w całości przejmowane przez organy egzekucyjne i której dokumentacja księgowa została zajęta przez prokuraturę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka nie wykazała w sposób należyty swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, co uniemożliwia ocenę jej zdolności płatniczych. Samo twierdzenie o przejmowaniu przychodów przez organy egzekucyjne oraz fakt zajęcia dokumentacji przez prokuraturę nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca powinien przedstawić pełne dane o swojej sytuacji majątkowej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego. Spółka podała, że posiada ujemne salda na rachunkach bankowych, organy celne prowadzą przeciwko niej postępowania egzekucyjne, a jej zaległości wynoszą prawie [...]. Twierdziła, że wszelkie pozyskiwane środki są przejmowane przez organy egzekucyjne, co uniemożliwia ponoszenie kosztów sądowych. Dokumentacja księgowa spółki została zajęta przez prokuratury. Spółka nie wykonała jednak obowiązku przekazania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 stycznia 2014 roku Robert Talaga – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółka A na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od lutego do maja 2011 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżąca [...] wraz ze skargą do sądu administracyjnego złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że spółka A (KRS nr [...]) została utworzona w 2006 roku. Kapitał zakładowy skarżącej wynosi [...] zł. Członkami zarządu spółki oraz wspólnikami posiadającymi 77,77% udziałów w kapitale zakładowym są M.K. (PESEL [...]) oraz W.S.O. (PESEL [...]). W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych. Na rachunkach bankowych spółki występuje saldo ujemne (na pierwszym saldo ujemne [...] zł oraz na drugim saldo ujemne [...] zł). Organy celne prowadzą przeciwko skarżącej postępowania egzekucyjne. Według złożonego do akt sprawy odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, zaległości skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. wynoszą łącznie prawie [...] zł. Skarżąca oświadczyła, że wszelkie środki pozyskiwane przez nią są przejmowane przez organy egzekucyjne, a to uniemożliwia ponoszenie jakichkolwiek kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła także, że nie posiada majątku, ani środków trwałych, poza udziałem wynoszącym [...] w samochodzie osobowym marki [...] diesel z 2005 roku. Cena za samochód nie została w całości uiszczona. Do spłaty pozostało jeszcze [...] zł. Zapłata ceny jest zabezpieczona umową przewłaszczenia pojazdu. Spółka wskazała na brak bilansu za ostatni rok obrotowy tj. 2012 rok z uwagi na brak pełnej dokumentacji księgowej za ten okres oraz lata powszednie, która została zajęta w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Poznaniu. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spółka podała jedynie, że od dnia 01 stycznia 2013 roku zatrudnia K. M. za wynagrodzeniem 2.200 zł netto miesięcznie. Skarżąca nie wykonała natomiast obowiązku przekazania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów (uzupełnienia oświadczenia majątkowego). W ocenie spółki nie ma ona możliwości udzielenia żądanych informacji oraz przedłożenia dokumentacji dotyczących jej sytuacji majątkowej, bowiem dokumentacja księgowa i podatkowa spółki za okres od października 2010 roku do czerwca 2012 roku została zajęta i odebrana w toku postępowań prowadzonych przez Prokuraturę Okręgową w Zielonej Górze, a za okres wcześniejszy dokumentacja spółki została odebrana i zajęta przez Prokuraturę Okręgową w Poznaniu. Jednocześnie spółka wyjaśniła, iż ze względu na postępowanie kontrolne prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu, dokumentacja księgowa spółki przechowywana jest w siedzibach właściwych organów podatkowych i nie jest obecnie możliwe udokumentowanie wysokości przychodów i wydatków skarżącej za okres od lipca 2012 roku do chwili obecnej. Ponadto spółka oświadczyła, że nie jest w stanie udokumentować wysokości kwot przejętych w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych od dnia 1 stycznia 2012 roku, a szczegółowe informacje w tym zakresie posiadają organy prowadzące poszczególne postępowania egzekucyjne. Przyznanie prawa pomocy w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania stosownie do treści art. 246 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. W niniejszej sprawie należy uwzględnić, że wysokość kapitału zakładowego spółki oraz wysokość istniejącego zadłużenia wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej w znacznych rozmiarach. Przeciwko spółce nie zostało wszczęte ani postępowanie upadłościowe, ani postępowanie układowe. Wspólnicy nie postawili jej w stan likwidacji. Ponadto w styczniu 2013 roku spółka zatrudniła nowego pracownika. Nie ma zatem wątpliwości, że spółka funkcjonuje nieprzerwanie w porządku prawnym i może realizować swoje cele, a w związku z tym powinna ponosić koszty sądowe o własnych siłach i w oparciu o własne środki (por. postanowienie NSA z dnia 03 lipca 2013 roku, sygn. akt II FZ 532/13 oraz powołane tam orzeczenie ETPCz z 22 marca 2012 r. 19508/07 w sprawie Granos Organicos Nacionales S.A. przeciwko Niemcom, § 48). W rozpoznawanym przypadku należy zwrócić także uwagę, że zaproponowana forma uzupełnienia oświadczenia majątkowego spółki w wezwaniu do wyjaśnienia sytuacji spółki, w żaden sposób nie ogranicza strony, co do wyboru jakiejkolwiek innej formy wykazania jej sytuacji majątkowej. Zabezpieczenie dokumentów księgowych i podatkowych przez prokuratora, czy też przechowywanie takiej dokumentacji w organach podatkowych nie stanowi obiektywnej przeszkody do wykazania: przychodów i wydatków za lata 2011-2013, wysokości kwot przejętych w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych, wysokości obrotów finansowych pomiędzy spółką, a powiązanymi z nią podmiotami czy też zmian w zakresie składników majątkowych od dnia 01 stycznia 2010 roku. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że spółka osiąga przychody, które w całości przejmowane są przez organy egzekucyjne, przez co powinna ona posiadać wiedzę jakie aktualnie przychody osiąga, skoro twierdzi, że w całości te korzyści przejmują organy egzekucyjne. Sama informacja o zaległościach na rzecz organów podatkowych oraz fakt prowadzenia egzekucji tych należności nie są wystarczające do przyjęcia stanowiska o braku możliwości zgromadzenia środków finansowych na pokrycie jakichkolwiek kosztów sądowych. Każde zwolnienie od kosztów sądowych musi być bowiem uzasadnione sytuacją majątkową wnioskodawcy. Strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy powinna natomiast przedstawić pełne dane o jej sytuacji majątkowej. Reasumując należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa wnioskującej spółki nie została przez nią należycie wyjaśniona. W konsekwencji uniemożliwia to ocenę jej realnych zdolności płatniczych i powoduje, że nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §2 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło