III SA/Po 210/17

Dnia 4 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego oddala skargę Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] Sp. z o.o. (dalej: "strona", "spółka") od decyzji tego organu z [...] lipca 2016 r. nr [...], w której odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] marca 2012 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Spółka w piśmie z 31 marca 2016 r., a także w kolejnych pismach, wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] marca 2012 r. powołując się zwłaszcza na przesłankę wydania jej bez podstawy prawnej. Decyzją z [...] lipca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. W odwołaniu strona nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem, kwestionując powstanie obowiązku podatkowego. Stanowisko to odwołująca podtrzymała także w kolejnych kierowanych do organu pismach. Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy decyzję wydaną w I instancji wskazał, że stosownie do art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ ten wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie to jest oparte na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 13 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Po 916/12, oddalił skargę strony na decyzje Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z [...] marca 2012 r., nr [...] W skutek powyższego organ podatkowy zobligowany był odmówić uwzględnienia wniosku strony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła obrazę art. 7 oraz art. 83 Konstytucji RP. W przedstawionej argumentacji odniosła się do zaistniałych w jej ocenie nieprawidłowości w decyzji, co do której wnosiła o stwierdzenie nieważności. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Swoje stanowisko skarżąca powtórzyła w kolejnych pismach procesowych z 19 oraz 20 września 2017 r. podkreślając obowiązujące w Rzeczpospolitej Polskiej zasady ustrojowe i potrzebę dokonania prounijnej wykładni obowiązującego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej z [...] stycznia 2017 r. nie narusza ani prawa materialnego, ani prawa procesowego w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") oznaczałby konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W kontrolowanej sprawie brak również podstaw do stwierdzenia nieważność zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z § 2 P.p.s.a. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że zaskarżona decyzja formułuje rozstrzygnięcie o charakterze formalnym (procesowym) – odmowa wszczęcia postępowania – i już z tego tylko powodu odniesienie się do zarzutów skarżącej odwołujących się do przepisów prawa materialnego i ich wykładni, a zmierzających w istocie do zakwestionowania powstania po jej stronie obowiązku podatkowego, jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 249 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.), który stanowi podstawę prawną skarżonego rozstrzygnięcia, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. W realiach kontrolowanej sprawy skarżąca dąży do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] marca 2012 r., nr [...], utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2012 r., nr [...], wobec której to decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z 13 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Po 916/12, oddalił skargę. W tych okolicznościach organ podatkowy zobligowany był odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, ograniczając się wyłącznie do wynikających stąd kwestii formalnych, bez możliwości badania, czy wskazane przez skarżącą przyczyny nieważności – nie wchodzące w zakres art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej – rzeczywiście miały miejsce. Wyjaśnienie, czy w sprawie wystąpiła któraś z przyczyn z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, powodująca nieważność wskazanej decyzji, możliwe byłoby dopiero po wszczęciu postępowania w tym przedmiocie, czego skarżącej w kontrolowanej sprawie odmówiono. Podkreślenia przy tym wymaga, że oddalenie przez sąd administracyjny skargi, co następuje z uwagi na brak istotnego naruszenia przez zaskarżoną decyzję prawa, zamyka organowi podatkowemu drogę do stwierdzenia nieważności tejże decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem stanowi w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 485/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dyrektor Izby Celnej oraz skarżąca spółka związani są zatem prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z 13 listopada 2012 r., sygn. akt III SA/Po 916/12. Skoro w wyroku tym Sąd wyraźnie wskazał, że decyzja Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2012 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w P. z [...] marca 2012 r., wydane zostały z poszanowaniem przepisów postępowania, a pozostawienie ich w obrocie prawnym nie jest niezgodne przepisami prawa materialnego, uwzględnienie aktualnie formułowanej argumentacji skarżącej godziłoby w zasadę wyrażoną w art. 170 P.p.s.a. W tych okolicznościach z uwagi na bezzasadność skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono o jej oddaleniu.