III SA/Po 1772/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-03-03

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, pomimo nieuzupełnienia wezwania organu do przedstawienia szczegółowych informacji o swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ nie przedstawił pełnej dokumentacji dotyczącej swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a złożone oświadczenie było niepełne i budziło wątpliwości co do rzeczywistych zdolności płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem dzieci, a dochody rodziny pochodzą z jego wynagrodzenia i przychodów córki z działalności gospodarczej. Do wniosku załączono odpis księgi wieczystej obciążonej hipotekami przymusowymi. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, jednak wezwanie nie zostało wykonane.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 03 marca 2015 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 03 marca 2015 roku wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2014 roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący M. M., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wpis od skargi wynosi 1.321 zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi i wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwojgiem dzieci (syn lat piętnaście oraz córka M. M., lat 22). Dochody rodziny to wynagrodzenie za pracę Wnioskodawcy (1/2 etatu, 750 zł) oraz przychody córki M. M. z prowadzenia działalności gospodarczej (2.500 zł brutto miesięcznie). Rodzina zamieszkuje na nieruchomości zabudowanej budynkiem o pow. 150 mkw. Do wniosku załączony został odpis treści księgi wieczystej, z którego wynika, że wskazana nieruchomości jest obciążona licznymi wpisami hipotek przymusowych na rzecz Dyrektora Izby Celnej, Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z dnia 26 stycznia 2015 roku Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, poprzez: - udokumentowanie rodzaju posiadanych źródeł przychodu oraz udokumentowanie wysokości przychodu i kosztów jego uzyskania za 2013 oraz 2014 rok – w tym także źródeł przychodów domowników, - wyjaśnienie i udokumentowanie czy Skarżący lub jego domownicy posiadają lub posiadali pośrednio lub bezpośrednio prawa właścicielskie (udziały, akcje itp.) w podmiotach prowadzących działalność gospodarczą, - udokumentowanie (lata 2013 i 2014) wysokości kapitału zakładowego, wysokości przychodu, kosztów uzyskania przychodu, posiadanego majątku oraz liczby zatrudnianych pracowników w podmiotach gospodarczych, w których Wnioskodawca lub jego domownicy posiadają/posiadali pośrednio lub bezpośrednio prawa właścicielskie, - udokumentowanie wysokości przychodu z tytułu reprezentacji podmiotów gospodarczych, - udokumentowanie wysokości przychodu z tytułu praw właścicielskich w podmiotach gospodarczych za 2013 i 2014 rok (dywidendy, sprzedaż udziałów lub akcji) – w tym także przychodów domowników z wymienionych tytułów, - przedłożenie spisu posiadanych przez Skarżącego rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych dokumentujących operacje finansowe wykonane na tych rachunkach od czerwca 2014 roku – w tym także rachunków bankowych domowników, - udokumentowanie średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego (przedłożenia kserokopii rachunków lub faktur za trzy ostatnie miesiące), - udokumentowanie rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych, a także udokumentowanie wysokość kwot przekazanych organom egzekucyjnym lub wysokości kwot przejętych wskutek zastosowanych środków egzekucyjnych od 01 stycznia 2014 roku. Wezwanie nie zostało wykonane. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) w przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie ubiegającym się o tzw. prawo ubogich. Ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na porównaniu wysokości kosztów konkretnego postępowania sądowego z możliwościami płatniczymi wnioskodawcy określonymi jego sytuacją majątkową i rodzinną. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, co następuje. W Wydziale III tutejszego Sądu pozostaje zarejestrowanych 19 spraw dotyczących skarg wniesionych przez Skarżącego oraz jego żonę na decyzje Dyrektora Izby Celnej dotyczące określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Skarżący i jego żona ponosili koszty postępowań sądowoadministracyjnych, chociaż toczyły się postępowania egzekucyjne (tytuły wykonawcze stanowiące podstawę wpisów hipotek przymusowych pochodzą z lat 2010-2014). Koszty sądowe uiszczane były także z rachunku bankowego córki M. M. (wpis od skargi w wysokości 1.500 zł w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 839/14). Pierwsze wnioski o dokonanie wpisów hipotek przymusowych zostały złożone w kwietniu 2012 roku. Łączna kwota zabezpieczonych należności to około 1.619.000 zł (29 tytułów wykonawczych). Jednak, ani wnioskodawca, ani jego żona, nie uznali się za niewypłacalnych, bo nie ogłosili upadłości. Z kolei fakty znane z urzędu (uzasadnienie wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Po 1282/13) wskazują, że żona wnioskodawcy jeszcze w październiku 2012 roku prowadziła działalność gospodarczą pod bliźniaczą nazwą oraz pod tym samym adresem co jej mąż ([...] M. M. ul. [...]). Skarżący nadal ma zarejestrowaną działalność gospodarczą, jednak od stycznia 2013 roku zawiesił wykonywanie tej działalności. W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jako dodatkowe miejsce dla prowadzenia działalności gospodarczej został wskazany, zarówno przez wnioskodawcę, jego i jego żonę, adres ul. [...] (CEIDG dla podmiotów o nr REGON [...] oraz o nr REGON [...]). Pod adresem ul. [...] siedzibę ma także podmiot "A" Sp. z o.o., w której skarżący do marca 2014 roku posiadał 50% udziałów (KRS nr [...] oraz MSiG z [...] marca [...] roku nr [...], poz. [...]). Od lutego 2014 roku działalność gospodarczą pod adresem ul. [...] prowadzi córka skarżącego M. M. (CEIDG dla podmiotu o nr REGON [...]). Z kolei w marcu 2014 roku w Krajowym Rejestrze Sądowym został zarejestrowany podmiot "B" Sp. z o.o., w której większościowy pakiet udziałów, a także funkcję prokurenta samoistnego, objęła w wieku dwudziestu jeden lat M. M. (KRS nr [...]). W okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione było wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego o informacje o rachunkach bankowych wnioskodawcy i jego domowników oraz wezwanie do przedłożenia wyciągów z operacjami finansowymi wykonanymi na tych rachunkach. Wskazać bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 05 listopada 2014 roku, w sprawie prowadzonej pod sygn. akt III SA/Po 1413/14, odrzucił skargę M. M. (żona wnioskodawcy) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego, gdyż polecenie przelewu, które złożyła skarżąca nie zostało zrealizowane. Skarżący nie udokumentował średniomiesięcznych kosztów prowadzenia gospodarstwa domowego, a także rodzaju źródeł przychodu i wysokości przychodów własnych oraz domowników. Skarżący nie udokumentował sytuacji majątkowej podmiotów gospodarczych należących do skarżącego i jego domowników, a także nie złożył spisu posiadanych rachunków bankowych oraz nie przedłożył wyciągów bankowych. Wnioskodawca nie wykazał czy postępowania egzekucyjne ograniczają i w jakim zakresie ograniczają jego możliwości płatnicze. Z powyższych względów złożone oświadczenie majątkowe, pomimo wyczerpania trybu z art. 255 P.p.s.a., jest niepełne i budzi wątpliwości, a przez to nie pozwala wnioskować o rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego określonych zarówno jego sytuacją majątkową, jak i rodzinną. W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że Skarżący nie wykazał warunków do objęcia go ochroną na zasadzie prawa pomocy. W konsekwencji, na podstawie art. art. 246 §1 pkt 2, art. 255 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło