III SA/Po 1908/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-07-09
Skład orzekający: Szymon Widłak, Ireneusz Fornalik, Beata Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ARiMR prawidłowo uznał, że na działkach rolnych skarżącego znajdował się ugór zamiast deklarowanej seradeli, co skutkowało odmową przyznania płatności UPO i ST oraz nałożeniem sankcji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ ARiMR prawidłowo ustalił stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli terenowej, który wykazał obecność ugoru zamiast deklarowanej seradeli. Strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, a złożone na etapie sądowym dowody były spóźnione. Brak zastrzeżeń do protokołu kontroli w postępowaniu administracyjnym potwierdził zgodność z ustaleniami organu.Stan faktyczny
Producent rolny złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, deklarując m.in. uprawę seradeli na określonych działkach. Kontrola wykazała jednak na tych działkach ugór, co skutkowało odmową przyznania płatności UPO i ST oraz nałożeniem sankcji. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Producent rolny zaskarżył decyzję, twierdząc, że na działkach była seradela, a kontrola była wadliwa. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2014r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w Poznaniu decyzją z dnia [...] października 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] kwietnia 2013 r. M. G. (dalej: "strona", "producent rolny") złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013. We wniosku tym zadeklarował do płatności działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...] oraz [...], położone w województwie wielkopolskim, powiat k., gmina W., obręb T. Łączna powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych wyniosła: a) [...] ha w ramach jednolitej płatności obszarowej (dalej: "JPO"), b) [...] ha w ramach uzupełniającej płatności obszarowej - do powierzchni upraw podstawowych (dalej: "UPO"), c) [...] ha w ramach uzupełniającej płatności obszarowej - do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (dalej: "PZ"), a także d) [...] ha w ramach specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (dalej: "ST").
W wyniku kontroli (pomiaru powierzchni działki rolnej metodą teledetekcji oraz wywiadu terenowego) przeprowadzonej przez wykonawcę zewnętrznego firmę X Sp. z o.o. sporządzony został protokół z czynności kontrolnych nr [...]. Inspektorzy terenowi stwierdzili następujące nieprawidłowości: 1) działka rolna oznaczona we wniosku o płatności literą A1 - gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw UPO, a także literą A2 - gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw ST, na działce ewidencyjnej numer [...], [...], [...], na obszarze [...] ha, została zmierzona i według protokołu z czynności kontrolnych stwierdzono, że wielkość tej działki jest równa deklarowanej. Podczas kontroli na miejscu wykonano fotografie numer [...], [...] oraz [...]. Kontrolerzy wykonujący pomiar zastosowali jednak kod DR7, to jest stwierdzona uprawa należy do innej grupy upraw niż deklarowana (stwierdzona uprawa to JPO - ugór), 2) działka rolna oznaczona we wniosku o płatności literą B1 - gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw UPO, a także literą B2 - gdzie zadeklarowana była przez wnioskodawcę grupa upraw ST, na działce ewidencyjnej nr [...] i [...], na obszarze [...] ha, została zmierzona i według protokołu z czynności kontrolnych stwierdzono, że wielkość tej działki jest równa deklarowanej. Podczas kontroli na miejscu wykonano fotografie numer [...]-[...], [...], [...], [...], [...] oraz [...]. Kontrolerzy wykonujący pomiar zastosowali jednak kod DR7, to jest stwierdzona uprawa należy do innej grupy upraw niż deklarowana (stwierdzona uprawa to JPO - ugór).
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. przyznał producentowi rolnemu płatność na rok 2013 w wysokości [...] zł w tym: 1) jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, z uwzględnieniem pomniejszenia w wysokości [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, 2) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł, a także odmówił przyznania producentowi: 1) uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, 2) płatności do upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych i nałożył sankcję w wysokości [...] zł. Organ ten zaznaczył jednocześnie, że kwota sankcji będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych.
W uzasadnieniu podjętej decyzji organ I instancji wskazał, że powierzchnia działek rolnych kwalifikowana do JPO, a jednocześnie stwierdzona w kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu, wyniosła [...] ha, wskutek czego kwota JPO wyniosła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona poprzez zastosowanie współczynnika korygującego o kwotę w wysokości [...] zł. Odnosząc się do PZ organ ARiMR wskazał, że po przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona trwałych użytków zielonych wyniosła [...] ha i do tej powierzchni została naliczona płatność, która wyniosła [...] zł.
Ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a powierzchnią zadeklarowaną do UPO oraz ST, organ I instancji odmówił tych płatności i nałożył sankcje. W skutek wykluczenia z rzeczonych płatności działki rolnej oznaczonej literą A1 (grupa upraw UPO)/ A2 (grupa upraw ST), a także działki oznaczonej literą B1 (grupa upraw UPO)/ B2 (grupa upraw ST), stwierdzona powierzchnia działek rolnych do powyższych płatności wyniosła [...] ha.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona wyraziła niezrozumienie dla zakwestionowania zasiewów seradeli zadeklarowanej na działkach rolnych A oraz B, o łącznej powierzchni [...] ha, co doprowadziło do odmowy przyznania UPO oraz ST. Jednocześnie podkreśliła, że kontrola została wykonana bez jej udziału i nie są jej znane powody nieuznania deklarowanej uprawy. Na potwierdzenie zasiewu seradeli, jak stwierdził producent, może on dostarczyć oświadczenia wielu osób mieszkających w sąsiedztwie.
Organ II instancji, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, stwierdził, że właściwie został odzwierciedlony obszar zatwierdzony będący podstawą do odmowy płatności w ramach UPO oraz ST, a wynikający z przeprowadzonej kontroli na miejscu. Odnosząc się do działki rolnej A1/A2 oraz B1/B2 organ ten uznał, że z protokołu z kontroli wykonanej metodą teledetekcji jednoznacznie wynika, iż czynności kontrolne pozwalały ustalić faktyczną uprawę na spornych działkach. Sama kontrola wykonana została prawidłowo, a raport z niej uznany przez organ odwoławczy za ważny. Co więcej, organ ARiMR zwrócił się do Regionalnego Biura Kontroli na Miejscu w P. o zweryfikowanie poprawności przeprowadzonej kontroli w odniesieniu do spornych działek. W odpowiedzi wskazano, że wykonawca kontroli podtrzymał jej wyniki dla działki rolnej A1/A2 oraz B1/B2 wyjaśniając, iż w trakcie przeprowadzonej kontroli kontrolerzy nie byli w stanie stwierdzić uprawy seradeli zadeklarowanej przez producenta rolnego. Nadto w powyższej odpowiedzi wskazano, że zasięgnięto opinii Departamentu Kontroli na Miejscu, który również nie był w stanie doszukać się seradeli na zdjęciach wykonanych podczas inspekcji terenowej. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, że przekazano producentowi kopię rzeczonego raportu, jednak do dnia wydania decyzji w I instancji nie wniósł on żadnych uwag. Brak wniesienia uwag do raportu z kontroli, w ocenie organu II instancji, stanowi przesłankę do przyjęcia tezy, zgodnie z którą producent rolny zgodził się z ustalonym stanem faktycznym wskazanym w sprawozdaniu z czynności kontrolnych. Odwołujący nie wniósł zastrzeżeń do protokołu, godząc się w ten sposób z jego zapisami i zdaniem tego organu nie może ich podważać późniejszymi twierdzeniami zawartymi dopiero w odwołaniu.
Organ ARiMR, powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdził zatem, że wykonane fotografie na rzeczonych działkach rolnych wskazują brak występowania zadeklarowanej we wniosku seradeli. Duże zachwaszczenie na wspomnianych działkach w dniu kontroli uniemożliwiało stwierdzenie uprawy seradeli. Na spornych działkach, na co wskazują fotografie, a co potwierdza także wykonawca kontroli, stwierdzić należy natomiast ugór, na który dodatkowo zastosowano oprysk przyspieszający wysychanie roślin. Mimo zatem, iż mogły tam być wykonywane zabiegi agrotechniczne, były one niewystarczające, biorąc pod uwagę zastany przez kontrolę stan gruntu. Płatności są przyznawane do gruntów utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, a nie do gruntów objętych określonymi zabiegami, bez względu na efektywność tych zabiegów. Organ odwoławczy w konsekwencji nie dał wiary twierdzeniom odwołującego, zaznaczając że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ ten stanął także na stanowisku, zgodnie z którym obecność odwołującego przy przeprowadzonej kontroli na miejscu nie była niezbędna.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej, podniósł że zadeklarowana we wniosku uprawa seradeli na powierzchni [...] ha była zgodna z prawdą. Uprawa położona była na dwóch działkach rolnych - A/A1/A2 o powierzchni [...] ha oraz B/B1/B2 o powierzchni [...] ha. Kontrola przeprowadzona bez udziału skarżącego nie stwierdziła uchybień w zadeklarowanej powierzchni, jednakże na działkach rolnych A i B zamiast uprawy seradeli stwierdziła ugór. Skarżący nie zgodził się z tym ustaleniem. Przyznał, że w kilku miejscach uprawa była nieco zachwaszczona, jako że na seradelę nie ma dopuszczonych do obrotu i stosowania skutecznych środków ochrony roślin. Na kilka dni przed kontrolą został jedynie przeprowadzony zabieg dosuszający uprawę, co wpłynęło na jakość obrazu fotografii kontrolnych i uniemożliwiło dokonanie właściwej oceny stanu faktycznego. Efekt jest taki, zdaniem skarżącego, że z fotografii tych nie można stwierdzić ani tego, że uprawa była, ani też tego, że jej nie było. Dowodem prawdziwości deklaracji w ocenie skarżącego jest fakt, że zebrał on z powyższego areału około trzech ton nasion, na potwierdzenie czego dołączył oświadczenie osoby wykonującej omłot. Dodatkowo dołączył oświadczenie potwierdzające zasiew w 2013 roku seradeli, podpisane przez pięciu sąsiadów oraz oświadczenia osób, które nabyły od niego nasiona seradeli ze zbiorów w roku 2013. Skarżący sam obsiał z tych nasion własne pola w roku 2014, posiadając nadal około 1,5 ton nasion seradeli z rzeczonego zbioru.
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Na rozprawie przed tutejszym Sądem, która odbyła się dnia 9 lipca 2015 r., skarżący podniósł, że kontrolerzy źle ocenili uprawę, co wynikało z ich małego doświadczenia. Seradela rzeczywiście była zachwaszczona, a to dlatego, że nie ma oficjalnego środka ochrony roślin i istnieje konieczność jej przesuszenia, co wynika ze sposobu uprawy. Zdjęcia wykonane podczas kontroli pochodzą z około tygodnia po zabiegu przesuszania. Skarżący podał jednocześnie, że nie kwestionował protokołu kontroli, ponieważ wynikał z niego błąd inspektora i skarżący uznał, iż protokół będzie podlegał kolejnej weryfikacji. Nadto protokoły są skomplikowane. Skarżący zaznaczył także, że o dopłaty występuje od 2008 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu z dnia [...] października 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] kwietnia 2014 r., nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.").
Istota sporu na gruncie kontrolowanej sprawy sprowadza się do stwierdzenia, czy organ ARiMR prawidłowo uznał, że na działkach rolnych skarżącego oznaczonych literą A1/A2 oraz B1/B2, zamiast deklarowanej we wniosku o płatność na rok 2013 seradeli, która to uprawa kwalifikowałaby je do płatności w ramach UPO oraz ST, znajduje się ugór, wykluczający je z tych płatności.
W ocenie Sądu organ ARiMR prawidłowo stwierdził opierając się na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że na spornych działkach rolnych, w istotnym dla sprawy roku 2013, w stanie na dzień przeprowadzenia kontroli na miejscu, znajdował się ugór, nie dając tym samym wiary twierdzeniom podnoszonym w tym względzie przez skarżącego.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., dalej: "u.s.w.b.") z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "K.p.a."), chyba że przepisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowią inaczej. To ostatnie zastrzeżenie znajduje odniesienie już w regulacjach z art. 3 ust. 2 u.s.w.b., zgodnie z którymi w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 K.p.a. nie stosuje się. Jak wynika natomiast z art. 3 ust. 3 u.s.w.b. strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 tego artykułu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Jak zauważa się w orzecznictwie sądów administracyjnych ustawodawca stanowiąc w art. 3 ust. 2 pkt. 2 u.s.w.b., że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 K.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 K.p.a. Stosownie do powyższego przepisu, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organ administracji publicznej "podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 3 ust. 2 pkt 2 u.s.w.b., obowiązek ten został natomiast ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na organie ARiMR nie ciąży zatem obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności (m.in. wyroki Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 810/11, z dnia 22 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2204/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie z przepisu art. 3 ust. 3 wspomnianej ustawy wynika, że to na stronie postępowania, nie zaś organie ARiMR, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów na poparcie jej stanowiska, w sytuacji gdy kwestionuje ona materiał dowodowy zgromadzony przez organ (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II GSK 1176/11, CBOSA).
Na gruncie kontrolowanej sprawy organ ARiMR w oparciu o zgromadzony w niej materiał dowodowy, a zwłaszcza w oparciu o przeprowadzoną w gospodarstwie skarżącego kontrolę na miejscu, obejmującą wizytację terenową w dniach [...]-[...] sierpnia 2013 r., stwierdził, że na działkach rolnych oznaczonych literami A1/A2 oraz B1/B2, zgłoszonych przez skarżącego do UPO oraz ST, znajduje się ugór. Wskazał przy tym, że występowanie dużego zachwaszczenia na wspomnianych działkach w dniu kontroli uniemożliwiało stwierdzenie uprawy seradeli. Względem stwierdzonego ugoru zastosowano oprysk przyspieszający wysychanie roślin, jednakże jak wynika z twierdzeń organu ARiMR, biorąc pod uwagę zastany stan gruntu, zabieg ten był niewystarczający. Co istotne, w toku postępowania administracyjnego organ ARiMR weryfikował informacje wynikające z protokołu kontroli, co do wystąpienia nieprawidłowości o kodzie DR7 (stwierdzona uprawa należy do innej grupy upraw niż deklarowana), a zewnętrzny wykonawca w odpowiedzi na podjęte w tym zakresie czynności podał między innymi, że inspektor terenowy ze względu na duże zachwaszczenie działki nie był w stanie stwierdzić wskazanej przez beneficjenta seradeli. Już w tym miejscu wskazać należy, że podniesiona przez skarżącego na etapie postępowania przed tutejszym Sądem uwaga na temat przygotowania kontrolerów do przeprowadzenia kontroli w gospodarstwie skarżącego nie może odnieść zamierzonego skutku. Firmy zewnętrze, którym zleca się przeprowadzanie kontroli są bowiem wysoko wyspecjalizowanymi przedsiębiorstwami, które muszą spełniać warunki określone w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 34 ust. 1 pkt. 1 u.s.w.b., w tym zatrudniać osoby posiadające stosowne wykształcenie lub kwalifikacje (§ 2 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2010 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzenie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Dz. U. z 2010 r. Nr 240, poz. 1605).
Strona skarżąca z kolei w toku postępowania administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do lakonicznego zaprzeczenia twierdzeniom organu ARiMR, jakoby na działkach rolnych oznaczonych literami A1/A2 oraz B1/B2 znajdowała się inna uprawa, to jest należąca do innej grupy upraw, niż przez nią deklarowana, a jednocześnie uprawa, która nie kwalifikuje się do UPO oraz ST. Na poparcie swego stanowiska skarżący nie przedstawił jednakże jakiegokolwiek materiału dowodowego, mało tego same wyjaśnienia skarżącego w powyższym zakresie były bardzo lapidarne, sprowadzając się de facto do prostego zaprzeczenia tezom stawianym przez organ ARiMR. Skarżący zasygnalizował jedynie możliwość przedstawienia "oświadczeń wielu osób" - na potwierdzenie zasiewu seradeli na powyższych działkach, co na tle wymogu stawianego w art. 3 ust. 3 u.s.w.b. należy uznać za niewystarczające. Dopiero na etapie postępowania przed tutejszym Sądem skarżący zaczął rozwijać prezentowaną przez siebie argumentację, odnosząc się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także przedstawiając oświadczenia mające potwierdzić uprawę na spornych działkach seradeli. W tym miejscu należy jednakże wyraźnie podkreślić, że sam skarżący w swojej argumentacji prezentowanej w skardze doszedł do wniosku, iż materiał zdjęciowy stanowiący załącznik do przeprowadzonej w jego gospodarstwie rolnym kontroli na miejscu nie pozwala stwierdzić ani tego, że uprawa seradeli była, ani tego, że jej nie było. Wobec tego zauważyć trzeba, że tak prezentowane stanowisko skarżącego w żaden sposób nie wskazuje na podjęcie przez organ ARiMR błędnego rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro bowiem nawet w ocenie skarżącego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala stwierdzić, że na deklarowanych przez niego działkach rolnych była uprawa seradeli, to mając na uwadze treść art. 3 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 3 ust. 3 u.s.w.b., a w szczególności wynikający stąd ciężar dowodu, spoczywający w powyższym zakresie na skarżącym, nie sposób zarzucić organowi ARiMR, że podejmując kwestionowane w sprawie rozstrzygnięcie, które w swej istocie opierało się na nie stwierdzeniu tej uprawy, dokonał on błędnej oceny materiału dowodowego, dopuszczając się naruszenia przepisów postępowania i to w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sam skarżący przyznaje, przed tutejszym Sądem, że jego działki rolne były zachwaszczone, co potwierdza tylko tezę organu ARiMR o istniejącym na nich ugorze. Samo twierdzenie natomiast, że ów zachwaszczenie wynikało z braku "oficjalnego środka ochrony roślin" na tle pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także biorąc pod uwagę to co zostało wykazane powyżej, jest niewiarygodne.
W tym miejscu wskazać należy, że prezentowanie przez skarżącego na etapie postępowania przed tutejszym Sądem dowodów, które jego zdaniem mają przemawiać za znajdującą się na spornych działkach rolnych uprawą seradeli, jest spóźnione, pozostając bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Ten materiał dowodowy, stanowiący w istocie oświadczenia różnych osób, w tym osoby, która miałaby dokonać omłot oraz które zakupiły od skarżącego nasiona seradeli, nie był znany organowi w dniu wydania zaskarżonej decyzji, zresztą biorąc pod uwagę datę składanych oświadczeń, pochodzącą z okresu po dniu wydania zaskarżonej decyzji, de facto nie mógł być mu znany. Natomiast w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasadniczo nie przeprowadza się postępowania dowodowego. Wyjątek od tej zasady wynika z treści art. 106 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uznać jednakże należy, że przeprowadzenie dowodu z przedstawionych wraz ze skargą oświadczeń na tle tej regulacji nie jest zasadne. Ocena całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie prowadzi bowiem do istotnych wątpliwości, o których regulacja ta stanowi.
Zasadnie także organ ARiMR zwrócił uwagę na to, że skarżący przed wydaniem decyzji w I instancji nie kwestionował uprzednio doręczonego mu protokołu kontroli. Tymczasem zgodnie z art. 31 ust. 7 u.s.w.b. w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie, osobie, która go sporządziła. Nie wniesienie przez skarżącego w powyższym trybie umotywowanych zastrzeżeń do protokołu kontroli pozwala przyjąć, że na moment jego doręczenia nie podważał on wynikających z niego ustaleń faktycznych. Odnosząc się z kolei do twierdzeń skarżącego, podniesionych na rozprawie przed tutejszym Sądem, jakoby nie kwestionował on protokołu uznając, że będzie on podlegał kolejnej weryfikacji, uznać należy, że twierdzenie to wskazuje na całkowitą nieznajomość przez skarżącego powszechnie obowiązujących regulacji wynikających z art. 3 ust. 2 pkt. 2 oraz ust. 3 u.s.w.b., które skarżącemu, jako osobie występującej o płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, winny być znane - skarżący występując o płatności na rok 2013 we wniosku zadeklarował znajomość zasad przyznawania tych płatności. Nota bene, ustosunkowując się do powyższego twierdzenia, ponownie zaznaczyć należy, że protokół kontroli podlegał mimo wszystko weryfikacji przez organ ARiMR, lecz weryfikacja ta potwierdziła prawidłowość stanowiska tego organu, co do braku deklarowanej przez skarżącego uprawy i istniejącego zamiast niej ugoru.
Jako że stwierdzony na działkach oznaczonych literami A1/A2 oraz B1/B2 ugór nie kwalifikuje się do UPO (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326 ze zm.) bądź ST (§ 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie gatunków roślin, do uprawy których może zostać przyznana specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, Dz. U. z 2010 r. Nr 39, poz. 213) - zaskarżoną decyzję organu ARiMR, co do stawianych przez skarżącego zarzutów, należy uznać za odpowiadającą prawu. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji ponad zarzuty zawarte w skardze, mając na względzie treść art. 134 § 1 P.p.s.a., także Sąd nie doszukał się w niej takich naruszeń prawa, które powodowałyby konieczność jej uchylenia bądź stwierdzenia jej nieważności.
Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło