III SA/Po 22/25

Dnia 27 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (spr.) WSA Marek Sachajko Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2025 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 24 października 2024r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę Zarząd Województwa decyzją z dnia 24 października 2024 r. po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia 27 czerwca 2024 r. którą : - określono do zwrotu stronie skarżącej kwotę w wysokości 371118,38 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych - wyłączono okres naliczania odsetek od 5 lutego do 1 lipca 2024 r. 1. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy 2. wyłączył okres naliczania odsetek od 16 września 2024 r. do dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, włącznie z tym dniem. W uzasadnieniu wskazano, że 27 maja 2019 r. między IŻ [...]RPO a stroną zawarto umowę o dofinansowanie projektu i przyznano jej łącznie dofinansowanie w kwocie 872.424.000 zł wydatków kwalifikowanych. Projekt miał być realizowany w okresie od 1 marca 2019 do 29 listopada 2020 r. Celem projektu było zwiększenie poziomu zatrudnienia i aktywności zawodowej 38 osób sprawujących opiekę nad dziećmi w wieku do 3 lat ( 35 kobiet ) z terenu MPO [...] oraz realizacja działań aktywizacyjnych dla 20 osób ( 18 K ) poprzez stworzenie 38 miejsc opieki w okresie od 1 marca 2019 r. do 29 listopada 2020 r. Projekt zakładał utworzenie 38 nowych miejsc opieki nad dziećmi ( 30 w ramach klubu dziecięcego i 8 w ramach oddziału żłobkowego ) oraz realizację programu aktywizacji zawodowej dla 20 uczestników projektu, bez zatrudnienia. Grupę docelową projektu stanowiło 38 osób. Uruchomienie nowych miejsc pracy miało być związane z adaptacją i wyposażeniem budynku/sal, przygotowaniem do uruchomienia klubu dziecięcego/ oddziału żłobkowego ( rekrutacja dzieci/ kadry, zakup zabawek i pomocy dydaktycznych ) oraz uruchomieniem i utrzymaniem 38 miejsc w klubie dziecięcym/oddziale żłobkowym. Rezultatami projektu miało być - utworzenie i utrzymanie przez 24 miesiące po zakończeniu projektu 30 miejsc w klubie dziecięcym w [...] oraz 8 miejsc w żłobku w gminie [...] - przystosowanie do opieki nad dziećmi do 3 roku życia całego budynku przeznaczonego do działalności klubu dziecięcego/ sali w oddziale żłobkowym. IŻ [...]RPO przeprowadziła kontrolę planową projektu oraz wizytę monitoringową w Klubie [...]" w [...] w terminie od 13 do 15 listopada 2019 r., zakończoną informacją pokontrolną z 13 grudnia 2019 r. IŻ [...]RPO przeprowadziła kontrolę trwałości projektu w Klubie Dziecięcym "[...]" w [...] oraz w Żłobku [...] w [...] w terminie 2 września 2021 r., zakończoną informacją pokontrolną z 16 grudnia 2022 r. IŻ [...]RPO wskazała, że nie utworzono 8 miejsc opieki nad dziećmi. Pismem z 30 listopada 2022 r. wezwano beneficjenta do zwrotu kwoty w wysokości 33.183,63 zł wraz z odsetkami. Po skorygowaniu ostatecznej informacji pokontrolnej pismem z 20 grudnia 2022 r. wezwano beneficjenta do zwrotu kwoty w wysokości 17812,50 zł wraz z odsetkami. Informacją z 6 kwietnia 2023 r. wskazano kwotę wydatków zatwierdzonych na 224106,91 zł, w tym dofinansowanie 180050,89 zł. Przedstawiono beneficjentowi - wydatki niekwalifikowalne - wydatki nieprawidłowe - wydatki nieprawidłowe w związku z przeprowadzoną kontrolą trwałości Projektu - informacje o rozliczeniu Projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności. Pismem z 10 maja 2023 r. wezwano beneficjenta do zwrotu kwoty w wysokości 320122,25 zł wraz z odsetkami. Wobec nie dokonania zwrotu środków organ wszczął postępowanie administracyjne. Na wezwanie organu Wójt Gminy [...] pismem z 9 kwietnia 2024 r. poinformował organ o liczbie dzieci uczęszczających do Żłobka [...] w [...] w okresie kwiecień 2018 do luty 2019 r. Organ II instancji wskazał, że podstawą decyzji jest art. 207 ust. 9 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Z materiału dowodowego wynika, że doszło do naruszenia określonych procedur przy realizowaniu projektu, co skutkować winno zwrotem środków we wskazanej wysokości. 1. Miejsca opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku [...] w [...]. Strona miała utworzyć 8 nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3. Z dokumentów Urzędu Gminy [...] oraz opinii sanitarnej z 14 grudnia 2015 r. PPIS w [...] wynika, że w placówce tej jest 46 miejsc. Tyle było przed rozpoczęciem projektu i po jego realizacji liczba miejsc winna wzrosnąć do 54. Nie utworzono wobec tego 8 nowych miejsc pracy, a jedynie sfinansowano bieżącą działalność dla grupy 8 dzieci. Wydatki niekwalifikowane w związku z tym określono na kwotę 53133,63 zł. Według strony należało przyjąć jako punkt wyjściowy liczbę 29 albo 37 dzieci, a nie 46. Z takimi tezami nie zgodził się organ. Przed powstaniem miejsc w ramach projektu do żłobka było zapisanych 46 dzieci. Samo zapewnienie bieżącego utrzymania miejsc żłobkowych nie oznaczało prawidłowej realizacji projektu. Sam Partner nr 2 wyjaśnił, że stworzenie nowych miejsc nie było jego zamiarem. Późniejsza zmiana stanowiska w tym zakresie została uznana za organ za niewiarygodną. 2. Rozliczenie wynagrodzeń 2 opiekunek dziecięcych przed uzyskaniem wpisu do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych. 3. Wydatki niekwalifikowane w końcowym WoP. 4. Rozliczenie Projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności. Wszystkie wydatki dotyczące Partnera nr 2 zostały uznane za niekwalifikowalne lub nieprawidłowe. W skardze do WSA w Poznaniu wniesiono o - uchylenie decyzji z 24.10.2024 r. w zakresie pkt 1 i poprzedzającej jej decyzji z 27.06.2024 r. i umorzenie postępowania - uchylenie decyzji z 24.10.2024 r. w zakresie pkt 1 - stwierdzenie nieważności decyzji z 24.10.2024 r. i poprzedzającej jej decyzji z 27.06.2024 r. Podniesiono zarzut naruszenia : - art. 104 § 1 i § 2 kpa i art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez błędne określenie okresu naliczania odsetek - art. 7 i 77 kpa - art. 81 a § 1 kpa - art. 8 kpa - art. 7 i 80 kpa - art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa - art. 8 i art. 107 § 3 kpa - wytycznych Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 kwietnia 2020 r. - art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych - art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 ustawy o finansach publicznych - art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 -art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych - art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 17 grudnia 2013 r. -art. 71 ust. 1 lit c rozporządzenia nr 1303/2013 - art. 24 ust. 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 - art. 23 ust. 9 i 10 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Zdaniem strony założenia projektu zostały zrealizowane w miarę możliwości, a rozmaite utrudnienia wynikały z epidemii COVID-19. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 12 marca 2025 r. strona podniosła dodatkowe zarzuty naruszenia : - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1, 12 i 22 i ust. 7 umowy, pkt. 3.7.2 regulaminu - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 6 i 7 kpa - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 77, 80 i 81 a § 1 kpa - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 6 i 7 kpa oraz § 11 ust. 21 i § 31 ust. 1 pkt 2 umowy w zw. z art. 354 § 1 i art. 357 Kodeksu cywilnego. Pełnomocnik organu w piśmie z dnia 17 kwietnia 2025 r. uznał zarzuty strony skarżącej za niezasadne, szczegółowo odnosząc się do każdego z nich. Podtrzymał stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie podlega uwzględnieniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 tj. ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa), ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach spublicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 – dalej: u.f.p.) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE. L. z 2013 r. Nr 347, poz. 320 z późn. zm., dalej: rozporządzenie ogólne). Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Przepis art. 184 ust. 1 u.f.p. stanowi zaś, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Chodzi – wypada wskazać – o środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Z treści art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika zatem, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą (lub – jak w niniejszej sprawie – Instytucją Pośredniczącą) projektem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela, że dokonując interpretacji pojęcia "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu", o którym mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2023 r., sygn. akt I GSK 1283/22, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Inne procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 pkt 2 u.f.p. to także procedury określone w umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą projektem (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 173/19, publ.: jak wyżej). Dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu rozumie się nie tylko normy proceduralne, lecz także i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego, czy prawa materialnego. Wyrażenie to obejmuje swym zakresem również wytyczne do poszczególnych programów wydawane przez właściwego ministra do spraw rozwoju regionalnego. Z kolei w umowach o dofinansowanie projektów ze środków europejskich umieszczane są postanowienia obligujące beneficjentów do przestrzegania tych wytycznych, na co wprost wskazuje art. 206 ust. 2 pkt 4a u.f.p. I choć wytyczne posiadają odmienny charakter prawny od ustaw i rozporządzeń, nie stanowią bowiem źródeł prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 Konstytucji RP, to należy je zaliczyć do przepisów (procedur) obowiązujących przy wykorzystaniu środków z budżetu UE, które w głównej mierze kierowane są do podmiotów zaangażowanych w realizację określonego programu, w szczególności do jego beneficjentów (por. wyrok WSA w Poznaniu z 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Po 72/24, publ: j.w.). Dodatkowo należy uwzględnić, że zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu. Umowa taka określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane i stanowi istotny podstawę realizacji projektu. Wskazać także należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 cytowanego rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Stwierdzenie nieprawidłowości nakłada na państwo członkowskie - zgodnie z art. 143 ust. 2 tego rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu w całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. W konsekwencji, wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznanie go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo - poprzez nałożenie korekty finansowej. Dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione dwie następujące przesłanki: - po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (określonych m.in. w umowie o dofinansowanie), - po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z 20 listopada 2014 r. sygn. II GSK 917/13). Z regulacji powyższych wynika, że wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania jest możliwe po uprzednim ustaleniu przez organ, że stwierdzone naruszenie procedur ma charakter nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego. Ocena nieprawidłowości, jakich dopuścił się beneficjent jest najistotniejszym elementem stanu faktycznego stanowiącym przesłankę rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu dofinansowania. Zatem rozstrzygnięcie sporu między stronami wymaga przesądzenia, czy wskazywane przez organ uchybienia mieszczą się w pojęciu "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 i w konsekwencji musiały skutkować nałożeniem określonych w zaskarżonej decyzji korekt finansowych. Szczegółowe zasady dofinansowania projektu (czyli przedsięwzięcia realizowanego w ramach programu operacyjnego - art. 5 pkt 9 ustawy wdrożeniowej), a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, regulowane są w formie umowy zawieranej między beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania, a instytucją zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą. Jak stanowi art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej umowa o dofinansowanie projektu stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania. Zdaniem Sądu zasadnie uznał organ II instancji, że z materiału dowodowego wynika, że doszło do naruszenia określonych procedur przy realizowaniu projektu, co skutkować winno zwrotem środków we wskazanej wysokości. Organ II instancji wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji swoje zastrzeżenia odnośnie : 1. Miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku [...] w [...]. 2. Rozliczenia wynagrodzeń 2 opiekunek dziecięcych przed uzyskaniem wpisu do Rejestru żłobków i klubów dziecięcych. 3. Wydatków niekwalifikowane w końcowym WoP. 4. Rozliczenia Projektu z zastosowaniem reguły proporcjonalności. Wszystkie wydatki dotyczące Partnera nr 2 zostały uznane za niekwalifikowalne lub nieprawidłowe. W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do zarzutu nie związanego bezpośrednio z kwalifikowalnością wydatków, ale dotyczącego błędnego określenia okresu naliczania odsetek tj. naruszenia art. 104 § 1 i § 2 kpa i art. 107 § 1 i § 3 kpa . Sąd wskazuje, że prawidłowo wyłączono okres naliczania odsetek w decyzji I instancyjnej tj. tj. od wszczęcia postępowania w dniu 5 lutego 2024 do jej doręczenia i jest to wyliczenie prawidłowe w oparciu o treść art. 54 par.1 pkt 7 ustawy- Ordynacja podatkowa. Podobnie jak w decyzji II instancyjnej okres od 16 września 2024 do doręczenia decyzji w oparciu o art. 54 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który stanowi ,że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu wskazanego w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej, do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja tego organu nie została wydana w terminie wskazanym w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Wyłączenie naliczenia odsetek nastąpiło zatem w przedmiotowej sprawie z mocy prawa na okres wskazany w w/w przepisach . W dniu 19 grudnia 2024 roku, czyli już po wydaniu decyzji ostatecznej strona złożyła wniosek o dalsze wyłączenie okresu naliczania odsetek tj. od 12 listopada 2024 do dnia rozpoznania skargi. Brak w ocenie sądu podstaw do wyłączenia naliczania odsetek za ten okres na gruncie O.p. Wskazywanie przez stronę czy to we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy w skardze innych okresów wyłączenia nie ma oparcia w przepisach. Należy podkreślić ,że zgodnie z art. 54 par.1 O.p odsetki są automatycznym następstwem powstania zaległości. Regułą jest, że są naliczane bez względu na okoliczności związane z powstaniem zaległości, wolą stron czy jej wnioskami. Od tej reguły w przepisie są wyjątki w ściśle określonych sytuacjach i organ je zastosował uwzględniając te wyjątki. Sąd w składzie orzekającym nie podzielił również zarzutów związanych z kwestią zapewnienia miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku [...] w [...]. Nie naruszono przepisów art. 7 i 77 kpa, albowiem stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a materiał dowodowy był wyczerpujący i został prawidłowo oceniony przez organ. W szczególności chodzi o kwestie dowodowe dotyczące ustalenia, że Żłobek [...] w [...] mógł przyjąć 46 dzieci jeszcze przed rozpoczęciem realizacji przedmiotowego projektu. Z tego względu organ prawidłowo uznał, że dla skutecznej realizacji projektu należało utworzyć w sumie 54 miejsca i wynika to z prostego sumowania matematycznego . Organ zebrał materiał dowodowy w zakresie ustalenia ilości miejsc i wyciągnął z niego prawidłowe wnioski. Obowiązek taki ciążył również na stronie skarżącej, skoro próbowała wykazywać w tej kwestii okoliczności korzystne dla niej. Nie przedłożyła jednak zdaniem Sądu ostatecznie dowodów potwierdzających jej tezy. Nie było podstaw do zastosowania w sprawie art. 81 a § 1 kpa, albowiem przy prawidłowo zebranym i ocenionym materiale dowodowym w sprawie nie było wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Podobnie jak nie doszło do naruszenia art. 7 i 80 kpa. Organ odnosił się do kwestii potencjalnego wpływu pandemii COVID-19 na realizację projektu i swoje stanowisko uzasadnił. Wskazać należy, że zgodnie z projektem utworzenie miejsc w żłobku i klubie malucha miało nastąpić we wrześniu 2019 r., czyli przed wybuchem powyższej pandemii. Rację ma ponadto organ stwierdzając, że w toku realizacji i rozliczania projektu strona nie wskazywała, na czym miał polegać potencjalny wpływ pandemii na opóźnienie czy niemożliwość realizacji samego projektu. Niezasadne były także zarzuty naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 8 i art. 107 § 3 kpa. Materiał dowodowy został bowiem zdaniem Sądu zebrany i oceniony prawidłowo, a ponadto dokonano jego szczegółowej analizy w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W kwestii oceny istnienia potencjalnej szkody w budżecie UE wskazać należy, że zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady UE z 17 grudnia 2013 r. dla uznania zaistnienia nieprawidłowości w rozumieniu tego przepisu wystarczy już hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Nie trzeba wykazywać, że szkoda tego rodzaju zaistniała realnie. Nietrafne były ponadto zdaniem Sądu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. I tak zarzut niezastosowania wytycznych Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 kwietnia 2020 r. w zakresie zmiany sposobu weryfikacji stopnia spełnienia warunku dotyczącego okresu trwałości w stosunku do miejsc utworzonych ze środków Programu [...] poprzez okres od 1 stycznia 2020 r. do 6 miesięcy po odwołaniu epidemii nie znalazł oparcia, albowiem realizacja Projektu była dokonywana zgodnie z wytycznymi regionalnych programów operacyjnych a nie Programu [...] Strona nie wskazała, dlaczego organ miałby stosować inne dokumenty w przedmiotowej sprawie. Niezrealizowanie projektu wynikało z braku utworzenia 8 miejsc żłobkowych a nie z nieosiągnięcia wskaźnika lub rozumienia pojęcia "instytucjonalnej gotowości do przyjęcia dzieci". Warunki realizacji projektu wynikały wprost z umowy zawartej z beneficjentem. W sprawie organ nie naruszył art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Doszło bowiem do naruszenia procedur wynikających z samej umowy. Celem projektu było zwiększenie poziomu zatrudnienia i aktywności zawodowej 38 osób sprawujących opiekę nad dziećmi w wieku do 3 lat ( 35 kobiet ) z terenu MPO [...] oraz realizacja działań aktywizacyjnych dla 20 osób ( 18 K ) poprzez stworzenie 38 miejsc opieki w okresie od 1 marca 2019 r. do 29 listopada 2020 r. Projekt zakładał utworzenie 38 nowych miejsc opieki nad dziećmi ( 30 w ramach klubu dziecięcego i 8 w ramach oddziału żłobkowego ) oraz realizację programu aktywizacji zawodowej dla 20 uczestników projektu, bez zatrudnienia. Grupę docelową projektu stanowiło 38 osób. Uruchomienie nowych miejsc pracy miało być związane z adaptacją i wyposażeniem budynku/sal, przygotowaniem do uruchomienia klubu dziecięcego/ oddziału żłobkowego ( rekrutacja dzieci/ kadry, zakup zabawek i pomocy dydaktycznych ) oraz uruchomieniem i utrzymaniem 38 miejsc w klubie dziecięcym/oddziale żłobkowym. Rezultatami projektu miało być - utworzenie i utrzymanie przez 24 miesiące po zakończeniu projektu 30 miejsc w klubie dziecięcym w [...] oraz 8 miejsc w żłobku w gminie [...] - przystosowanie do opieki nad dziećmi do 3 roku życia całego budynku przeznaczonego do działalności klubu dziecięcego/ Sali w oddziale żłobkowym. W ocenie sądu, z materiału dowodowego wynika, że doszło do naruszenia określonych procedur przy realizowaniu projektu, co skutkować winno zwrotem środków we wskazanej wysokości 371118,38 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Jak wyżej wspomniano wnioskodawca formułuje głównie zarzuty dotyczące ustaleń organu w stworzenia miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w Żłobku [...] w [...]. Strona miała utworzyć 8 nowych miejsc opieki nad dziećmi do lat 3. Organ prawidłowo ustalił, że z dokumentów Urzędu Gminy [...] oraz opinii sanitarnej z 14 grudnia 2015 r. PPIS w [...] wynika, iż w placówce tej było 46 miejsc. Tyle było przed rozpoczęciem projektu i po jego realizacji liczba miejsc winna więc wzrosnąć do 54. Nie utworzono wobec tego 8 nowych miejsc , a jedynie sfinansowano bieżącą działalność dla grupy 8 dzieci. Wydatki niekwalifikowane w związku z tym określono na kwotę 53133,63 zł. Tymczasem według strony należało przyjąć jako punkt wyjściowy liczbę 29 albo 37 dzieci, a nie 46. Z takimi tezami nie zgodził się organ i sąd to stanowisko podziela , bowiem przed powstaniem miejsc w ramach projektu do żłobka było zapisanych 46 dzieci. Samo zapewnienie bieżącego utrzymania miejsc żłobkowych nie oznaczało prawidłowej realizacji projektu, a Partner nr 2 wyjaśnił w toku postępowania, że stworzenie nowych miejsc nie było jego zamiarem. Późniejsza zmiana stanowiska w tym zakresie prawidłowo została uznana za organ za niewiarygodną. Rację ma organ, że wbrew skardze i zastrzeżeniom do kontroli podstawą wniosków odnośnie [...] były: Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków-2 wersje, umowa oraz Regulamin konkursu .Nie budzi wątpliwości ,że projekt zakładał utworzenie 8 nowych miejsc opieki i w tym miejscu należy wskazać ,że ani celowościowa ,ani językowa wykładnia pojęcia "nowych miejsc " nie mogą obalić tezy i wniosków organu, że chodzi o utworzenie miejsc opieki, których dotąd po prostu nie było. Jest oczywiste, że projekt dotyczył też określonych ram czasowych , więc skoro beneficjent w jakimkolwiek okresie był przygotowany na przyjęcie 46 dzieci , a jak wyżej wskazano tak wynika z informacji Wójta Gminy [...], opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i wniosku o płatność, to aby osiągnąć założenie projektu liczba miejsc powinna wzrosnąć do 54. Skoro w praktyce i wbrew wnioskowi tych dzieci było mniej, to strona mając warunki dla przyjęcia 46 dzieci wnioskowała o dofinansowanie dla miejsc, które już były. Bez znaczenia pozostaje okoliczność , czy dzieci było 29 czy 37, gdyż strona jak wynika to z akt sprawy nie musiała już tworzyć nowych miejsc , a beneficjent w istocie sprostał oczekiwaniom dzieci, ale nie objętych zakresem i chronologią projektu. Wspieranie osób/działań nie objętych projektem jest działaniem poza projektem. Tym samym, skoro strona nie przeznaczyła środków na nowe miejsca , to pobrała kwoty nienależnie i powinna sama ograniczyć zakres wniosku. To po stronie beneficjenta leżał obowiązek należytej staranności i zgłaszanie zmian jeszcze na etapie WoD , jak i późniejszym. To, że wynik kontroli tj. uznanie ,że już przed rozpoczęciem realizacji projektu strona posiadała dostępną ilość 46 miejsc wystąpiło dopiero w trakcie kontroli trwałości projektu ,a nie wcześniej , co zdaniem strony było opieszałością organu , nie oznacza że organ nie miał obowiązku nałożenia korekty i nie ma znaczenia ,że nie stwierdzono tej nieprawidłowości na etapie weryfikacji poszczególnych WoP. Powyższe skutkowało koniecznością zastosowania art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. W sprawie nie doszło wobec tego do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. Organ nie naruszył ponadto w ocenie Sądu art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych oraz -art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w związku z wystąpieniem COVID-19. Wskazać bowiem należy, że strona nie wykazała w jakikolwiek sposób, że prawidłowa realizacja projektu nie była możliwa z powodu epidemii COVID-19. Z akt sprawy wynika, że strona nie chciała w ogóle tworzyć nowych 8 miejsc opieki, a starała się jedynie o zapewnienie bieżącego funkcjonowania istniejących miejsc i o dokupienie doposażenia placówki. W związku z naruszeniem przez stronę umowy o dofinansowanie i tym samym wystąpieniem nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 nastąpiło potencjalne uszczuplenie budżetu ogólnego UE, co musiało skutkować wydaniem decyzji zobowiązującej skarżącego do zwrotu otrzymanego dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Wskazać należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 cytowanego rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 24 ust. 2 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz art. 23 ust. 9 i 10 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Fakt ,że uchybienie Partnera nr 2 nie zostało zauważone w 2019 r. jest bez znaczenia , bowiem nie było wówczas przedmiotem kontroli, a o dokonywanych kontrolach strona była informowana specjalnymi pismami i sama winna monitorować ich przebieg i wyniki. Z zarzutem tym pośrednio wiąże się zarzut naruszenia art. 8 kpa, którego sąd również nie podziela, gdyż organ prowadził sprawę w sposób zapewniający pogłębianie zaufania do administracji publicznej. Wskazał swoje stanowisko w wyczerpującym uzasadnieniu swojej decyzji, a ponadto w toku postępowania i w samym uzasadnieniu decyzji odnosił się do wszystkich pism i wniosków podnoszonych przez stronę w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. To beneficjent jest zobowiązany do realizacji projektu z najwyższą starannością i nie może oczekiwać od organu inicjatywy zmierzającej do prawidłowej jego realizacji. Nie należało formułować warunków przewyższających wymagania wystarczające do należytego wykonania zadania .Strona oczekiwała ,że IZWRPO powinna podjąć kroki zmierzające do nie kontynuowania zadania ,zamiast sama kontynuować je z największą starannością . W odniesieniu do pisma z dnia 12 marca 2025 r. w którym strona podniosła dodatkowe zarzuty naruszenia : - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w zw. z § 4 ust. 1 pkt 1, 12 i 22 i ust. 7 umowy, pkt. 3.7.2 regulaminu - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 6 i 7 kpa - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 77, 80 i 81 a § 1 kpa - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 6 i 7 kpa oraz § 11 ust. 21 i § 31 ust. 1 pkt 2 umowy w zw. z art. 354 § 1 i art. 357 Kodeksu cywilnego uznać należy ich bezzasadność. Otóż trafnie wskazał organ w uzasadnieniu swojej decyzji, że pochodne od wynagrodzeń nie były odprowadzane w prawidłowy sposób. Strona nie dokonała rozliczeń w sposób umożliwiający sprawdzenie prawidłowości zapłaty poszczególnych pochodnych od wynagrodzeń. Uniemożliwiło to dokonanie kontroli wykonywania projektu w omawianym zakresie. Podkreślono wyraźnie w zaskarżonej decyzji ,że organ zakwestionował ich udokumentowanie ,które uniemożliwiło potwierdzenie, że były odprowadzane w prawidłowy sposób. Organ prawidłowo zastosował ponadto regułę proporcjonalności. Strona podniosła, że orzeczono o częściowym zwrocie dofinansowania czynionego w oparciu o wskaźnik 83,33 % oraz wraz z uwzględnieniem reguły proporcjonalności w sytuacji, gdy okoliczność braku realizacji wskaźnika utworzonych miejsc opieki nad dziećmi w klubie Dziecięcym "[...]" ( 25 zamiast 30 ) była skutkiem wystąpienia siły wyższej ( stan zagrożenia epidemicznego a następnie epidemii koronawirusa ), na którą beneficjent nie miał wpływu. Nie mógł on realizować wobec tego czynności zaplanowanych w ramach projektu. Zgodnie z § 31 umowy o dofinansowanie w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie maja odpowiednie reguły i warunki wynikające z Programu oraz odpowiednie przepisy prawa unijnego i prawa krajowego, w tym Kodeksu cywilnego. Strona powołuje się na wystąpienie siły wyższej w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Zasadnie jednak zdaniem Sądu wskazał organ, że brak realizacji wskaźnika utworzonych miejsc w Klubie Dziecięcym ( 25 zamiast 30 ) nie był wynikiem pandemii COVID-19, ale wynikał z niepodejmowania działań przez Partnera nr 1, na skutek czego jego obowiązki przejął beneficjent. Naruszenie nie powstało zatem w sposób całkowicie niezależny od beneficjenta. Strona ani w skardze, ani w kolejnych pismach procesowych nie wykazała bezpośredniego i konkretnego związku między pandemią Covid 19 a ostatecznym niezrealizowaniem celów projektu w zakładanym zakresie ( zagwarantowano 25 miejsc zamiast 30 ). Zasadnie uznał zdaniem Sądu organ, że realizacja 25 miejsc zamiast 30 w klubie Dziecięcym "[...]" oznacza zrealizowanie wskaźnika na poziomie 83,33 %. Podstawę działania stanowił w tym zakresie § 11 ust. 21 umowy o dofinansowanie w związku z Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027 . Na podstawie tego współczynnika oraz kwot zawartych we wniosku została wyliczona maksymalna kwota możliwa do rozliczenia w ramach projektu, która została następnie zestawiona z wydatkami faktycznie rozliczonymi we WoP. Po dokonaniu analizy poziomu rozliczenia Zadania 1, Zadania 2 i Zadania 9 organ uznał, że łączna wysokość wydatków niekwalifikowanych w ramach kosztów bezpośrednich wynosi 9388,88 zł. Dodatkowo za niekwalifikowane uznano część kosztów pośrednich. Wszystkie wydatki dotyczące Partnera nr 2 w związku z nieosiągnięciem wskaźnika utworzenia 8 miejsc opieki dla dzieci do lat 3 zostały uznane za niekwalifikowalne lub nieprawidłowe. Łączna wartość wydatków niekwalifikowalnych stwierdzonych w związku z zastosowaniem reguły proporcjonalności wynosiła zatem 18903,69 zł. W sprawie nie zachodziły ponadto przesłanki z art. 156 kpa umożliwiające orzeczenie o nieważności przedmiotowej decyzji. W szczególności nie było podstaw do uznania, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Nie zostało to wykazane przez stronę skarżącą w jakikolwiek sposób Z tego względu skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.