III SA/Po 225/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi. Wspólnota Mieszkaniowa złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 30 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] decyzji z 12 czerwca 2003 r. nr [...] zatwierdzającej podział działki nr [...] położonej w K. z naruszeniem przepisów prawa. Decyzja objęta skargą została wydana w oparciu o art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.). W pouczeniu do decyzji Kolegium wskazało, że decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, a także, że na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. stronie służy prawo złożenia do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z prawa opisanego w pkt 1 pouczenia. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Decyzja Kolegium została doręczona pełnomocnikowi Wspólnoty 13 listopada 2025 r. Pismem z 27 listopada 2025 r. pełnomocnik Wspólnoty w osobie adwokata złożył do Kolegium wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W dalszej kolejności, pełnomocnik strony złożył 11 grudnia 2025 r. skargę od decyzji SKO z 30 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy zachodzą wszystkie przesłanki dopuszczalności zaskarżenia, czyli wszystkie warunki wymagane przez przepisy prawa do skutecznego złożenia skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie zaś do art. 52 § 3 P.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję lub to postanowienie bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję lub postanowienie, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 i 1794) albo konsul. Z treści ww. art. 52 § 3 P.p.s.a. wynika więc, że ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, jednakże powyższe nie oznacza, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skarga do sądu administracyjnego dopuszczalna jest jedynie w sytuacji, gdy strona wcześniej nie skorzystała z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W kontrolowanym postępowaniu strona skarżąca została prawidłowo pouczona o dwóch konkurencyjnych środkach zaskarżenia tj. prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skardze do sądu administracyjnego. W pouczeniu wyraźnie podano, że jeżeli skarżąca nie chce skorzystać z prawa do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Pełnomocnik skarżącej wniósł oba środki zaskarżenia, przy czym w pierwszej kolejności wpłynął wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. W przedmiocie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uruchomione zostało postępowanie zakończone postanowieniem Kolegium z 23 grudnia 2025 r. nr [...] Dopiero to postanowienie organu mogło stanowić przedmiot skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Mimo, że miało ono charakter formalny, to uruchamiało wybrany przez skarżącą jako szybszy - czyli pierwszy - tryb zaskarżenia decyzji z 30 października 2025 r. nr [...], wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja strony o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowania w sprawie. W przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd administracyjny nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 30 stycznia 2018 r., II GSK 4285/17, dostępne na stronie: www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że skarga, złożona w drugiej kolejności względem uprzedniego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 3 P.p.s.a. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd z urzędu zwrócił stronie cały uiszczony wpis wobec odrzucenia skargi.