III SA/Po 211/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędzia WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska (spr.) Protokolant : sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu J. W.– B. sprawy ze skargi W. J. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 11 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. oddala skargę, II. przyznaje kuratorowi procesowemu A. B. wynagrodzenie w kwocie [...],- ([...]) złotych z zaliczki złożonej przez skarżącego. /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska /-/B. Koś W dniu 29 lipca 1998 r. na podstawie dokumentu SAD nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy marki [...], rok produkcji [...] o nr nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego dołączono wymagane dokumenty, w tym ocenę techniczną nr [...] z dnia 29 lipca 1998 r. wystawioną przez W. R., z której wynikało, że wartość samochodu wynosi [...] złotych. W opinii nie określono stopnia zużycia pojazdu. Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2001 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Poznaniu wskutek przekazania przez Prokuraturę Okręgową w P. w dniu 23 kwietnia 2001 r. materiałów dotyczących sprowadzenia w/w samochodu wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia 29 lipca 1998 r. wskazując w uzasadnieniu, że w wyniku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w P. wyszły na jaw nowe okoliczności dotyczące wartości celnej towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu. Ustalono, że przedmiotowy samochód został w dniu odprawy ostatecznej – 29 lipca 1998 r. wstawiony na podstawie umowy komisu nr [...] do komisu [...] w P. Pojazd ten sprzedano w dniu 23 listopada 1998 r. za kwotę [...] zł, tj. kwotę określoną w umowie komisu. Dyrektor Urzędu Celnego w Poznaniu decyzją z dnia 18 lipca 2001 r. nr [...] działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 83, art. 85 § 1, art. 209 § 3 oraz art. 221 ustawy z 09 stycznia 1997 r. Kodeks Celny (Dz. U. nr 23, poz. 117 z późn zm.) uznał zgłoszenie celne z dnia 29 lipca 1998 r. za nieprawidłowe określając wartość pojazdu na kwotę [...] zł (tj. [...] CAD), a w konsekwencji orzekł niedobór cła w wysokości [...] zł wraz z odsetkami wyrównawczymi, uznając za dłużników W. B., Z. K., W. R. i R. T. Odwołaniem z dnia 04 sierpnia 2001 r. W. R. zaskarżył w/w decyzję w całości zarzucając, iż jest dowolne i pozbawione podstawy prawnej ustalenie, że dokonał nierzetelnej oceny technicznej pojazdu. Decyzją z dnia 10 grudnia 2003 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu działając na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 262 ustawy z 09 stycznia 1997 r. Kodeks Celny (Dz. U. nr 23, poz. 117 z późn zm.) art. 209 § 3, art. 65 § 5, art. 85 § 1 i art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7 Kodeksu Celnego utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wskazał, iż zgodnie z art. 83 Kodeksu Celnego po zwolnieniu towarów z urzędu lub na wniosek zgłaszającego można dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Taka procedura została wszczęta w następstwie przekazania przez Prokuraturę Okręgową w P. w dniu 23 kwietnia 2001 r. materiałów dotyczących sprowadzenia przedmiotowego samochodu. Dyrektor Izby Celnej wskazał również, iż zgodnie z art. 209 § 3 Kodeksu celnego dłużnikiem są także osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe. Wskazał, że W. R. w toku postępowania przed prokuraturą postawiono zarzut poświadczenia nieprawdy co do wartości badanych pojazdów, w tym auta marki [...]. W uzasadnieniu podkreślono również, że nierzetelność wyceny pojazdu dokonanej przez W. R. potwierdził fakt, iż w tym samym dniu, w którym dokonano odprawy celnej przedmiotowego pojazdu i w którym to dniu wydano przedmiotowe orzeczenie techniczne samochód został wstawiony do komisu [...] w P. i wyceniony na kwotę [...] zł. Po rozpatrzeniu skargi W. R. wyrokiem z dnia 07 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydanym w sprawie o sygn. akt: III SA/Po 47/04 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 10 grudnia 2003 roku. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż w sytuacji gdy organy celne na podstawie informacji i okoliczności ustalonych w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w P. powzięły wątpliwości co do wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów, w szczególności co do wiarygodności i dokładności opinii technicznej sporządzonej przez skarżącego, a służącej do określenia wartości celnej samochodu marki [...], aby zasadnie uznać W. R. za dłużnika to zobowiązane były dokonać własnych ustaleń faktycznych dotyczących oceny zachowań rzeczoznawcy lub zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania karnego. Organy celne natomiast błędnie przyjęły, iż samo przedstawienie zarzutów W. R. dokonane w ramach postępowania przygotowawczego wystarczyło by uznać go za dłużnika. Sąd wskazał, że dopiero ustalenia w zakresie winy wynikające z prawomocnego wyroku sądu zwalnia organy celne z obowiązku dokonana własnych ustaleń co do oceny zachowania Skarżącego jako rzeczoznawcy sporządzającego kwestionowaną opinię techniczną. Decyzją z dnia 11 lutego 2008 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu działając na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. Nr 8 z 2005r., poz. 60 z późn. zm.) oraz art. 262, art. 23 § 7, art. 29 § 1, art. 209 § 3, art. 221 ustawy z 09 stycznia 1997 r. Kodeks Celny (tekst jednolity Dz. U. z 2004r, nr 68, poz. 623 z późn zm.) po ponownym rozpoznaniu odwołania z dnia 04 sierpnia 2001 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w Poznaniu nr [...] z dnia 18 lipca 2001 r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD nr [...] z dnia 29 lipca 1998 r. w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07 czerwca 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej podtrzymał dotychczasowe uznanie za dłużnika w przedmiotowej sprawie W. R. Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż ustalił, że w dniu 04 lipca 2006 r. wyrok Sądu Rejonowego w P., sygn. akt: [...] z dnia 26 kwietnia 2006 r. stał się prawomocny. W. R. został uznany za winnego zarzucanego mu czynu, tj. wystawienia oceny technicznej nr [...], w której wycenił przedmiotowy samochód marki [...] na kwotę [...] zł podczas gdy rzeczywista wartość tego pojazdu wynosiła [...] zł. Powyższe ustalenie winy W. R. wynikające z prawomocnego wyroku sądu zwalnia organy celne z obowiązku poczynienia własnych ustaleń, co do oceny jego zachowania. Podkreślił przy tym, że bezspornym jest iż przedmiotowa opinia wywarła bezpośredni wpływ na nieprawidłowe sporządzenie zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej, co skutkowało zaniżeniem należności celnych. Ostatecznie organ celny uznał, że zaistniały okoliczności umożliwiające uznanie W. R. za dłużnika w rozumieniu art. 209 § 3 zdanie 3 Kodeksu Celnego. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 lutego 2008 r. nr [...] W. R. zaskarżając ją w całości zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej przez: 1) dowolne uznanie, że ustalenia prawomocnego wyroku mają charakter wiążący, 2) bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego zawartego w piśmie z 30.11.2007r., 3) zaniechanie wyznaczenia siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie uzupełniająco zebranego materiału. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego Poznaniu z dnia 18 lipca 2001 r. nr [...] zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Na rozprawie w dniu 31 marca 2009 r. strona skarżąca podniosła dodatkowo zarzut przedawnienia wskazując art. 70 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Swój udział w sprawie zgłosiła Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) wojewódzki sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia legalności. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153. poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas, gdy sąd stwierdził wady, będące podstawą wznowienia postępowania bądź też stwierdził inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 209 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 75, poz. 802 z późn. zm.) dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Dłużnikiem jest zgłaszający. Jeżeli zgłoszenie celne o objęciu towaru procedurą, o której mowa w § 1 zostało sporządzone na podstawie nieprawidłowych danych, co spowodowało, że należności celne przywozowe nie zostały pobrane lub zostały pobrane w kwocie niższej niż prawnie należne, osoby, które dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe, zostają uznane za dłużników (zdanie trzecie § 3 art. 209 Kodeksu celnego). Natomiast stosownie do wytycznych zawartych w powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2006 r. (sygn. akt III SA/Po 47/04) – wiążących w niniejszej sprawie z mocy art. 153 p.p.s.a., aby zasadnie uznać W. R. za dłużnika w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 209 § 3 Kodeksu celnego, rzeczą organu celnego było dokonanie własnych ustaleń dotyczących oceny zachowania rzeczoznawcy lub zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego. Rozpatrując zarzut naruszenia art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 z późn zm.) należy zważyć, iż zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 09 stycznia 1997r. - Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., nr 75, poz. 802 z późn. zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z wskazanym przez skarżącego art. 191 Ordynacji podatkowej zamieszczonym w rozdziale 11 Dział IV, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu ustalił, iż wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2006 r. Sąd Rejonowy w P. uznał W. R. za winnego zarzucanego mu czynu, tj. m. in. wystawienia oceny technicznej nr [...], w której wycenił samochód marki [...] na kwotę [...] zł, podczas gdy rzeczywista wartość tego pojazdu wynosiła [...] zł. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 04 lipca 2006 r. Zatem w przedmiotowej sprawie organ celny nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów, nie można także tu mówić o dowolności w działaniu organu. Zdaniem Sądu organy celne mogą odstąpić od dodatkowych czynności dowodowych i oprzeć swoje ustalenia, co do stanu faktycznego na treści ustaleń prawomocnego wyroku skazującego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego skazującego wyroku wydanego w postępowaniu karnym. Adresatami tej normy, pomimo braku jej odpowiednika w przepisach Ordynacji podatkowej, stają się pośrednio organy administracji publicznej, które czynią w sprawie ustalenia faktyczne. W przeciwnym razie organy administracji publicznej mogłyby dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych, co na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zmuszałoby sąd administracyjny do uchylania zaskarżonych decyzji, o ile ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracyjne sprzeczne byłyby z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego (por. wyrok WSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt SA/Kr 560/06 LEX 365813). W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdza, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano podstaw, jakimi kierował się organ celny odmawiając przeprowadzenia dowodu z zeznań strony. Jednakże mając na uwadze art. 145 § 1 pkt. 1, który stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w ocenie Sądu oddalenie wniosku dowodowego i nie wyjaśnienie powodów oddalenia wniosku dowodowego strony o uzasadnienie zaskarżonej decyzji, nie jest naruszeniem postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ celny prawidłowo ocenił całokształt materiału dowodowego, w tym ustalenia Sądu Rejonowego w P. wyrażone w prawomocnym wyroku z dnia 26.04.2006 r. Zarzut naruszenia art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej jest bezpodstawny. Skarżący pismem z dnia 20 listopada 2007 r. (odebranym w dniu 23 listopada 2007 r.) został poinformowany, iż w terminie 7 dni licząc od daty otrzymania pisma, może zapoznać się z aktami sprawy i wypowiedzieć się co do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu. Skarżący w dniu 26 listopada 2007 r. stawił się wraz z pełnomocnikiem w Izbie Celnej celem zapoznania się z aktami, co też uczynili. Podniesiony przez stronę skarżącą zarzut przedawnienia jest nieskuteczny. Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r., nr 75, poz. 802 z późn. zm.) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa. Termin przedawnienie, określony art. 70 Ordynacji podatkowej nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, decyzja, o której mowa w § 4 [tj. decyzja wydana z urzędu, po przyjęciu zgłoszenia celnego, w której organ celny uznaje zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części określając kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego] nie może zostać wydana, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie przedmiotowe zgłoszenie celne zostało dokonane w dniu 29 lipca 1998 r., natomiast decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2001 r. doręczono stronie w dniu 23 lipca 2001 r., a zatem zachowano 3-letni terminu, o którym mowa w art. 65 § 5 Kodeksu celnego. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). /-/ M. Kosewska /-/ B. Sokołowska /-/ B. Koś D.W.d