III SA/Po 21/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-06-03

Skład orzekający: Szymon Widłak, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca posiadaczem nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, ale niebędąca jej właścicielem, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako posiadacz bez tytułu prawnego, jeśli nieruchomość ta jest użytkiem rolnym, a jedynie jej część jest faktycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i proceduralnego. Kluczowe było ustalenie, czy nieruchomość stanowiła użytek rolny w spornym okresie, co zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyłączałoby z opodatkowania grunty rolne, z wyjątkiem tych faktycznie zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Organy nie zweryfikowały prawidłowo powierzchni faktycznie zajętej na działalność gospodarczą ani nie ustaliły charakteru nieruchomości w ewidencji gruntów.
Stan faktyczny
Spółka A została obciążona podatkiem od nieruchomości za 2008 rok jako posiadacz bez tytułu prawnego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Organ I instancji określił wysokość zobowiązania, opodatkowując całą nieruchomość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka skarżyła decyzje, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wskazując, że nie jest właścicielem nieruchomości i korzystała tylko z jej części. Sąd uchylił obie decyzje z powodu naruszeń proceduralnych i materialnoprawnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę zwrotu kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 03 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak ( spr.) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 października 2010r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta z dnia 19 sierpnia 2010 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 19 sierpnia 2010 r., nr [...] Wójt Gminy na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3 w zw. z art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz § 1 Uchwały Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 grudnia 2007 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2008 r. oraz zwolnień z tego podatku (Dz. Urz. Województwa Wielkopolskiego Nr 208, poz. 4948) określił spółce A wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za okres od 01.01.2008 r. do 31.12.2008 r. w kwocie [...] zł oraz dokonał przypisu podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł, przyjmując do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 14.186 m2, budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 845,22 m2 oraz budowle związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o wartości 11.000 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nieruchomość położona w S. - gmina Z. oznaczona nr działki 109/7 została podzielona w 2009 r. i aktualnie oznaczona jest numerami działek: 109/12 o pow. 1,4186 ha oraz 109/11 o pow. 0,2669 ha. Nieruchomość oznaczona nr 109/12 była przedmiotem umowy dzierżawy zawartej pomiędzy Starostą reprezentującym Skarb Państwa a [...] T. G. w okresie od 30 września 1999 r. do 30 września 2002 r. W okresie od 2002 r. do 2010 r. T. G. - [...] otrzymywał coroczne decyzje wymiarowe - do których nie wnosił zastrzeżeń i uiszczał należne podatki. Wnioskiem z dnia 18.03.2010 r. T. G. wniósł o zwrot nienależnie pobranego podatku od nieruchomości za lata 2007, 2008 i 2009 w uzasadnieniu podnosząc: "iż z momentem zakończenia umowy dzierżawy tj. 30.09.2000 r. nie wydzierżawiał i nie użytkował przedmiotowej nieruchomości". W wyniku przeprowadzonego odrębnego postępowania (Nr [...] z dnia: 23.03.2010 r.) stwierdzono, iż przedmiotowa nieruchomość była od maja 2002 r. użytkowana przez spółkę A, która następnie w trybie art. 155 i nast. Kodeksu spółek handlowych została przekształcona w spółkę akcyjną - A i w ten sposób stała się jej następcą prawnym. Z informacji otrzymanych od Starosty w piśmie Nr [...] z dnia: 20.04.2010 r. wynika, że w okresie od 2002 do 2009 r. Starosta nie zawierał z podatnikiem ani z żadnym innym podmiotem gospodarczym umowy dzierżawy, najmu bądź użyczenia. W czasie wizji lokalnej na nieruchomości przeprowadzonej w dniu 19.08.2009 r. przez przedstawicieli Starostwa Powiatowego wykonano fotografie, z których wynika, że przedmiotowa nieruchomość była użytkowana w tym okresie przez A. Ponadto w aktach Starostwa Powiatowego nie figurują żadne dokumenty potwierdzające przejęcie nieruchomości po zakończonej umowie dzierżawy od użytkownika nieruchomości. W świetle powyższego organ podatkowy I instancji uznał, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na spółce A na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 b) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jako na osobie prawnej będącej posiadaczem nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli posiadanie jest bez tytułu prawnego. W związku z powyższym organ wezwał podatnika do złożenia deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 rok. Po bezskutecznym upływie przewidzianego terminu, wobec niezłożenia stosownej deklaracji i niezapłacenia należnego podatku, wszczęto z urzędu w dniu 21.06.2010 r. postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008. W dniu 19.07.2010 r. podatnik złożył deklarację w sprawie podatku od nieruchomości za 2008 r., w której wykazał do opodatkowania jedynie budowle o wartości 11.000 zł oraz powierzchnię gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej - 2.500 m2. Ponadto w piśmie przewodnim podał, że nie korzystał z pozostałej części działki nr 109/12 oraz z budynków ze względu na zły stan techniczny. Następnie organ stwierdził, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż w posiadaniu spółki A znajdowała się cała zabudowana nieruchomość położona na działce nr 109/12. Podatnik zarządzał całą nieruchomością jak właściciel. Nieruchomość ta była ogrodzona, zamykana - nikt nieupoważniony nie miał prawa wejść na przedmiotową nieruchomość. Firma wykorzystywała także zabudowania znajdujące się na tejże nieruchomości - świadczą o tym m. in. zeznania świadków (złożone do protokołów) oraz fotografie nieruchomości wykonane przez pracowników Starostwa Powiatowego. Określając wysokość zobowiązania podatkowego, organ powołał się na art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.), który definiuje budynki, budowle i grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Decydujący jest zatem sam fakt posiadania budynków, budowli i gruntu przez przedsiębiorcę, a tymczasowy brak wykorzystania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie uprawnia do przyjęcia, że nie stanowi on nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w rozumieniu powyższego przepisu. Odnośnie twierdzenia podatnika o złym stanie technicznym budynków, organ stwierdził brak jakichkolwiek dokumentów właściwych organów administracji architektoniczno-budowlanej czy nadzoru budowlanego stwierdzających "zły stan techniczny" czy wyłączenie budynków z użytkowania. Jako podstawę do opodatkowania organ przyjął: wartość budowli - zgodnie z deklaracją w sprawie podatku od nieruchomości na 2008 r. złożoną przez podatnika, powierzchnię użytkową budynków znajdujących się na nieruchomości - działce nr 109/12 zgodnie z pismem Starosty nr [...] z dnia 17.08.2010 r. (z pominięciem powierzchni użytkowych wiaty i wagi - gdyż stanowią one budowle) oraz powierzchnię działki nr 109/12 - zgodnie z informacją z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego. W odwołaniu od powyższej decyzji spółka A wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając naruszenie: - art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, - art. 190 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie przez organ dowodu z zeznań świadków bez zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu, - art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyznaczenie stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, - art. 192 Ordynacji podatkowej poprzez niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, gdyż podatnik nie jest właścicielem nieruchomości oznaczonej nr działki 109/7 (obecnie podzielonej na działki nr 109/12 i 109/11). W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że podstawę wymiaru podatków mogą stanowić – zgodnie z art. 21 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne – dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, a nie powołane przez organ dane zawarte w piśmie Starosty. Ponadto strona została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się odnośnie tego dowodu przed wydaniem decyzji. Strona została pozbawiona także udziału w przeprowadzeniu pozostałych dowodów (z wizji lokalnej, zeznań świadków oraz wykonanych fotografii), które zostały przeprowadzone w innej sprawie, a jednocześnie trudno na ich podstawie stwierdzić, że podatnik w 2008 r. zarządzał całą nieruchomością. Ponadto organ przed wydaniem decyzji nie wyznaczył stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strona podniosła także, iż zły stan techniczny obiektów budowlanych może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi. Decyzją z dnia 28 października 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji stwierdził, że błędne powołanie się w podstawie prawnej na art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie dyskwalifikuje wydanego rozstrzygnięcia, gdyż w treści decyzji prawidłowo powołano się na art. 3 ust. 1 pkt 4 b) ww. ustawy, w świetle którego odwołująca się spółka jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości. Ponadto wskazał, że w celu zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie przeprowadził rozprawę administracyjną, w której jednak nie wziął udziału żaden przedstawiciel podatnika. W postępowaniu przed organem I instancji podatnik skorzystał z prawa zapoznania się z materiałem dowodowym. Wprawdzie nie miał możliwości zapoznać się z pismem Starosty z dnia 17.08.2010 r. (dotyczącym powierzchni budynków posadowionych na użytkowanej przez podatnika nieruchomości) przed wydaniem decyzji, jednak – w ocenie organu odwoławczego, powyższe naruszenie prawa nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż podatnikowi, który użytkuje całą nieruchomość od wielu lat znana jest powierzchnia poszczególnych budynków. Ponadto SKO wskazało, że do zadań starostów należy m.in. ewidencja nieruchomości, która obejmuje również jej powierzchnię, co zdaniem Kolegium oznacza prawidłowość oparcia się w tym zakresie na informacji zawartej w piśmie Starosty z dnia 17.08.2010 r. W skardze na powyższą decyzję strona reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie: - art. 122, art. 123, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy, - art. 187 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie procedury w zakresie dopuszczenia dowodów, - art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, - art. 190 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie przez organ dowodu z zeznań świadków bez zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu, - art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewyznaczenie stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, - art. 192 Ordynacji podatkowej poprzez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, - art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, gdyż podatnik nie jest właścicielem nieruchomości oznaczonej nr działki 109/7 (obecnie podzielonej na działki nr 109/12 i 109/11). W uzasadnieniu powtórzono argumentację odwołania, ponadto zarzucono, że organ odwoławczy jedynie lakonicznie odniósł się do zarzutów podatnika. Podkreślono, że w piśmie z dnia 16.07.2010 r. podatnik wykazał, że korzystał jedynie z części nieruchomości, tj. z powierzchni gruntu 2500 m2 oraz znajdujących się na tej powierzchni wiaty i stacji paliw, których wartość określono na 11000 zł, a z pozostałej części nieruchomości podatnik nie korzystał już od 2007 r. ze względu na brak takiej potrzeby oraz stan techniczny budynków grożący zawaleniem. Dodatkowo podniesiono, że wizja lokalna – oględziny, na które powołał się organ mogły dotyczyć co najwyżej stanu faktycznego z dnia ich przeprowadzenia, a nie stanu sprzed 2 lat. Ponadto zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie, w której istota sprowadzała się do faktu, charakteru oraz zakresu ewentualnego posiadania przedmiotowej nieruchomości lub jej części, wskazanie błędnej podstawy materialnoprawnej ustalającej podstawę opodatkowania, ma istotne znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ bezpośrednio wpływa na kwestie rachunkowo – podatkowe skarżącego i decyduje o podstawie wpisów w księgach rachunkowych przedsiębiorstwa i związanej z nimi dokumentacji źródłowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższej regulacji wynika, iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego jest dokonywana według kryterium legalności, przy czym sąd administracyjny w granicach danej sprawy bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, choćby nie były one podniesione w skardze. Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie w powyżej określonych granicach, Sąd stwierdził naruszenie prawa uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, aczkolwiek zasadniczo z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione. Przedmiotem wymiaru podatku od nieruchomości w niniejszej sprawie była nieruchomość oznaczona aktualnie jako działka nr 109/12 (wydzielona w grudniu 2009 r. z działki nr 109/7). Organy podatkowe uznały za podatnika skarżącą spółkę – A jako osobę prawną będącą posiadaczem – bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części i obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa – na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 4 b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l. Wprawdzie w podstawie prawnej decyzji I instancji nie wskazano powyższego przepisu, lecz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., który nie miał zastosowania w sprawie, jednak powyższe uchybienie – wbrew zarzutom skargi nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, skoro w uzasadnieniu decyzji, które zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej, powołano art. 3 ust. 1 pkt 4 b) i wskazano jednoznacznie, że podatnikiem jest skarżąca spółka jako posiadacz a nie właściciel. Powołano się przy tym na art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wskazując że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynków, budowli i gruntów powoduje, iż należy je uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a tym samym podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a ewentualny brak wykorzystania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie oznacza, że ten związek zostaje przerwany i w konsekwencji nie wyklucza z opodatkowania. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano, że nieruchomość objęta opodatkowaniem była przedmiotem umowy dzierżawy pomiędzy Starostą reprezentującym Skarb Państwa a [...] T. G. w okresie od 30 września 1999 r. do 30 września 2002 r. W okresie od 2002 r. do 2010 r. T. G. – [...] otrzymywał coroczne decyzje wymiarowe i uiszczał należne podatki, a w dniu 18 marca 2010 r. wniósł o zwrot nienależnie pobranego podatku od nieruchomości za lata 2007-2009. Jednocześnie nie wyjaśniono jednak, czy powyższe decyzje wymiarowe zostały wzruszone i czy orzeczono nadpłatę na rzecz T. G. Tylko zaś w takim przypadku dopuszczalne byłoby obciążenie innego podmiotu – spółki A podatkiem od przedmiotowej nieruchomości za ten sam okres. Ponadto – jak już wspomniano wyżej, będąca przedmiotem opodatkowania działka nr 109/12 o pow. 1,4186 m2 została wydzielona z działki nr 109/7 dopiero w grudniu 2009 r., a więc przedmiotem opodatkowania za rok 2008 nie mogła być działka nr 109/12, lecz działka nr 109/7 – jej część, która obecnie stanowi działkę nr 109/12. Przy czym z wypisu z ewidencji gruntów i budynków z 2010 r. (k. 18 akt adm.) wynika, że działki nr 109/11 i 109/12 (powstałe w wyniku podziału działki nr 109/7) stanowią użytki rolne – RVI a, natomiast organy podatkowe nie wyjaśniły, czy w istotnym w sprawie 2008 r. działka, z której zdaniem organów bezumownie korzystała spółka A (obecnie A S.A.) również stanowiła użytek rolny. W takim przypadku natomiast zastosowanie znajdowałby art. 2 ust. 2 u.p.o.l., stosownie do którego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Należy podkreślić, że "zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej", o którym mowa w powołanym przepisie jest ustawowym pojęciem o węższym zakresie od zakresu ustawowego pojęcia "gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej to grunt, na którym przedsiębiorca faktycznie prowadzi działalność gospodarczą, na którym przedsiębiorca w rzeczywistości wykonuje czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej zawsze będzie gruntem związanym z prowadzeniem tej działalności. Natomiast grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zawsze będzie gruntem zajętym na prowadzenie działalności gospodarczej (zob. m. in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 24.10.2007 r., sygn. akt I SA/Lu 327/07). Powyższe oznacza konieczność ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość również w 2008 r. stanowiła użytek rolny, przy czym zasadniczo miarodajne w tym względzie winny być dane z ewidencji gruntów i budynków, gdyż stosownie do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie zaś, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła użytek rolny w dalszej kolejności powodowałoby konieczność dokładnego ustalenia powierzchni działki faktycznie "zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej". Tylko bowiem część działki stanowiącej użytek rolny faktycznie wykorzystywana na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, podlegałaby podatkowi od nieruchomości. Podatnik utrzymywał, że wykorzystywał na potrzeby działalności gospodarczej grunt o powierzchni 2500 m2 oraz budowle o wartości 11000 zł. Natomiast organy podatkowe nie dokonały właściwej weryfikacji tych danych za pomocą szczegółowego postępowania wyjaśniającego (wizja lokalna, przesłuchanie świadków itp.), przyjmując do opodatkowania całą powierzchnię użytkową działki nr 109/12 i znajdujących się na niej budynków – jako znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy, a więc związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, odwołując się do podstawy prawnej z art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i to według pomiarów dokonanych przez Starostwo Powiatowe ujętych w piśmie z dnia 17.08.2010 r. oraz danych z ewidencji gruntów z 2010 r. Należy przy tym stwierdzić, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na dokonanie dokładnych ustaleń w powyższym zakresie, tj. w jakiej części przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana przez skarżącą spółkę w 2008 roku na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nie wynika to z zeznań świadków ani kopii fotografii powołanych przez organy podatkowe, tym bardziej że te ostanie zostały wykonane w 2009 r. Nie są również wystarczające w tym względzie powołane przez organy podatkowe pisma Starostwa Powiatowego. Należy przy tym podkreślić, że pisma z dnia 23.03.2010 r. (powołanego w uzasadnieniu decyzji I instancji) brak w aktach administracyjnych, a pismo z dnia 17.08.2010 r. nie określa zakresu użytkowania przedmiotowej nieruchomości przez skarżącą spółkę, gdyż organ podatkowy w ogóle nie zwracał się do Starosty o udzielenie tego rodzaju informacji. Dopiero zaś w przypadku wykluczenia zastosowania w sprawie art. 2 ust. 2 u.p.o.l., a więc w razie ustalenia, że w danym roku podatkowym przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła użytku rolnego (co dawałoby możliwość opodatkowania podatkiem od nieruchomości jedynie jej części faktycznie "zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej"), właściwe będzie odwołanie się wyłącznie do art. 2 ust. 1 w zw. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przewidującego opodatkowanie gruntów, budynków i budowli "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", a więc zasadniczo wszelkich gruntów, budynków i budowli będących w posiadaniu przedsiębiorcy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych. Należy przy tym zaznaczyć, że dla określenia powierzchni nieruchomości miarodajne winny być w pierwszej kolejności dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (aktualne dla danego roku podatkowego) – stosownie do powołanego wyżej art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Odnośnie zaś ustaleń, czy dany przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze "względów technicznych" w rozumieniu art. 1a) ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Sąd podziela stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, że nie tylko odpowiedni akt administracyjny, np. decyzja o pozwoleniu na rozbiórkę, może tę okoliczność należycie dokumentować. Przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych expressis verbis nie obligują podatnika do legitymowania się stosownym aktem administracyjnym z zakresu prawa budowlanego. Jeżeli organ podatkowy kwestionuje poprawność złożonej deklaracji, winien przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy wspomniane względy techniczne faktycznie występują. Organ ma do dyspozycji szereg środków dowodowych (przesłuchanie strony, zeznania świadków, opinie biegłych), które umożliwiają mu dokonanie oceny w tym zakresie (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2007 r., III SA/Wa 767/07). Dodatkowo należy też zwrócić uwagę, że w sentencji decyzji I instancji mowa jest o dokonaniu "przypisu podatku od nieruchomości", co również nie zostało wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji i tym samym nie poddaje się kontroli sądowej. Powyżej określone braki w zakresie ustaleń faktycznych, jak również materiału dowodowego stanowią naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uniemożliwiają pełną kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia, co uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Odnośnie natomiast zarzutów skargi, które sprowadzały się do zarzutu pozbawienia strony czynnego udziału w sprawie poprzez pominięcie strony przy przeprowadzaniu dowodów oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji I instancji, należy stwierdzić, że w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie organ korzystał z dowodów pośrednich (przeprowadzonych w innych postępowaniach) zasada czynnego udziału strony w postępowaniu jest zachowana gdy strona ma możliwość wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Wprawdzie w niniejszej sprawie przed wydaniem decyzji I instancji strona nie miała możliwości zapoznania się z pismem Starosty z dnia 17.08.2010 r. (które było podstawą ustaleń faktycznych w sprawie) – co przyznał sam organ odwoławczy, jednakże uchybienie w tym zakresie nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Strona skorzystała bowiem z prawa wniesienia odwołania, w którym miała możliwość odniesienia się do tego dokumentu, a ponadto organ odwoławczy przeprowadził rozprawę administracyjną, umożliwiając stronie czynny udział w sprawie, w tym podniesienie wszelkich zarzutów odnośnie zebranego materiału dowodowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy zastosuje się do powyższych wskazań odnośnie postępowania wyjaśniającego oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie I i III sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono w punkcie II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1) lit. a) w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło