III SA/Po 190/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Asesor sądowy Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekr. sąd. Jolanta Parulska po rozpoznaniu w dniu 08 czerwca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozporządzania nieruchomościami gruntowymi I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w P. dnia [...] nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ T.M. Geremek Prokurator Rejonowy, działając na podstawie przepisów art.5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o Prokuraturze i art.50 par.1,art.52 par.1 oraz art.53 par.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz U nr 153 z 2002 r. poz.1270 z późn. zm./ zaskarżył w całości uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] nr [...], zmieniającą uchwałę Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] określającą zasady rozporządzania nieruchomościami gruntowymi. Zaskarżonej uchwale Prokurator Rejonowy zarzucił naruszenie prawa materialnego a w szczególności przepisu art.94 Konstytucji RP z dnia 2.04.1997 r. w zw. z art.18 ust.2 pkt.9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /tekst jedn. Dz U z 2001 r. poz.142 ze zm./ poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i dokonanie subdelegacji na rzecz Zarządu Miasta i Gminy w P. kompetencji do określania zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata. W konsekwencji Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podniesiono co następuje. Zgodnie z art.18 ust.2 pkt.9 lit. a powołanej ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących określania zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata. Przepis ten obowiązywał w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. Uchwałą nr [...] z dnia [...] Rada Miejska w P., określiła zasady rozporządzania nieruchomościami gruntowymi, wprowadzając obowiązek uzyskania w sprawach sprzedaży oraz oddawania nieruchomościami użytkowanie wieczyste, uprzedniej opinii właściwej komisji Rady i podejmowania decyzji w sprawie przez Zarząd w drodze uchwały. Zasady te nie dotyczyły sprzedaży lub oddawania w użytkowanie wieczyste nieruchomości na cele zabudowy mieszkaniowej. W pozostałym zakresie kwestie nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata nie zostały uregulowane przez Radę, w związku z czym obowiązywały ustawowe zasady ogólne. W dniu [...] Rada Miejska w P. podjęła uchwałę nr [...] zmieniającą uchwałę tej Rady nr [...] z dnia [...] przy czym zmiana ta polegała na dodaniu do par.1 uchwały z dnia [...] punktu 3 w brzmieniu "W sprawach nabycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata Zarząd otrzymuje pełne kompetencje" Zdaniem Prokuratora uchwała tej treści narusza prawo i nie może się ostać w obrocie prawnym jako przepis prawa miejscowego. Rada Miejska w P. skarżoną uchwałą przekazała Zarządowi Miasta i Gminy w P. kompetencje do uregulowania kwestii nabycia i obciążenia n nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, nie określając tych zasad samodzielnie, lecz uprawnienia te scedowała na Zarząd, który w świetle zaskarżonej uchwały, może w sposób swobodny kształtować te zasady. W tej sytuacji Rada dokonała dalszej delegacji swoich uprawnienia na Zarząd który tym samym uzyskałby uprawnienia nie tylko do realizowania zasad nabycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata lecz także sam mógłby te zasady określać. Skarżący wskazał, że zgodnie z art.7 Konstytucji organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Ingerencja organów administracji publicznej w sytuacje prawną obywatela, w tym poprzez stanowienie prawa miejscowego, dopuszczalna jest wyłącznie w oparciu o przepis ustawy lub przepis wydany na podstawie i w celu wykonania ustawy w granicach ustawowego upoważnienia. Zgodnie z art.94 Konstytucji akty prawa miejscowego wydawane są w granicach ustawowego upoważnienia a Konstytucja jak i przepisy o samorządzie gminnym nie przewidują możliwości przekazania kompetencji normodawczych innemu organowi. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Burmistrza Miasta i Gminy w P. upoważniony do działania w imieniu Rady w tej sprawie oświadczył, że nie składa do żadnych wniosków poza wnioskiem o rozstrzygnięcie sprawy, stwierdzając jednocześnie, że skarga jest przedwczesna skarżący bowiem nie wypełnił obowiązku wezwania organu do usunięcia prawa. Jednocześnie pełnomocnik załączył uchwałę Rady Miejskiej w P. nr [...] z dnia [...] z której wynika że nie zamierza ona zajmować stanowiska w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga Prokuratora Rejonowego zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Rady Miejskiej podjęta została z naruszeniem prawa. W szczególności zaś zaskarżona uchwała nr [...] z dnia [...] zmieniająca uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] nr [...] z narusza przepis art.18 ust.2 pkt.9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /jedn. tekst Dz. U nr 142 z 2001 r.poz.1591 ze zm./ Stosownie do treści tego przepisu, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczących: a/określania zasad nabycia, zbycia i obciążenia nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania lub najmu na okres dłuższy niż trzy lata, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Jak to zatem wynika z jednoznacznego brzmienia powołanego przepisu, określanie zasad nabycia zbycia, wydzierżawiania lub najmu nieruchomości gruntowych należących do gminy stanowi wyłączną właściwość rady gminy, czyli inaczej tylko ona może podejmować uchwały stanowiące w tym zakresie, z wyłączeniem innych organów gminy. Uprawnienia gminy stanowią jej kompetencje przypisane ustawą o samorządzie gminnym. Wobec powyższego powstać może kwestia czy rada gminy może swoje kompetencje w tym zakresie lub ich część przekazać innemu organowi gminy np. zarząd, wójt gminy. W świetle przepisów cyt. ustawy o samorządzie gminnym a zwłaszcza jej ar.18 ust.2 pkt.9 lit. a, a także zasad tworzenia prawa miejscowego wynikających także z art.87 ust.2 Konstytucji RP,stwierdzić należy że uprawnienia rady w omawianym zakresie nie mogły być przekazane innemu organowi rady. Tymczasem zaskarżona uchwałą nr [...] z dnia [...] Rada Miejska w P. w § 1 dodała do poprzedniej uchwały nr [...] z dnia [...] punkt 3 w brzmieniu W sprawach nabycia i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub najmu u na okres dłuższy niż trzy lata Zarząd otrzymuje pełne kompetencje. W § 2 tej uchwały jej wykonanie powierzono Zarządowi Miasta i Gminy. Z treści tej uchwały wynika zatem że rada przekazała Zarządowi kompetencje w omawianym wyżej zakresie które należą do jej wyłącznej właściwości. Uchwała ta zatem podjęta została bez podstawy prawnej i z naruszeniem wskazanego wyżej przepisu art.18 ust.2 pkt.9 lit. a cyt. ustawy, w związku z czym nie może być aprobowana i stosowana w obrocie i porządku prawnym. Z tego względu uznając skargę Prokuratora Rejonowego za uzasadnioną w oparciu o art.147 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm. należało orzec jak w sentencji wyroku. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ T.M. Geremek