III SA/Po 2/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-04-27
Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Małgorzata Górecka, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która twierdzi, że przejęła gospodarstwo rolne od spółki cywilnej, posiada interes prawny do zaskarżenia postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania złożonego przez wspólnika spółki cywilnej?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną, ponieważ skarżąca spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała swojego interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania złożonego przez inny podmiot. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia była kwestia procesowa dopuszczalności odwołania, a nie merytoryczne prawo do płatności, co wykluczało możliwość wykazania związku między postanowieniem a sferą indywidualnych praw lub obowiązków skarżącej spółki.Stan faktyczny
Kierownik Biura ARiMR odmówił spółce cywilnej Y przyznania płatności ONW na rok 2013. Odwołanie od tej decyzji złożyła spółka cywilna, wskazując na swoje przekształcenie w spółkę z o.o. Dyrektor ARiMR stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że spółka cywilna zakończyła działalność i utraciła zdolność procesową. Skargę na to postanowienie wniosła spółka X Sp. z o.o., twierdząc, że przejęła prawa i obowiązki spółki cywilnej. Sąd zobowiązał skarżącą do wykazania następstwa prawnego, a po braku skutecznego wykazania, odrzucił skargę.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
POSTANOWIENIE Dnia 27 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi X Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2015r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odmowy przyznania płatności w ramach pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 postanawia: odrzucić skargę
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "ARiMR") w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], odmówił Y s.c. M. A., Z. A., przyznania płatności w ramach pomocy finansowanej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2013.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Y s.c., reprezentowana przez M. A., wnosząc o jej uchylenie i przyznanie wnioskowanych płatności. W odwołaniu wskazano między innymi, że spółka cywilna Y z dniem [...] lutego 2014 r. przekształcona została w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.
Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...], Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania przez M. A. od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w dniu [...] lipca 2013 r. spółka cywilna Y M. A., Z. A., zakończyła działalność gospodarczą. W przypadku rozwiązania spółki cywilnej podmiot ten traci zdolność procesową do bycia stroną postępowania administracyjnego. Wobec tego zdaniem organu II instancji decyzja pierwszoinstancyjna została skierowana i wysłana do spółki cywilnej, której byt już ustał, przez co trudno mówić o skutecznym jej doręczeniu. Tym samym decyzję traktować należy jako nieistniejącą w obrocie prawnym i brak jest podstaw do rozpoznania odwołania złożonego przez M. A.
Skargę na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wniosła – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – spółka X Sp. z o.o. z siedzibą w P. Skarżąca powołała się na okoliczność przekształcenia spółki cywilnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością i wynikające stąd przejęcie całości praw i obowiązków przez spółkę powstałą na skutek tego przekształcenia. W opinii skarżącej, mając interes prawny, była ona więc podmiotem uprawnionym do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. wniósł o jej oddalenie i podał, że pomimo licznych wezwań nie dysponuje żadnymi dokumentami potwierdzającymi przekształcenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r., ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, skarżąca powołała się na regulacje dotyczące przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i podniosła, że to czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała na skutek przekształcenia spółki cywilnej, czy jest to nowy podmiot, który wszedł w posiadanie gruntów po poprzedniku, ma znaczenie drugorzędne. Jednocześnie skarżąca wskazała, że organ nie ustalił czy spółka rzeczywiście została zlikwidowana i czy brak jest następców prawnych.
Na rozprawie przed tut. Sądem, która odbyła się dnia [...] kwietnia 2016 r., Sąd postanowił zobowiązać pełnomocnika strony skarżącej do przedłożenia do akt sprawy do dnia [...] kwietnia 2016 r. dokumentów potwierdzających następstwo prawne skarżącej spółki w stosunku do spółki cywilnej Y, a tym samym do wykazania legitymacji procesowej do wniesienia skargi, pod rygorem jej odrzucenia.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu, powołała się na fakt przekazania gospodarstwa przez spółkę cywilną Y - spółce X Sp. z o.o. Skarżąca wskazała przy tym na umowę o przejęciu praw i obowiązków, w oparciu o którą – w jej ocenie – nabyła ona prawo do płatności, jako następca prawny przejętego gospodarstwa. Skarżąca spółka podała także, że spółka cywilna formalnie nie przeszła likwidacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn (niż wymienione w pkt. 1-5 tego § - przyp. Sądu) jest niedopuszczalne. Określone w art. 58 P.p.s.a. podstawy odrzucenia skargi nawiązują do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego, rozumianych jako określone przepisami prawa warunki prawidłowego zaskarżenia, dotyczące przedmiotu skargi, jej formy, treści, ale także dotyczące przesłanek o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, określających od jakiej formy działalności organów administracji publicznej skarga przysługuje i który z podmiotów jest legitymowany do wniesienia skargi.
Stosownie do art. 50 § 1 ab initio P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Wyjaśnić zatem należy, że legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na dany akt lub czynność organu administracji publicznej oparta została na kryterium interesu prawnego. Podstawę legitymacji procesowej strony musi stanowić przepis prawa materialnego bądź przepis prawa procesowego lub ustrojowego wskazujący na prawo tego podmiotu lub jego obowiązek podlegający konkretyzacji w toku postępowania administracyjnego. Uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest więc od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2633/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym miejscu wskazać trzeba, że skarżąca spółka zaskarżyła do tut. Sądu postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia [...] października 2015 r. stwierdzające niedopuszczalność wniesienia odwołania przez M. A. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odmowie przyznania Y s.c. M. A., Z. A., płatności ONW na rok 2013. Skarżąca spółka nie wykazała jednak, aby istniał jakikolwiek związek pomiędzy tym postanowieniem, a sferą jej indywidualnych praw lub obowiązków.
Zauważyć zwłaszcza należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia skarżonego postanowienia jest kwestia dopuszczalności złożenia odwołania przez inny - niż skarżąca spółka - podmiot. Jego wydanie poprzedzało odwołanie pochodzące od spółki cywilnej Y, a samo to postanowienie wprost rozstrzyga o dopuszczalności odwołania M. A., będącego jednym ze wspólników tej spółki. Jednocześnie skarżąca spółka nie wykazała, aby już po złożeniu odwołania przez Y s.c. doszło do takiego przekształcenia tej spółki cywilnej, w wyniku którego powstałaby skarżąca spółka (por. art. 551 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm.) bądź aby zaszło inne zdarzenie, które powodowałoby wstąpienie skarżącej spółki do postępowania odwoławczego na miejsce spółki cywilnej. Wszelkie twierdzenia skarżącej podnoszone w tym względzie, poprzez które zmierza ona do wykazania następstwa prawnego po spółce cywilnej Y, odnoszą się jeszcze do okresu poprzedzającego wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, co a limine nie może stanowić o legitymacji procesowej skarżącej w niniejszej sprawie. Nie znajduje także żadnego potwierdzenia, aby to skarżąca występowała z rzeczonym odwołaniem. Skoro zatem brak jest związku pomiędzy zaskarżonym postanowieniem a sferą indywidualnych praw lub obowiązków skarżącej, w szczególności prawem do złożenia odwołania (art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), skarżąca wnosząc skargę na to postanowienie dokonała czynności procesowej, do której nie była - stosownie do art. 50 § 1 P.p.s.a. - uprawniona, a to przesądza o niedopuszczalności tejże skargi i wyłącza możliwość jej merytorycznego rozpoznania.
Niezbędne pozostaje wobec powyższego podkreślenie, że wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, przedmiotem zaskarżonego postanowienia nie jest kwestia przyznania płatności do gruntów rolnych, lecz kwestia o charakterze wyłącznie procesowym, sprowadzająca się do oceny dopuszczalności odwołania złożonego od decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie jest zatem możliwe, na obecnym etapie postępowania, rozstrzyganie czy w sprawie doszło do takiego zdarzenia, które - w świetle przepisów prawa materialnego regulujących problematykę przyznania ów płatności - spowodowało, że płatność ta przysługuje skarżącej spółce. Kwestia ta, z której nota bene skarżąca stara się wywieść interes prawny w niniejszej sprawie, winna stanowić przedmiot rozważań, a w konsekwencji znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu merytorycznym organu administracji publicznej w sprawie przyznania rzeczonych płatności, które to rozstrzygnięcie – co należy wyraźnie zaznaczyć – nie jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej. Skarżąca nie może zatem skutecznie doszukiwać się interesu prawnego do zaskarżenia postanowienia Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia [...] października 2015 r. w przywoływanych regulacjach materialnoprawnych (por. 25 ust. 2 i art. 26 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.; skarżąca błędnie wskazuje na regulacje ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., które nie znajdują zastosowania do płatności ONW).
W tych okolicznościach, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło