III SA/Po 221/10

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-05-14

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji finansowej i majątkowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, gdy strona skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji finansowej i majątkowej, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Brak pełnych danych dotyczących dochodów, kosztów utrzymania oraz operacji finansowych uniemożliwia stwierdzenie, że uiszczenie opłat sądowych spowodowałoby zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony.
Stan faktyczny
Skarżący E. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał na trudną sytuację finansową, podając roczny dochód z gospodarstwa rolnego i miesięczny dochód z urzędu gminy. Organ wezwał go do uzupełnienia wniosku o dokumentację wydatków, wyciągi z rachunków bankowych, szczegóły dotyczące działalności rolniczej i dopłat, a także oświadczenie o posiadanych pojazdach. Skarżący przedłożył część dokumentów, jednak organ uznał je za niewystarczające do oceny zdolności płatniczych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ Sebastian Michalski Skarżący E. W. w prawem przewidzianej formie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ma trudną sytuację finansową, gdyż roczny dochód statystyczny z gospodarstwa rolnego o pow. 4,8860ha przeliczeniowego to 10.000zł. Skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z gospodarstwa rolnego prowadzonego na obszarze 9,3ha. Jego dochód według zaświadczenia z urzędu gminy wynosi około 833zł miesięcznie. Posiada dom o pow. 70m². Pismem z dnia 27 kwietnia 2010r. Wnioskodawca został zobowiązany do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: udokumentowanie wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych, określenie wielkości prowadzonej działalności rolniczej ze wskazaniem przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych oraz wysokością dopłat pobranych z ARiMR, a nadto do złożenia oświadczenia o wszystkich posiadanych pojazdach podlegających obowiązkowi rejestracji. W odpowiedzi na wezwanie Wnioskodawca przedłożył zaświadczenie z urzędu gminy o dochodzie obliczonym zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 23 września 2009 roku o przeciętnym dochodzie z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym oraz oświadczenie, że posiada samochód osobowy marki ford Escort z 1998 roku oraz ciągnik C-360 z 1977 roku. Przekazane przez Skarżącego informacje, nawet po wyczerpaniu trybu z art. 255 p.p.s.a., nie są wystarczające do oceny jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Wnioskodawca nie ujawnił ani wysokości osiąganych dochodów ani kosztów koniecznego utrzymania. Nieznane pozostają rodzaj i rozmiar prowadzonej produkcji rolnej, a także wielkość przychodu ze sprzedaży płodów rolnych i wysokość dopłat uzyskiwanych z ARiMR. Podstawą określenia zdolności do uiszczenia kosztów postępowania sądowego nie może być dochód statystyczny. Orzeczenie o zwolnieniu od kosztów sądowych wydaje się po porównaniu wysokości kosztów konkretnego postępowania sądowoadministracyjnego z indywidualnie określonymi możliwościami płatniczymi strony, która wystąpiła z żądaniem przyznania prawa pomocy. Skarżący uchylił się także od obowiązku przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, więc określenie jego możliwości płatniczych poprzez zbadanie operacji finansowych wykonanych za pomocą rachunku bankowego również jest niemożliwe. Jeżeli wnioskodawca zostaje zobowiązany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i udokumentowania przekazanych informacji, to powinien wykonać skierowane do niego wezwanie pod rygorem przyjęcia, że nie wykazał warunków dla objęcia go dobrodziejstwem prawa pomocy (porównaj postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 roku, sygn. akt I GZ 147/08, teza 1, Lex nr 479137). Oświadczenie majątkowe może być podstawą zwolnienia od kosztów sądowych tylko wówczas, gdy wynika z niego, że uiszczenie opłat sądowych (w niniejszej sprawie wpis od skargi to 100,00zł) spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (porównaj postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2008 roku, sygn. akt II FZ 240/08, Lex nr 493753). Jeżeli dane dotyczące źródeł dochodu strony są niepełne lub budzą wątpliwości, a koszty utrzymania koniecznego pozostają nieznane, to ocena zdolności płatniczych w zakresie poniesienia kosztów sądowych staje się niemożliwa. W takiej sytuacji powstaje prawnoprocesowa konieczność wydania orzeczenia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Sebastian Michalski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło