III SA/Po 261/10

Dnia 10 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi H. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów oddala skargę /-/ W. Długaszewska /-/ T.M. Geremek /-/ B. Sokołowska H. B. w dniu 8 stycznia 2010 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. wniosek o wpis do ewidencji producentów. Wnioskodawca przedłożył wraz z wnioskiem wypis z aktu notarialnego z dnia 3 grudnia 2002 r., repertorium A Nr [...] ustanawiającego rozdzielność majątkową, zaświadczenie o posiadaniu rachunku bankowego oraz oświadczenie, w którym informuje, że numer gospodarstwa został już wcześniej nadany na jego żonę A. B. Decyzją z dnia 11 stycznia 2010 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W., na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76), odmówił H. B. wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zadeklarowany we wniosku współmałżonek, posiadający PESEL: [...], jest zarejestrowany w systemie jako producent o numerze [...]. Powołując przepis art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76) Kierownik Biura stwierdził, że w przypadku, gdy małżonkowie posiadają wprawdzie dwa gospodarstwa rolne, z których każde wchodzi w skład majątku odrębnego każdego z małżonków (na podstawie różnych tytułów prawnych) lub w wyniku ustanowienia rozdzielności majątków, niemniej jednak małżonkowie prowadzą oba, formalnie odrębne gospodarstwa, jako jedną zorganizowaną całość (przy wykorzystaniu tej samej siły roboczej, tych samych środków produkcji) na gruntach należących do obu formalnie odrębnych gospodarstw, powinni otrzymać jeden numer identyfikacyjny w ewidencji producentów, do czego jest wymagana zgoda małżonka osoby składającej wniosek o wpis. Organ administracji wskazał, że na podstawie wniosku o wpis do ewidencji producentów złożonego w dniu 25 lutego 2004 r. przez A. B., za zgodą współmałżonka H. B., został nadany numer gospodarstwa [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji H. B. uzasadnił swój wniosek wskazując, iż w bieżącym roku zamierza zawrzeć umowy kontrakcyjne, które wymagają podania numeru gospodarstwa. Zaznaczył, iż jego żona również zamierza zawrzeć umowy kontraktacyjne. Odwołujący oświadczył, że w bieżącym roku zawarł umowę dzierżawy gruntów rolnych o powierzchni 12,90 ha, które w przyszłości zamierzam kupić, a jednocześnie chce występować o dopłaty do tych gruntów. Podkreślił, że umowy kontraktacji, które zamierza w tym roku podpisać będą potrzebne do przedstawienia w banku w celu ubiegania się o kredyt na zakup gruntów. Ponadto wnioskodawca zadeklarował, że w najbliższej przyszłości chciałby ubiegać się o fundusze unijne na rozwój własnego gospodarstwa, do czego wymagany będzie numer gospodarstwa. Zaznaczył również, że razem z żoną prowadzą dwa odrębne gospodarstwa rolne i każde z nich jest samodzielne pod względem technicznym, dodatkowo stanowią one majątek odrębny. Decyzją z dnia 19 lutego 2010 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ administracji wskazał, że treść przepisu art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności nie różnicuje sytuacji małżonków, którzy posiadają odrębne gospodarstwa rolne niezwiązane ze sobą funkcjonalnie, organizacyjnie i ekonomicznie. Powołany przepis obliguje do nadania numeru identyfikacyjnego jednemu ze współmałżonków, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego małżonków. Zatem nawet posiadanie odrębnego gospodarstwa rolnego ze strony współmałżonka producenta rolnego, który wpisany jest do ewidencji producentów i legitymuje się numerem identyfikacyjnym, nie uprawnia współmałżonka ewentualnie posiadającego oddzielne gospodarstwa rolne, jako jego majątek osobisty, do ubiegania się o wpis do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Organ podkreślił, iż wskazana ustawa nie przewiduje wyjątków od reguły określonej w powołanym przepisie. Zaznaczył, że na potrzeby przyznania małżonkom tylko jednego numeru identyfikacyjnego rozstrzygające znaczenie ma fakt istnienia związku małżeńskiego. Wskazał, iż powyższą tezę potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2009 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 1092/08. Organ administracji zwrócił ponadto uwagę, że powołane w odwołaniu stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (wyrok z dnia 8.10.2008 r., sygn. akt I SA/Lu 250/08) zostało zanegowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił powyższe orzeczenie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 23/09. W skardze na powyższą decyzję H. B. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, iż organy obu instancji nie uzasadniły w wystarczający sposób swoich rozstrzygnięć. Ponadto w sposób nieprawidłowy zebrały i rozpoznały całokształt materiału dowodowego kierując się przy tym słusznym interesem strony. Zdaniem wnioskodawcy organy orzekające nie dowiodły, czy i w jakim zakresie on i jego małżonka prowadzą faktycznie dwa odrębne gospodarstwa rolne, korzystając przy tym z odrębnych nie tylko prawnie, ale również funkcjonalnie środków produkcji. W jego ocenie powyższe ustalenia są istotne dla prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Skarżący zarzucił błędną interpretację przepisu art. 12 ust. 4 powołanej ustawy. Wskazał, iż dokonując wykładni powyższego przepisu należy położyć nacisk na współposiadanie gospodarstwa rolnego. Zwrócił uwagę, że pozostaje w związku małżeńskim, lecz z prawnego punktu widzenia majątki jego i jego żony stanowią odrębną własność każdego z nich, a zatem w sensie ekonomicznym stanowią dwa odrębne podmioty. W konsekwencji on ze swoją małżonką nie spełniają warunku koniecznego wynikającego z art. 12 ust. 4 powołanej ustawy tj. nie są współposiadaczami gospodarstwa rolnego. W piśmie z dnia 7 maja 2010 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreślił ponadto, że krajowy system ewidencji producentów oraz numery nadawane poszczególnym producentom w tym systemie nie są związane wyłącznie z rozliczeniami dotyczącymi programów pomocowych Unii Europejskiej, gdyż znajdują szersze zastosowanie w całokształcie stosunków gospodarczych jakie wiążą producenta rolnego oraz jego otoczenie. Stąd odmowa nadania odrębnego numeru ewidencyjnego odrębnemu z punktu widzenia majątkowego podmiotowi jest w praktyce uniemożliwieniem realizacji działalności gospodarczej tego podmiotu. Skarżący podniósł również, że przepis na jaki powołuje się organ nie stanowi jednoznacznego zakazu nadania tego numeru w skonkretyzowanej sytuacji skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga jest bezzasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76), zgodnie z którym w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Ocena legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji prowadzi do wniosku, iż zostały one wydane zgodnie z prawem. Wskazany wyżej przepis wyodrębnia dwie grupy podmiotów - małżonków, a ponadto podmioty będące współposiadaczami gospodarstwa rolnego. Podkreślenia wymaga fakt, że o ile ustawodawca co do drugiej grupy podmiotów wyraźnie wskazał, że muszą one współposiadać gospodarstwo rolne, to w odniesieniu do małżonków – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie wprowadził wymogu współposiadania gospodarstwa rolnego, a posłużył się jedynie pojęciem "małżonków". W konsekwencji nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżącego, że jeden numer identyfikacyjny nadaje się tylko w przypadku małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne oraz innych podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego. Sąd zatem w pełni podziela stanowisko organów obu instancji oraz argumentację prezentowaną w powołanych przez organ odwoławczy wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyrok z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1092/08 i wyrok z dnia 23 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 23/09), iż przepis art. 12 ust. 4 ww. ustawy, wbrew stanowisku skarżącego, obliguje do nadania numeru identyfikacyjnego jednemu ze współmałżonków, niezależnie od ustroju majątkowego obowiązującego współmałżonków. Posiadanie odrębnego gospodarstwa rolnego ze strony współmałżonka producenta rolnego, który wpisany jest do ewidencji producentów i legitymuje się numerem identyfikacyjnym, nie uprawnia współmałżonka posiadającego oddzielne gospodarstwo rolne, jako jego majątek osobisty, do ubiegania się o wpis do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. W przedmiotowej sprawie bezsporne było, iż żona skarżącego A. B. w dniu 25 lutego 2004 r. wystąpiła z wnioskiem o nadanie numeru identyfikacyjnego, na co pisemną zgodę wyraził skarżący. Powyższy wniosek został pozytywnie rozpatrzony i nadano A. B. numer identyfikacyjny. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/W. Długaszewska T. M. Geremek /-/B. Sokołowska za nieobecnego Sędziego /-/W. Długaszewska