III SA/Po 195/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-11-03
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Maria Lorych - Olszanowska, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka przejmująca majątek poprzednika prawnego, który spowodował zanieczyszczenie gleby przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska, może zostać uznana za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw, co pozwoliłoby jej na uwolnienie się od obowiązku rekultywacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka przejmująca majątek poprzednika prawnego, który spowodował zanieczyszczenie gleby przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska, nie może być uznana za "inny podmiot" w rozumieniu art. 12 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten ma charakter międzyczasowy i odnosi się do sytuacji, gdy zanieczyszczenie zostało spowodowane po objęciu władania przez obecnego władającego, a przed wejściem w życie ustawy. Sprawstwo poprzednika prawnego nie może być traktowane jako działanie "innego podmiotu", co wyklucza możliwość uwolnienia się od obowiązku rekultywacji.Stan faktyczny
Spółka "A" SA zgłosiła zanieczyszczenie gleby na nieruchomości, wskazując jako sprawcę poprzednika prawnego, spółkę B SA, która została wykreślona z rejestru. Starosta odrzucił zgłoszenie, uznając, że "A" SA jako następca prawny B SA ponosi odpowiedzialność za rekultywację. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka "A" SA wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie procedury.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 3 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych - Olszanowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: ref. staż. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2005 roku nr [...] w przedmiocie odrzucenia zgłoszenia zanieczyszczenia o d d a l a s k a r g ę /-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska /-/M. Lorych-Olszanowska EW WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., Nr [...] Starosta, na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001r. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) oraz art. 104 kpa odrzucił zgłoszenie "A" SA Regionalnego Zespołu Prewencji w P., dokonanie wpisu nieruchomości położonej w T., przy ul. [...], oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] do rejestru prowadzonego przez Starostę, zawierającego informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi.
W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że "A" SA Regionalny Zespół Prewencji w P. zgłosił zanieczyszczenie powierzchni ziemi na działce o nr ewidencyjnym [...] zlokalizowanej w T. przy. ul. [...], podając, że zanieczyszczenie to spowodowane zostało przez inny podmiot tj. B SA, spółkę wykreśloną z rejestru handlowego z dniem [...] września 1999r. oraz wskazując, że w ramach restrukturyzacji sektora paliwowego nieruchomość została przekazana do "A" SA w stanie zanieczyszczonym, a zanieczyszczenie to zostało spowodowane przed dniem wejścia w życie ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) tj. przed dniem 1 października 2001r. Organ wskazał też, że wnioskodawca prezentując pogląd, że zanieczyszczenia ziemi dokonał inny podmiot nie załączył do zgłoszenia odpowiednich wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi ani opisu okoliczności wskazujących, że sprawcą tych zdarzeń był właśnie ten podmiot. Starosta podał również, że wobec wątpliwości w zakresie następstwa prawnego przez "A" SA po przedsiębiorstwie państwowym B SA zwiesił postępowanie umożliwiając stronie uzyskanie stosownej opinii Ministra Środowiska. Ponadto wskazał, że w przedmiotowej opinii poinformowano, że to właśnie "A" SA ponosi odpowiedzialność publicznoprawną za rekultywację powierzchni ziemi zanieczyszczonej przez B SA, bowiem w wyniku połączenia spółek w dniu [...] maja 1999r. na podstawie art. 463 pkt 1 i art. 464 § 1, 2 i 4 obowiązującego wówczas Kodeksu handlowego, na spółkę przejmującą tj. na "A" SA przeszły (z chwilą wykreślenia spółki przejętej tj. B SA z rejestru handlowego w dniu [...] września 1999r.) w myśl art. 465 § 3 Kodeksu handlowego wszystkie prawa i obowiązki spółki przejętej. Oznacza to, że w wyniku połączenia spółek, "A" SA stał się następca prawnym B SA i w związku z tym nie można zaaprobować stanowiska wnioskodawcy, iż jest innym podmiotem w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. Starosta podkreślił również, iż "A" SA jako sukcesor uniwersalny praw i obowiązków po przejętej spółce B SA nie może skutecznie uchylać się od obowiązku określonego w art. 102 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, jest obowiązany z zastrzeżeniem ust. 2 - 5 do przeprowadzenia ich rekultywacji.
W odwołaniu od powyższej decyzji "A" SA podniósł, iż Starosta wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o wadliwe podstawy, co powoduje jej nieważność, bowiem art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085) należy interpretować literalnie, co oznacza, że do spełnienia warunków ustawy wymagane jest zajście następujących zdarzeń: do zanieczyszczenia gruntu doszło przed dniem wejścia w życie ustawy, a więc przed dniem 1 października 2001r, zanieczyszczenia dokonał inny podmiot, zgłoszenia dokonano w terminie do 30 czerwca 2004r. Zdaniem Spółki wszystkie te warunki zostały przez nią spełnione, bowiem istotą art. 12 cytowanej ustawy jest spowodowanie zanieczyszczenia przez inny podmiot i nie ma znaczenia, czy podmiot ten nadal istnieje, czy nie, ani czy istnieje jego następca prawny. Brak następstwa prawnego nie może, więc zostać uznany za podstawę odrzucenia zgłoszenia jako niespełnienie warunków ustawy. Ponadto Spółka podniosła, iż nie może zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, iż do wniosku nie załączono wyników badań. Jej zdaniem, zgodnie z obowiązująca praktyką za wyniki badań na wstępnym etapie postępowania należy uznać badania organoleptyczne. Odwołująca wskazała też, iż ustawa ogólnie mówi o wynikach badań, nie precyzując jakiego rodzaju mają to być badania, pozostawiając to późniejszej decyzji starostów, dlatego w treści zgłoszenia zanieczyszczenia zawarto m. in. stwierdzenie, że powierzchnia ziemi zgłoszonych nieruchomości jest zanieczyszczona, a sprawcą tych zanieczyszczeń był inny podmiot, który prowadził działalność w zakresie obrotu paliwami. Wskazano również, iż w praktyce szacowania stanu nieruchomości w zakresie zanieczyszczeń produktami ropopochodnymi rutynowo opisuje się występowanie zanieczyszczeń wyłącznie na podstawie naocznych oględzin, poprzez stwierdzenie występowania widocznych plam lub wycieków substancji ropopochodnych. Zdaniem Spółki wnioski z tego rodzaju czynności mogą być uznane w sektorze paliwowym za wyniki badań, o których mowa w ustawie. Ponadto w praktyce krajowych i zagranicznych przeglądów stanu środowiska w branży paliwowej naoczne badania przyjmuje się jako tzw. wyniki fazy I audytów ekologicznych, natomiast w razie dalszych wątpliwości, co do zakresu migracji zanieczyszczeń, można ale nie zawsze trzeba, przeprowadzać badania laboratoryjne – II faza audytu. W związku z tym oświadczenie o zanieczyszczeniu ziemi, będące wynikiem badań organoleptycznych należy uznać za spełnienie warunków art. 12 ust. 2 cytowanej ustawy. Odwołująca wskazała także, iż dopiero w trakcie prowadzonego postępowania Starosta mógł zażądać bardziej szczegółowych wyników badań. Trudno, jednak za takie żądanie uznać, wezwanie wnoszącego odwołanie w trybie art. 64 § 2 i wyznaczenie 7 dniowego terminu na jego uzupełnienie, ponieważ tryb art. 64 § 2 należy, zdaniem Spółki, stosować w przypadku braków formalnych wniosku, a o takim przypadku nie może w przedmiotowej sprawie być mowy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2005r, Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 2 ustawy z dnia 2 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r, Nr 79, poz. 856 i Nr 154, poz. 1799) i § 1 pkt 15 lit b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925), art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 12 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że z treści art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U Nr 100, poz. 1085) wynika, że badania o których mowa w tym przepisie mają udokumentować fakt istnienia zanieczyszczeń w dniu wejścia w życie ustawy, a przedłożone przez odwołującą wyniki badań z września 2004r. nie tylko, że nie dokumentują zanieczyszczeń gleby i ziemi przed dniem 1 października 2001r, ale wskazują również, że zanieczyszczenia te nie występują obecnie. W związku z tym nie znajduje uzasadnienia stanowisko zawarte w zgłoszeniu z dnia [...] czerwca 2004r., iż w roku 1999 w ramach restrukturyzacji sektora paliwowego nieruchomość została przekazana do "A" SA w stanie zanieczyszczonym. Organ odwoławczy podał również, że nie jest uzasadniony także zarzut, iż organ I instancji w wyniku wadliwej interpretacji art. 12 cytowanej ustawy nie doprowadził do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdyż nie zażądał bardziej szczegółowych badań, ponieważ odwołujący w piśmie z dnia [...] lipca 2004r. sam informował, że nie ma możliwości uzupełnienia zgłoszenia o wyniki badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia ziemi i wniósł o przedłużenie terminu do uzupełnienia zgłoszenia i przedłożenia sprawozdania z września 2004r. Organ II instancji podkreślił też, iż przedmiotowe sprawozdanie wskazuje, że przeprowadzone rozpoznanie przypowierzchniowej strefy podłoża nie odzwierciedla stanu czystości głębszego podłoża, należy jednak zauważyć, że w tym konkretnym przypadku, skoro spółka "A" przejął majątek B SA w 1999r. i kontynuuje na tych nieruchomościach prowadzenie stacji paliw do chwili obecnej, to musiałby wskazać w sposób nie budzący wątpliwości, że występują aktualnie, a nie hipotetycznie zanieczyszczenia ziemi lub gleby oraz, że zanieczyszczenia te miały miejsce przed dniem [...] września 1999r., a "A" SA od tego czasu nie prowadził zwiększenia zanieczyszczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż za dowód, a nawet za uprawdopodobnienie faktu nie można uznać wskazanych w zgłoszeniu zanieczyszczeń przed dniem [...] września 1999r., które zostały poparte przeprowadzonymi rozmowami z pracownikami stacji paliw, ogólnymi stwierdzeniami o nieprzestrzeganiu przez spółkę B reżimów ochrony środowiska, a także doświadczeniem życiowym. Konkretnych zanieczyszczeń na konkretnym terenie, zdaniem organu odwoławczego, nie dokumentuje również przedłożony fragment raportu "Ocena Środowiska Majątku B", wykonanego w 1998r., czy sprawozdanie z września 2004r. Ponadto organ II instancji wskazał, iż nie można uznać, że spółka B jest w stosunku do "A" SA innym podmiotem, o którym mowa w art. 12 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, ponieważ w wyniku połączenia B SA i Spółki D i C SA nastąpiło przeniesienie całego majątku B SA na spółkę C w zamian za akcje wydane przez spółkę C akcjonariuszom B SA. Spółka C po przejęciu majątku B SA przejęła nazwę "E" SA, a później "A" SA, natomiast B SA została wykreślona z rejestru handlowego.
W skardze pełnomocnik spółki A SA, radca prawny S.L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 i 77 kpa poprzez obrazę zasady prawdy obiektywnej, zasady uwzględnienia słusznego interesu strony oraz naruszenie ciążącego na organie administracji publicznej obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, a także naruszenie prawa materialnego tj. art. 12 ust 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.) poprzez błędną jego wykładnię, że nieprzedstawienie wyników badań laboratoryjnych potwierdzających fakt zanieczyszczenia gleby w jej warstwach podpowierzchniowych jest brakiem formalnym zgłoszenia, który stwarza po stronie organu uprawnienie do odrzucenia zgłoszenia w drodze decyzji oraz uznanie, że przedstawienie Staroście wyników odnoszących się do przypowierzchniowej warstwy gleby nie może stanowić dowodu pośredniego dla wykazania faktu zanieczyszczenia głębszych partii gleby. Ponadto pełnomocnik Spółki zarzucił błędną wykładnię wskazanego wyżej przepisu poprzez przyjęcie, że B SA nie jest innym podmiotem, który spowodował zanieczyszczenie gleby.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki podał, że odrzucenie zgłoszenia przez organ I instancji bez wyjaśnienia faktycznego stanu zanieczyszczenia gleby i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto w ocenie pełnomocnika skarżącej, brak przedstawienia wyników badań na dzień wejścia w życie ustawy nie może być utożsamiany z brakiem formalnym wniosku, bowiem powinien być oceniany tylko jako niedostateczne jego uzasadnienie merytoryczne. Zdaniem pełnomocnika Spółki na etapie dokonania zgłoszenia wystarczające jest spełnienie dwóch przesłanek niezbędnych dla wszczęcia postępowania, wymienionych w art. 12 ust 2 cytowanej ustawy tj. załączenie do zgłoszenia wyników badań potwierdzających fakt zanieczyszczenia powierzchni ziemi oraz opis okoliczności, że sprawcą tego zanieczyszczenia był inny podmiot. Pełnomocnik skarżącego podkreślił też, że z załączonego do niniejszej skargi raportu "Oceny stanu zanieczyszczenia i zagrożenia wód podziemnych produktami naftowymi na obszarze Polski" wynika, że w sektorze paliwowym nie jest niezbędne przeprowadzenie badań laboratoryjnych dla ustalenia, że nieruchomość jest zanieczyszczona. Ponadto wskazał, że stoi na stanowisku, iż w dacie połączenia spółek nie doszło do następstwa prawnego pomiędzy "A" SA a B SA w zakresie odpowiedzialności za szkodę w środowisku, bowiem w tym zakresie obowiązywała zasada odpowiedzialności sprawcy, a odpowiedzialność za szkodę w środowisku, za wyjątkiem przepisów szczególnych, była nieprzenoszalna.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że dnia [...] maja 1999 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy B S.A podjęło uchwałę nr 7 o połączeniu spółki z C S.A. Tego samego dnia Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy C S.A. podjęło uchwałę nr 8/99 o połączeniu z B S.A. Na mocy uchwał siedemnaście oddziałów B S.A. stało się oddziałami C. S.A. w zamian za akcje przejmującej spółki wydane akcjonariuszom przejmowanej B S.A. Jednocześnie spółka przejmująca C S.A na mocy uchwały nr 10/99 podjętej na tym samym zgromadzeniu zmieniła nazwę na "A" S.A.
W dacie połączenia wskazanych spółek obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1980 roku o ochronie i kształtowaniu środowiska ( t.j. Dz. U. z 1994 roku, nr 49, poz. 196 ze zm.), która ukształtowała między innymi odpowiedzialność za zanieczyszczenie ziemi i obowiązek jej rekultywacji. W tym zakresie zgodnie z art. 82 wskazanej ustawy jednostki organizacyjne oraz osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą wpływającą szkodliwie na środowisko były obowiązane podejmować działania mające na celu usunięcie przyczyn szkodliwego oddziaływania na środowisko i przywrócić środowisko do stanu właściwego. Obowiązki w tej mierze mogły być natomiast egzekwowane zarówno w drodze administracyjnoprawnej, jak i cywilnoprawnej, w przypadku wyrządzenia szkody osobom trzecim. Regulacje tej ustawy nie wiązały jednak odpowiedzialności za zanieczyszczenie powierzchni ziemi z uprawnieniami rzeczowymi, a obowiązek rekultywacji nie wiązał się z faktem władania nieruchomością, gdy władający nie był sprawcą zanieczyszczenia.
Wskazany porządek prawny został zmieniony ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62, poz. 627 ), która w art. 102 wskazała, że władający powierzchnią ziemi, na której występuje zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu jest obowiązany do przeprowadzenia rekultywacji chyba, że wykaże, iż zanieczyszczenie gleby lub ziemi albo niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu, dokonane po dniu objęcia przez niego władania spowodował inny wskazany podmiot – wtedy obowiązek spoczywa na owym innym podmiocie.
Przytoczona konstrukcja cytowanego przepisu wskazuje, że władający nieruchomością ( zarówno właściciel nieruchomości jaki i inny podmiot władający gruntem, ujawniony w ewidencji gruntów i budynków na podstawie Prawa geodezyjnego i kartograficznego ) może uwolnić się od obowiązku rekultywacji wyłącznie w tych przypadkach, w których zanieczyszczenie gleby spowodował inny podmiot, a do zdarzenia tego doszło po dniu objęcia władania przedmiotową nieruchomością. Wskazane uregulowanie ponad wszelką wątpliwość wyklucza możliwość uwolnienia się władającego powierzchnią ziemi od obowiązku rekultywacji z powołaniem się na sprawstwo osoby trzeciej, jeżeli zanieczyszczenie miało miejsce przed objęciem władania ową nieruchomością. Oznacza to, że władający powierzchnią ziemi w świetle treści tego uregulowania nie może skutecznie powołać się na sprawstwo zanieczyszczenia swego poprzednika prawnego.
W ujęciu omawianego przepisu, władający powierzchnią ziemi nabywając
( przejmując ) określoną zanieczyszczoną nieruchomość, przejmuje obowiązek dokonania rekultywacji i na nim ciąży wykonanie tego publicznoprawnego obowiązku. Odrębną kwestię stanowią natomiast relacje między zbywcą i nabywcą z tytułu kosztów rekultywacji i są one zależne od treści stosunku prawnego będącego podstawą przeniesienia własności, a wszelkie spory w tej mierze mogą być rozstrzygane na płaszczyźnie stosunków cywilnoprawnych.
Takie określenie odpowiedzialności związanej z zanieczyszczeniem ziemi i gleby złagodził nieco art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 100, poz. 1085 z późn. zmian ), który wskazuje, że władający powierzchnią ziemi w dniu wejścia w życie ustawy ( to jest dnia 1 października 2001 roku ), na której przed wejściem w życie nastąpiło odpowiednio zanieczyszczenie ziemi lub gleby albo niekorzystne przekształcenie naturalnego terenu spowodowane przez inny podmiot jest obowiązany do zgłoszenia tego faktu właściwemu staroście w terminie do dnia 30 czerwca 2004 roku. Do takiego zgłoszenia należy jednak załączyć odpowiednio wyniki badań potwierdzających fakt zniszczenia ziemi lub gleby lub dokumentację potwierdzającą niekorzystne przekształcenie ukształtowania terenu oraz opis okoliczności wskazujących, iż sprawcą tych zdarzeń był inny podmiot. Właściwy starosta uwzględnia zgłoszenie w rejestrze zawierającym informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi, bądź odrzuca zgłoszenie, w ciągu roku od jego dokonania, jeżeli nie zostały spełnione warunki ustawy wprowadzającej ustawę Prawo ochrony środowiska, a ostateczna decyzja w przedmiocie odrzucenia powoduje, że zastosowanie znajdują przepisy art. 102 ust 1-3 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Analiza treści omawianego przepisu wskazuje, że dotyczy on tych przypadków, w których zanieczyszczenie powierzchni ziemi nastąpiło przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska i zostało spowodowane przez osobę będącą względem władającego w dniu wejścia w życie tej ustawy innym podmiotem. Oznacza to, że delikt powodujący zanieczyszczenie musiał zostać popełniony przez inny podmiot w czasie, gdy władający dzierżył daną nieruchomość, co wyklucza możliwość uznania poprzednika prawnego władającego za inny podmiot w rozumieniu tego uregulowania. Jednocześnie ten sam przepis wyklucza możliwość uwolnienia się od obowiązku rekultywacji w przypadku zanieczyszczenia ziemi przed objęciem nieruchomości we władanie, co wskazuje, że sprawstwo poprzednika prawnego władającego nie może być poczytane jako działanie innego podmiotu.
W świetle powyższych rozważań należy przyjąć, że art. 12 ust 1 ustawy o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw ma charakter międzyczasowy i odnosi się wyłącznie do tych przypadków, w których wyrządzenie szkody polegającej na zanieczyszczeniu ziemi zostało spowodowane po objęciu władania przez władającego, o jakim mowa w tym przepisie, a przed wejściem w życie ustawy Prawo ochrony środowiska, co wyklucza możliwość uznania poprzednika prawnego władającego nieruchomością za inny podmiot w rozumieniu tego przepisu ( por. wyrok NSA z dnia 27 lipca 2006 roku, sygn. II OSK 987/05 ).
Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż organy administracji publicznej trafnie przyjęły, że nie zostały spełnione warunki określone w ustawie z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. Zgodnie z prawem odrzucono zgłoszenie zanieczyszczenia nieruchomości położonej w T. przy ul. [...], oznaczonej nr [...], bez względu na wątpliwości dotyczące oceny wyników badań zanieczyszczenia przedmiotowych działek oraz bez wzglądu na ocenę trafności argumentu strony skarżącej, że z uregulowania objętego omawianym przepisem nie wynika wprost sukcesja obowiązków obciążających poprzednika władającego.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/M. Ławniczak /-/B. Sokołowska /-/M. Lorych-Olszanowska
EWd
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło