III SA/Po 183/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-04-01
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Beata Sokołowska, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu, czy też sprawa ta należy do właściwości sądu powszechnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu, jeśli opłata została pobrana na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2010 r. W takich przypadkach organ powinien działać w formie czynności, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a nie w drodze postanowienia o zwrocie wniosku do sądu powszechnego. Sprawy dotyczące zwrotu opłat pobranych przed tą datą powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opłaty za wydanie kart pojazdu, powołując się na orzecznictwo TSUE i niezgodność polskiego prawa z prawem wspólnotowym. Starosta K. zwrócił wniosek, uznając sprawę za należącą do właściwości sądu powszechnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie starosty. Skarżący zaskarżył oba postanowienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie art. 66 § 3 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty K. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2013r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku dotyczącego stwierdzenia i zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty K. z dnia [...] września 2013 roku nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r., M. P., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Starostwa Powiatowego w K. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty opłaty w kwocie po 425 zł wraz z odsetkami od uiszczenia opłaty do dnia [...] kwietnia 2008 r. za wydanie kart pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy w Rzeczypospolitej: Audi A4 o nr rejestracyjnym [...], Volkswagen Golf o nr rej. [...] oraz Fiat Tempra o nr rej. [...], powołując się na postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/08 P. Kawala przeciwko Gminie Jaworzno (Dz. U. UE C 64 poz. 15).
Uzasadniając wniosek wskazał, że w związku z rejestracją powyższych pojazdów zmuszony był uiścić opłatę za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł. Pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 500 zł od każdego pojazdu było niezgodne z treścią art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, dalej: "TWE" (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej). Jakkolwiek opłata w wysokości 500 zł pobierana była na podstawie istniejącego w polskim prawe wewnętrznym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310), to treść przywołanego rozporządzenia jest niezgodna z art. 90 TWE. Zapisy TWE mają zaś walor bezpośredniej stosowalności w krajach członkowskich oraz walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich. Oznacza to, że w przypadku kolizji prawa krajowego z przepisami prawa wspólnotowego krajowe organy administracyjne nie tylko mają możliwość ale obowiązek stosować prawo wspólnotowe.
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: k.p.a.) Starosta K. zwrócił stronie wniosek, z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie właściwym był sąd powszechny.
Od powyższego postanowienia M. P., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wskazując, iż tryb administracyjnoprawny dochodzenia zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu jest dopuszczalny niezależnie od możliwości dochodzenia roszczeń w drodze sądowej – cywilnoprawnej. Strona wskazała, iż zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej zwanej u.f.p.), do spraw należności o których mowa w art. 60 u.f.p., nieuregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. oraz działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 796). Zdaniem strony opłata za wydanie karty pojazdu, będąca niepodatkową daniną publiczną, jest objęta regulacją art. 60 pkt 7 u.f.p., w związku z art. 115 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1241). Zastosowanie trybu administracyjnego bądź cywilnoprawnego, w ocenie strony, zależy od wskazanej we wniosku podstawy prawnej dochodzenia zwrotu zapłaty.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 1, art. 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856, ze zm.) oraz art. 17 pkt 1, 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał wskazywaną przez organ I instancji uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt III CZP 24/12. W ocenie organu odwoławczego właściwe w zakresie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu będą sądy powszechne, na podstawie przepisów kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu i wyłącznie cywilnoprawna droga dochodzenia przedmiotowych należności jest prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, M. P., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie w całości postanowienia SKO oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów za czynności radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, zarzucając rażące naruszenie art. 66 § 3 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie w sprawie i stwierdzenie, że sprawa o zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu nie może być załatwiona w drodze postępowania administracyjnego i przyjęcie, że jedynie dopuszczalny jest tryb postępowania sądowego cywilnego.
W uzasadnieniu skarżący odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Po 1187/12
i wskazał, iż opłaty za wydanie karty pojazdu należy traktować jako niepodatkowe należności budżetowe, natomiast zgodnie z przepisami przejściowymi w przedmiotowej sprawie należałoby zastosować ustawę z 27 sierpnia 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – dalej p.p.s.a..sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (czynności) także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty K. w przedmiocie zwrotu wniosku dotyczącego stwierdzenia i zwrotu nadpłaty opłaty za wydanie karty pojazdu. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 66 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie podania albo, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Przepis ten reguluje m.in. sytuację, w której organ administracji publicznej po dokładnym zbadaniu treści podania ustali, że nie tylko nie jest właściwy do wszczęcia i rozstrzygnięcia sprawy, ale sprawa należy do właściwości sądu powszechnego. Niewątpliwie organ, aby mógł zastosować art. 66 § 3 k.p.a. i zwrócić wniosek stronie, musi stwierdzić, że sprawa objęta wnioskiem jest sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych bądź sprawą, do której przepisy k.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (por. wyrok WSA z 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 768/06 Lex nr 235525).
Z uwagi na tak określony przedmiot zaskarżenia w pierwszej kolejności rozważenia wymaga charakter opłaty za kartę pojazdu oraz dopuszczalność zaskarżenia do sądu administracyjnego aktów wydanych w związku z odmową zwrotu nadpłaty z tego tytułu, jak również forma (decyzja czy inny akt lub czynność) w jakiej powinien wypowiedzieć się organ administracji publicznej.
Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie U 6/04 orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym i art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP; równocześnie odroczył termin utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu do dnia 1 maja 2006 r.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008r. nr 2, poz. 21), wyrażono pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano, że wydanie karty pojazdu, tak jak i wydanie dowodu rejestracyjnego, jest nierozerwalnie związane z wydaniem decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu i nie stanowi odrębnej sprawy. Z tego względu, również obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu i o jego istnieniu rozstrzyga organ w toku jej załatwiania. Ma on charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w ogóle nie reguluje spraw dotyczących zwrotu uiszczonych opłat, a z przepisów k.p.a. nie można wyprowadzić zasady, że każde żądanie skierowane do organu wymaga rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej. Do uiszczania opłaty w toku zarejestrowania pojazdu nie mają zastosowania przepisy ustawy o opłacie skarbowej ani ustawy Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego.
Pobranie opłaty, której częściowego zwrotu domaga się skarżący, nastąpiło w stanie prawnym, na tle którego została wydana powyższa uchwała. Obowiązek uiszczenia opłaty i jej wysokość wynikały wprost z przepisów prawa, tj. z art. 77 ust. 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym stanowiącego, że kartę pojazdu dla samochodu innego niż pochodzący od producenta lub importera nowych pojazdów wprowadzonych do obrotu handlowego na terytorium RP, wydaje za opłatą starosta przy pierwszej rejestracji pojazdu na terytorium RP. Z kolei wysokość opłaty w sposób kategoryczny określał akt wykonawczy wydany na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 77 ust. 4 pkt 2 tej ustawy. Zarówno treść art. 77 ust. 3 ustawy, jak i pozostałych przepisów normujących tryb rejestracji pojazdu nie uległa istotnym zmianom i obowiązuje również obecnie. W ocenie Sądu, kwestie zwrotu kwoty nadpłaconej z tytułu opłaty za kartę pojazdu powinny być rozstrzygane przy zastosowaniu przepisów dotychczasowych. Tym samym, obowiązujące od 1 stycznia 2010 r. przepisy ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, ze zm.), a dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych, nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, w tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie przepisów tej ustawy.
W przeciwieństwie do aktów – czynności stanowią działania faktyczne, które w wyniku ich realizacji wywołują skutki w zakresie uprawnień lub obowiązków, jakie przepis wiąże z ich podjęciem. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że do tej kategorii zalicza się tzw. czynności materialno-techniczne jak: czynność rejestracji, wniesienie opłaty, wypłata świadczeń w przypadku gdy prawo nie przewiduje wydania decyzji, wpis do ewidencji, udostępnienie dokumentacji medycznej, udostępnienie informacji publicznej (tak Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w wyroku z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie I OSK 2091/12). Natomiast sformalizowana odmowa zwrotu opłaty jest aktem organu administracji publicznej, podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Dopuszczalność sądowego dochodzenia roszczeń o zwrot opłaty za wydanie karty pojazdu samochodowego, nienależnie pobranej na podstawie wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2003 r., nie zmienia jednak charakteru prawnego samej opłaty, mającej w założeniu pokryć koszty jej wydania i będącej świadczeniem na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, od której uiszczenia zależało pozytywne rozpatrzenie wniosku o rejestrację pojazdu i wydanie karty pojazdu. Opłata była więc należnością o charakterze wprawdzie nie podatkowym, ale również w razie jej pobrania przed dniem 1 stycznia 2010 r. stanowiła z istoty swojej świadczenie publicznoprawne. Wynikała ona z przepisu ustawowego, była świadczona na rzecz podmiotu publicznego, a zakwestionowanie dotyczyło tylko jej wysokości określonej na podstawie aktu wykonawczego do ustawy Prawo o ruchu drogowym, jakim było rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2003 r. Wskazany charakter prawny samej opłaty, jako z natury swojej należności publiczno - prawnej, nie mającej źródła w żadnym zdarzeniu cywilno - prawnym sprawia, że wprawdzie dochodzenie zwrotu podlega przepisom prawa cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu i ono staje się źródłem zobowiązania, ale może dotyczyć tylko bezpośrednio podmiotu bezpodstawnie świadczącego opłatę, ze względu na dokonywaną rejestrację pojazdu i związaną z tym potrzebą wydania karty tego pojazdu. Jest bowiem zwrotem tej opłaty, a nie wierzytelnością, która może się stać przedmiotem obrotu na podstawie przepisów kodeksu cywilnego, jak cesji wierzytelności, bezskutecznie dokonanej w sprawie leżącej u podłoża zagadnienia prawnego przedstawionego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.
W niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie dotychczasowy tryb rozstrzygania przez organ tego typu kwestii (dotyczących zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu) – w formie czynności, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego – nie zaś w drodze decyzji, wydawanej na podstawie art. 61 ustawy o finansach publicznych. Skoro bowiem ustawa o finansach publicznych weszła w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., to przepisy art. 60, art. 61 i art. 67 tej ustawy należy odnieść do dochodów pobieranych na podstawie obowiązujących przepisów, a nie w oparciu o nieobowiązujący już przepis rozporządzenia, wydanego w dodatku z przekroczeniem upoważnienia ustawowego. Dla oceny prawidłowości ustalenia i pobrania opłat za wydanie karty pojazdu zasadnicze znaczenie powinien mieć stan prawny obowiązujący w dacie pobierania tej opłaty – a nie w dacie rozpatrywania wniosku o zwrot takiej nadpłaty.
Opłata ta, co do jej istoty nie ma charakteru podatkowego, gdyż jej celem jest zrekompensowanie poniesionych przez organ kosztów wytworzenia i wydania karty pojazdu, a w razie jej nieuiszczenia, sankcją jest zwrot podania (wniosku) o zarejestrowanie pojazdu w trybie art. 261 § 2 k.p.a., a nie egzekwowanie uiszczenia tej opłaty. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ ustosunkowuje się do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, które strona może poddać kontroli sądu administracyjnego.
W świetle przytoczonego wywodu nie ulega wątpliwości, że prawidłowość kierunku wykładni art. 90 TWE (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) została przesądzona przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Sprzeczność polskiej regulacji z normą prawa wspólnotowego nie budziła wobec tego wątpliwości Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie w art. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.
Pogląd jaki wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt III CZP 24/12 stwierdzając, że omawiany przepis przejściowy nie może odnosić się do spraw zakończonych decyzją ostateczną przed dniem 1 stycznia 2010 r. Jednocześnie Sąd Najwyższy powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne stwierdził, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie przepisy należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów nie oznacza istnienia luki prawnej, a regułą nie może być automatyczne stosowanie nowej ustawy do zdarzeń prawnych mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Sprzeciwia się temu zasada niedziałania prawa wstecz, mająca umocowanie w art. 2 Konstytucji RP, a kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, albo zasadzie bezpośredniego działania nowej ustawy, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, co wymaga również uwzględnienia skutków przyjęcia jednej lub drugiej zasady.
Kwestia właściwości sądu administracyjnego do orzekania w sprawach dotyczących żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07. W uchwale tej NSA stwierdził, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 ww. rozporządzenia, jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jednak przyjęcie takiego stanowiska nie oznacza, że niedopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu.
Powyższe stanowisko zaaprobował Sąd Najwyższy stwierdzając, że od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której jest mowa w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, stanowi - w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych - środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym. Nie ma to zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tym dniem i podlegających zwrotowi. Nie będą to nadpłaty w myśl przepisów Ordynacji podatkowej (art. 72), gdyż takimi się stały dopiero po dniu 1 stycznia 2010 r., lecz świadczenia pieniężne pobrane bez podstawy prawnej (por. uzasadnienie wyroku z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt III CZP 24/12).
Konsekwencją tego jest konieczność zachowania dotychczasowego trybu rozstrzygania przez organ w przedmiocie zwrotu nadpłaty za kartę pojazdu w formie aktu, na który następnie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Dlatego też trafne są także wywody skargi, że ocena wyrażona w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. - sygn. akt I OPS 3/07, była wiążąca w niniejszej sprawie mimo zmiany stanu prawnego, spowodowanej wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2010 r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Rozpoznając ponownie wniosek skarżącego Starosta winien uwzględnić powyższe stanowisko Sądu i określić kwotę nadpłaty za wydanie poszczególnej karty pojazdu z uwzględnieniem kosztów i nakładów poczynionych przez organ na jej wydanie.
O dopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim podstawa prawna wskazana przez powoda, a nie to, czy określone roszczenie rzeczywiście istnieje. Stwierdzenie w postępowaniu sądowo- administracyjnym, że określony obowiązek administracyjny strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza zatem dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie dotyczącym tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć natomiast zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawania sprawy cywilnej o zapłatę.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji.
O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205
§ 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę [...] zł składa się uiszczony wpis stały od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie [...] zł (zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.) oraz kwota 17 zł uiszczona przez pełnomocnika tytułem opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa (punkt II orzeczenia).
Orzeczenie zawarte w pkt III wyroku uzasadnia art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło