III SA/Po 183/09

Dnia 8 października 2009roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2009 nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska M. B. pismem z dnia 30 czerwca 2008 r. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie wystawionego przez Wojewodę Wielkopolskiego tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego należność za wystawiony mandat karny kredytowany z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] na kwotę [...] zł. Podniósł zarzut przedawnienia, nieistnienia obowiązku, błąd, co do osoby zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia upomnienia. W uzasadnieniu stwierdził, że nie otrzymał mandatu potwierdzającego nałożenie grzywny. Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. W. pismem z dnia 09 lipca 2008 r. przekazał wierzycielowi zarzuty M. B. na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wojewoda Wielkopolski, postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. nr [...] uznał zgłoszone zarzuty za bezzasadne. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z nieuregulowaniem przez M. B. mandatu karnego nr [...] Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu w dniu [...] czerwca 2006 r. wystawił zgodnie z obowiązującymi przepisami tytuł wykonawczy i przekazał do realizacji do Urzędu Skarbowego w O. W. Wskazane w tytule wykonawczym zobowiązanie podlega egzekucji w trybie administracyjnym. Odnosząc się do kwestii nieotrzymania mandatu karnego przez zobowiązanego organ wskazał, że nie ma prawa badać zasadności ukarania mandatem karnym. To uprawnienie zgodnie z art. 101 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2001 r., Nr 106, poz. 1148 ze zm.) przysługuje sądowi, na którego obszarze nałożono grzywnę. Wskazano, że wierzyciel zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w O. W. o wyjaśnienie okoliczności nałożenia na zobowiązanego mandatu karnego. W odpowiedzi organ ścigania potwierdził zasadność ukarania mandatem karnym kredytowanym nr [...]. Organ zaznaczył, że prowadzone postępowanie wobec M. B. jest zasadne, bowiem nie doszło do przedawnienia należności. Na powyższe postanowienie M. B. wniósł za pośrednictwem Wojewody Wielkopolskiego zażalenie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia 3 października 2008r.wydanym na podstawie art. 65§1 kpa, wskazując na przepisy art.17§1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 127§ 3 kpa, przekazał zażalenie do rozpoznania Wojewodzie Wielkopolskiemu. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia 7 stycznia 2008r. wydanym na podstawie art.17§1 §1a i i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 127§3 i art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wierzyciel nie ma prawa badać zasadności ukarania mandatem karnym kredytowym. Komendant Powiatowy Policji w O. W. wyjaśnił zaś, że M. B. nie zgłaszał faktu zagubienia bądź kradzieży prawa jazdy, na podstawie którego ustalona została jego tożsamość w momencie nakładania mandatu karnego kredytowanego nr [...]. Dalej organ wskazał, że podpisanie mandatu przez osobę ukaraną sprawia, że mandat staje się prawomocny. Możliwość uchylenia prawomocnego mandatu należy do sądu, na którego obszarze działania mandat został nałożony. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. B. zarzucając zaskarżonemu postanowieniu nierozpoznanie istoty zarzutu w postaci braku prawomocności wystawionego w trybie art. 98 §1 pkt 2 i 3 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia mandatu karnego, wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, -zobowiązanie Komendanta Komendy Powiatowej Policji w O. W. do przedłożenia na rozprawie oryginału mandatu; - powołanie biegłego sądowego – grafologa w celu przeprowadzenia dowodu, że skarżący własnoręcznie nie podpisywał przedmiotowego mandatu, - uchylenie w całości tytułu wykonawczego z dnia 13 czerwca 2006 r. - umorzenie egzekucji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpatrywanej sprawie jest postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia 7 stycznia 2009r., utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia 11 sierpnia 2008r. w sprawie zajęcia stanowiska w zakresie zarzutów zgłoszonych przez M. B. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) zwanej dalej u. p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Badanie przez wierzyciela zarzutów przeciwegzekucyjnych podniesionych przez stronę ma na celu ocenę prawidłowości postępowania egzekucyjnego. W postanowieniu wydanym na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. wierzyciel powinien więc ustalić, czy zarzuty podniesione przez dłużnika mieszczą się w ustawowych ramach przyczyn wyszczególnionych w art. 33 pkt. 1-10 u.p.e.a. oraz szczegółowo odnieść się do tych zarzutów w świetle stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy. Zgodnie z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Skarżący w zarzutach wniesionych do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. W., przedstawionych wierzycielowi do zajęcia stanowiska, podniósł, w pierwszej kolejności, zarzut przedawnienia i nieistnienie obowiązku. W uzasadnieniu wskazał, że z tytułu wykonawczego wynika, że jest to grzywna z dnia 21 kwietnia 2006r. i że nie przypomina sobie, aby otrzymał orzeczenie grzywny. Zgodnie z art. 98 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia ( tekst jedn. Dz. U. z 2008r. Nr 133, poz. 848) w postępowaniu mandatowym można nakładać grzywnę w drodze mandatu karnego kredytowanego, wydawanego ukaranemu za potwierdzeniem odbioru, który staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Odbiór mandatu karnego wystawionego w dniu 21 kwietnia 2006r.na M. B., którym nałożono grzywnę w wysokości [...] zł, co wynika z jego treści, został pokwitowany własnoręcznym podpisem ukaranego. Jak wynika dalej z przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, osoba ukarana mandatem kredytowym może w zawitym terminie 7 dni od uprawomocnienia się mandatu, tj. od daty przyjęcia mandatu kredytowanego, wystąpić do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, na terenie którego mandat nałożono, o jego uchylenie (art. 101 § 1 zd. drugie). Jak słusznie zatem wskazał organ, wierzyciel nie ma prawa badać zasadności ukarania mandatem karnym kredytowym. Z powyższego wynika również, że okoliczności te nie mogą być przedmiotem badania przez sąd administracyjny. Kolejnym zarzutem podniesionym przez M. B. był zarzut przedawnienia. Również w odniesieniu do tego zarzutu organ prawidłowo ustalił i wskazał, powołując art. 45 § 3 ustawy z dnia 20 maja 1971r. Kodeks wykroczeń ( Dz. U. z 2007r., Nr 109, poz 756) że przedawnienie wykonania kary lub środka karnego oznacza niemożność wykonania tej kary lub środka, jeżeli od czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły trzy lata, natomiast jak wynika z art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, mandat karny staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. W tej sytuacji, bezsporne jest, iż datą do której należność z tytułu nałożonego na skarżącego mandatu karnego mogła być egzekwowana był 21 kwietnia 2009r. Mandat ten stał się bowiem prawomocny w dniu 21 kwietnia 2006r. r. z chwilą jego podpisania przez ukaranego. Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. W. – 16 czerwca 2008r.dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] w O. W. z tytułu należności obciążającej skarżącego. Dalej należy wskazać, wbrew kolejnemu z zarzutów podniesionych w niniejszej sprawie, że egzekucja mogła być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia, co wynika wprost z treści § 13 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001, Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), który stanowi, ze postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy egzekucja dotyczy należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Również nie mógł być uwzględniony zarzut podnoszący błąd co do osoby zobowiązanego Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję Przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju - kiedy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów, a w konsekwencji właściwy zobowiązany został pozbawiony możliwości obrony swych interesów. Po drugie, wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek egzekucyjny (por. wyrok NSA z 29 grudnia 1998 r., sygn. III SA 2801/97). Nie ulega przy tym wątpliwości, że ciężar udowodnienia tego zarzutu spoczywa na zobowiązanym, a nie na organie. Jeśli zatem zobowiązany nie przedstawi dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut, to organ prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego może ocenić tylko w oparciu o zgromadzone w sprawie dokumenty. Jak wskazano wyżej, mandat został wystawiony na M. B., którego tożsamość ustalono na podstawie prawa jazdy [...] i numeru PESEL. Odbiór mandatu pokwitowany został własnoręcznym podpisem ukaranego. Ani w uzasadnieniu zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, ani w skardze wniesionej do Sądu M. B. nie przedstawił żadnych okoliczności i żadnych dowodów uzasadniających zgłoszony zarzut. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, samo twierdzeniem skarżącego, że na mandacie karnym nie ma jego oryginalnego podpisu , wobec istnienia dokumentu, którym posłużył się organ, uznać należy wyłącznie za polemikę z prawidłowo dokonanymi przez ten organ ustaleniami. Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd uznając, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) oddalił skargę. /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska /-/ M. Ławniczak :