III SA/Po 199/17

Dnia 12 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Marek Sachajko Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki X w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2016r., nr [...], działając na podstawie art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, ze zm.); dalej: u.t.d., oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...].08.2016 r., nr [...] nałożył na Spółkę X karę pieniężną w wysokości 8.000,00 zł. W uzasadnieniu organ administracyjny wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2016 roku w K. na drodze krajowej nr [...] miała miejsce kontrola pojazdu marki SCANIA o nr rej. [...] przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem kierował B.W.. Na podstawie okazanego do kontroli dokumentu CMR ustalono, że w dniu kontroli wykonywany był międzynarodowy przewóz mrożonych ryb nadany w Polsce do Francji. Kierowca oświadczył, że załadunek nastąpił w S., a ładunek ma dowieźć do Francji i okazał do kontroli wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, nie okazał natomiast certyfikatu ATP wydanego zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów. Na pojeździe brak było tabliczki potwierdzającej ważność badania ATP. W toku kontroli, na podany przez kontrolującego inspektora adres poczty e-mail nadesłano wiadomość w której załączniku znajdował się zeskanowany dokument świadectwa ATP oraz tabliczka, dotyczące jednak innego pojazdu. Po zwróceniu uwagi przesłano ponownie skany ww. dokumentów, wystawionych rzekomo przez [...]. Niemniej, wątpliwości wzbudzały widoczne na przesłanym skanie dokumentu zakłócenia (szumy) wokół numeru VIN, określenia marki urządzeń oraz daty ważności świadectwa, sugerujące przerobienie przesłanego elektronicznie dokumentu. Pouczony o odpowiedzialności karnej kierowca zeznał jednak (odmiennie do swoich wcześniejszych wyjaśnień ustnych), że ładunek ten wprawdzie jedzie do Francji, ale z przeładunkiem w S. i że on realizuje przewóz tylko do S.. Kontrola drogowa została udokumentowana protokołem nr [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 roku Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego. W toku postępowania strona skarżąca w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. wskazała, że towar podjęto w Polsce, z protokołu nie wynika, by towar przekroczył granice państwa. W S. było jedynie miejsce przeładunku, a do czasu przekroczenia granicy nie można uznać, by realizowany był międzynarodowy przewóz drogowy. Ponadto w uzasadnieniu organ odniósł się do przeprowadzonej kontroli wskazując, że w odpowiedzi na pytanie skierowane do [...] ustalono, że dla kontrolowanego pojazdu nie było wystawiane świadectwo ATP. Potwierdziły się zatem podejrzenia odnośnie wiarygodności przesłanego elektronicznie dokumentu, a co za tym idzie, naruszenia stwierdzonego w toku kontroli drogowej. W ocenie organu na środkach transportu powinny być umieszczone rozpoznawcze oznaczenia literowe i napisy świadczące, że aktualnie środek transportu odpowiada wymaganiom przewidzianym umową ATP. W związku z tym zasadnym było nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę wykonującego międzynarodowy przewóz szybko psujących się artykułów żywnościowych - niezgodnie z umową ATP. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Strona stwierdziła, że w chwili zatrzymania do kontroli nie wykonywała międzynarodowego transportu drogowego, bowiem nie doszło do przekroczenia granicy, zatem pojazd nie potrzebował świadectwa ATP. Organ w uzasadnieniu decyzji wykazał się brakiem znajomości przepisów transportowych powołując konwencję CMR. Skarżąca wskazała, że skoro kierowca nie wykonywał międzynarodowego przewozu drogowego – ładunek wprawdzie jechał do Francji, ale z przeładunkiem w S., a kierowca realizował przewóz tylko do S. – nie było możliwości zakwalifikowania przewozu jako międzynarodowego. Skarżąca odniosła się również do naruszenia lp. 2.2 załącznika nr 3 do u.t.d., kwestionując jego zasadność, bowiem kierowca nie wykonywał międzynarodowego przewozu drogowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. y, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 92a ust. 1, 2 i 6 oraz lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907, ze zm.), art. 1, art. 2 oraz pkt 4 i 5 dodatku 1 do załącznika nr 1 do Umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), uchylił w całości decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2016 r., nr [...], o nałożeniu na Spółkę X w [...], zwanej dalej skarżącą, kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał w szczególności, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji znalazły się twierdzenia, na okoliczność których nie został przeprowadzony żaden dowód, w szczególności w kwestii zmiany złożonych przez kierowcę wyjaśnień po rozmowie z pracodawcą, a także na okoliczność, że przesłane przez stronę świadectwo ATP mogło zostać przerobione. Powyższe okoliczności zostały opisane w notatce służbowej sporządzonej przez kontrolującego inspektora, który nie został przesłuchany w charakterze świadka. Organ podkreślił, że notatka służbowa nie jest dokumentem służącym wyjaśnieniu merytorycznemu sprawy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w należyty sposób i ponownie rozpatrując sprawę powinien przede wszystkim uzupełnić materiał dowodowy o dowody na okoliczność naruszenia lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. – winien m.in. przesłuchać w charakterze świadka inspektora ITD. przeprowadzającego kontrolę. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 6, 7, 10 i 68 k.p.a. przez błędne wskazanie strony jako winnej popełnienia zarzucanego czynu. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi stwierdzenie, czy skarżąca dokonywała międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową (ATP). Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., określanej dalej "p.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna, albowiem wydana w sprawie decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza przepisów prawa procesowego i prawa materialnego. Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1907, ze zm.) podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Ponadto zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. 2. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych, zaś wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust.6). Lp. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. określa za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu karę w wysokości 8000 zł. Natomiast zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także świadectwo wymagane zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz.U. z 1984 r. poz. 254). Jak wskazuje się w orzecznictwie, międzynarodowy przewóz drogowy rozpoczyna się w miejscu nadania przesyłki (miejscu początkowym), a kończy po osiągnięciu miejsca przeznaczenia, oczywiście z zastrzeżeniem, warunkującym międzynarodowy charakter przewozu, że jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 921/12, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ odwoławczy zasadnie uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Zgodnie z art. 72 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej: k.p.a.), czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności. Notatki mogą sporządzać pracownicy organu, jedynie z czynności mających znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, ale niemających przy tym istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z czynności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustawa k.p.a. przewiduje bowiem konieczność sporządzania protokołu. Wobec powyższego, dokonanie opisu stanu faktycznego sprawy oraz przesądzenie o treści przyszłego rozstrzygnięcia w notatce urzędowej uznać należy za rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 2 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 1041/12). Wobec powyższego należy zgodzić się z twierdzeniem organu odwoławczego, że sporządzenie notatki służbowej przez inspektora przeprowadzającego kontrolę nie było wystarczające, z uwagi na wagę okoliczności, która ma zostać ustalona, a zatem organ I instancji nie zgromadził wszechstronnego i popartego dowodami materiału na poparcie swoich tez i nie przeprowadził postępowania w należyty sposób. Marginalnie Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż treść załącznika 1 do umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonego do tego przewozów (ATP) sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz.U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254) wskazuje na ścisły związek świadectwa ATP, wydawanego w trybie określonym w dodatku 1 i 2 z tabliczką świadectwa, której wzór określa załącznik 4. Świadczy o tym konieczność usunięcia tabliczki z chwilą, gdy środek transportu nie odpowiada normom (załącznik 1 dodatek 1 punkt 4), a także wymóg podania na tabliczce m.in. daty upływu terminu ważności świadectwa wydanego na środek transportu. W związku z powyższym treść załącznika 1 dodatek 1 punkt 4 trzeba interpretować w ten sposób, że organy właściwe do przeprowadzania kontroli środków transportu (m.in. organy celne) muszą mieć zapewnioną możliwość weryfikacji zgodności świadectwa oraz tabliczki. W tej sytuacji, na żądanie tych organów, przedsiębiorca ma obowiązek przedstawić aktualne świadectwo, jeżeli organy mają uzasadnione wątpliwości co do aktualności i poprawności danych widniejących na tabliczce (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Lublinie z dnia 27 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 315/12, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak jednak wskazał NSA w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 1367/15, nie istnieje bezwzględny obowiązek posiadania aktualnego świadectwa ATP w pojeździe, istotne zaś jest przede wszystkim to, czy przewoźnikowi wydane zostało świadectwo ATP ważne w dacie kontroli. Ponadto organ I instancji winien dokonać analizy przedmiotowej sprawy w zakresie ewentualnego istnienia przesłanek z art. 92 c ust. 1 u.t.d. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa, zaś lakoniczne zarzuty skargi – niezasadne. Wskazane wyżej okoliczności, w szczególności konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie ewentualnego naruszenia lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, uzasadniało, w ocenie Sądu, zgodnie z ww. art. 138 § 2 k.p.a. uchylenie przez organ odwoławczy decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wobec powyższego skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) należało oddalić.