III SA/Po 3/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-03-21
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Małgorzata Górecka, Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na udzielenie bonifikaty od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która zawiera załącznik z wykazem konkretnych nieruchomości i użytkowników wieczystych, jest zgodna z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w szczególności w zakresie określenia kręgu podmiotów i przedmiotu bonifikaty oraz momentu jej ustalenia?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy, która zawiera załącznik z precyzyjnym wykazem nieruchomości i użytkowników wieczystych, na których rzecz ma być udzielona bonifikata od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, jest zgodna z przepisami prawa. Taka uchwała określa w sposób wystarczający przedmiot i podmiotowo krąg nabywców, a organ wykonawczy (burmistrz) następnie wydaje indywidualne decyzje, w których ustala opłatę i stosuje bonifikatę, kontrolując prawidłowość wyceny i cel przekształcenia.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy we W. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej we W. z dnia 21.09.2006r., która wyraziła zgodę na udzielenie 90% bonifikaty od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych zabudowanych na cele mieszkaniowe. Skarżący zarzucił uchwale niezgodność z art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, argumentując, że nie można było podjąć uchwały wobec ogólnie określonego kręgu podmiotów i niesprecyzowanych nieruchomości, a także przed ustaleniem ich ceny. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że uchwała została skonkretyzowana w załączniku z wykazem działek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratury Rejonowej we W. na uchwałę Rady Miejskiej we W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Małgorzata Górecka ( spr.) As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekr. sąd Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2007r. przy udziale sprawy ze skargi Prokuratury Rejonowej we W. na uchwałę Rady Miejskiej we W. z dnia [...] września 2006r. Nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikat od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej na cel mieszkaniowy oddala skargę /-/ M. Bejgerowska /-/ T. M. Geremek /-/ M.Górecka WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Uchwałą nr XLIV/432/06 z dnia 21.09.2006r. podjętą na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) w zw. z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) – Rada Miejska we W. wyraziła zgodę na udzielenie 90 % bonifikaty od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych, będących własnością gminy W., zabudowanych na cel mieszkaniowy (§ 1 pkt. 1 uchwały). Szczegółowy wykaz nieruchomości objętych bonifikatą stanowił przy tym załącznik do uchwały – zgodnie z postanowieniem § 1 pkt. 2. Obejmował on wykaz 12 nieruchomości ze wskazaniem ich numeru geodezyjnego, powierzchni, numeru księgi wieczystej oraz adresu.
W uzasadnieniu uchwały podniesiono, iż przedmiotowe nieruchomości są sprzedawane na cele mieszkaniowe, wobec czego zaproponowano opłatę w wysokości 10 % ich wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Takie rozwiązanie miało stanowić kontynuację zasady przyznawania bonifikat w wysokości 90 %, wyrażonej w uprzedniej uchwale Rady z dnia 23.08.2004r. udzielającej takiej bonifikaty Spółdzielni Mieszkaniowej we W.
Prokurator Rejonowy we W. – działając na podstawie art. 5 ustawy z 20.06.1985r. o prokuraturze (t. j. Dz. U. Nr 21 z 2002r., poz. 206 ze zm.) – zaskarżył powyższy akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności z powodu niezgodności z przepisem art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zdaniem strony skarżącej nie można było podjąć uchwały wobec jedynie ogólnie określonego kręgu podmiotów i niesprecyzowanych nieruchomości oraz przed ustaleniem ich ceny w sposób określony w ustawie. Organ udzielający bonifikaty musi bowiem mieć możliwość oceny przy każdorazowej sprzedaży danej nieruchomości, czy została ona wyceniona zgodnie z przepisami ustawy oraz czy dotyczy ona celów i podmiotów określonych przepisami.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska we W. wniosła o jej oddalenie. Według niej zaskarżona uchwała została skonkretyzowana w formie załącznika z wykazem poszczególnych działek objętych bonifikatą, co miało oznaczać wyrażenie zindywidualizowanej zgody na jej udzielenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotową uchwałą nr XLIV/432/06 z dnia 21.09.2006r. Rada Miejska we W. wyraziła zgodę na udzielenie 90 % bonifikaty od opłat z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowych, będących własnością gminy W., zabudowanych na cel mieszkaniowy (§ 1 pkt. 1 aktu). Szczegółowy wykaz nieruchomości objętych bonifikatą stanowił przy tym załącznik do uchwały – zgodnie z postanowieniem § 1 pkt. 2. Obejmował on zestawienie 12 nieruchomości ze wskazaniem ich numeru geodezyjnego, powierzchni, numeru księgi wieczystej oraz adresu. Były to przy tym działki oddane w użytkowanie wieczyste określonym osobom fizycznym.
Podstawę uchwały stanowił przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459) w zw. z art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004r., nr 261, poz. 2603 ze zm. ). Zgodnie z tymi uregulowaniami prawnymi w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność gminy i oddanej w użytkowanie wieczyste osobie fizycznej decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wydaje burmistrz. W decyzji takiej ustala on opłatę z tytułu przekształcenia prawa, przy czym może on ustalić za uprzednią zgodą rady gminy odpowiednią bonifikatę od ustalonej ceny danej nieruchomości.
Kwestionowany akt administracyjny związany był właśnie z uprzednim wyrażeniem przez Radę Miejską we W. zgody na udzielenie bonifikaty w wysokości 90 % ceny każdej nieruchomości. Niezasadny okazał się zarzut strony skarżącej odnośnie jedynie ogólnego określenia kręgu podmiotów uzyskujących bonifikatę oraz niesprecyzowania nieruchomości stanowiących jej przedmiot.
Postanowienia § 1 pkt. 2 uchwały wskazują bowiem w sposób wyraźny, iż wykaz nieruchomości objętych przedmiotową bonifikatą stanowi załącznik do tego aktu. Załącznik do uchwały obejmuje natomiast wykaz działek w użytkowaniu wieczystym osób fizycznych, zabudowanych na cel mieszkaniowy – z precyzyjnym wskazaniem ich numerów geodezyjnych, powierzchni, nr księgi wieczystej oraz adresu (k. 16 akt sądowych). Nie ulega zatem wątpliwości, iż sama uchwała sprecyzowała w wystarczający sposób nieruchomości objęte bonifikatą oraz tym samym określiła adresatów tego aktu administracyjnego, za których uznać należy użytkowników wieczystych tych właśnie działek. Wyznaczono w ten sposób zamknięty krąg podmiotów, którym udzielono przedmiotowej bonifikaty.
Strona skarżąca podniosła ponadto zarzut udzielenia bonifikaty przed ostatecznym ustaleniem ceny działek w sposób określony w ustawie. Organ udzielający bonifikaty musi mieć bowiem – jej zdaniem - możliwość oceny przy każdorazowej sprzedaży danej nieruchomości, czy została ona wyceniona zgodnie z przepisami ustawy oraz czy dotyczy ona celów i podmiotów określonych przepisami.
Twierdzenia te również należało uznać za bezzasadne. Rada gminy jako jej organ stanowiący nie podejmuje konkretnych czynności prawnych w zakresie obrotu nieruchomościami, albowiem zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami organem właściwym w sprawach gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność gminy jest jej organ wykonawczy – w tym przypadku burmistrz miasta. Tak więc organ wykonuje zadania określone w art. 67 ust. 1 powoływanej ustawy, ustalając w sposób określony przepisami prawa cenę nieruchomości. Organ ten jako wykonawczy udziela także na podstawie art. 68 ust. 1 ustawy bonifikaty od ustalonej ceny, jeżeli zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie.
Zakres podmiotowy i przedmiotowy spornej uchwały mieścił się w upoważnieniu ustawowym określonym w art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 4 ust. 2 powyżej cytowanej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Dotyczyła ona bowiem określonego kręgu użytkowników wieczystych władających nieruchomościami, których prawo użytkowania miało zostać przekształcone w prawo własności.
W tym miejscu należy podnieść- za poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 grudnia 2006r. (I OSK 1403/06, nie publik.) - iż w działalności jednostek samorządu zdarzają się przypadki indywidualnie wyrażonej zgody na udzielenie bonifikaty, nie można jednocześnie wykluczyć podejmowania przez radę uchwał, które odnoszą się do pewnej kategorii nabywców i pewnego rodzaju gruntów. Jeśli jednak uchwała w sposób niepozostawiający wątpliwości określa zarówno przedmiot jak i podmiotowo krąg nabywców i wskazuje warunki do jakich odnosi się zgoda - to nie narusza ona art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i może stanowić podstawę do udzielenia przez burmistrza bonifikaty nabywcom gruntów gminnych.
Powyższy pogląd znajduje całkowite uzasadnienie w omawianej sprawie i odnosi się także do kolejnego zarzutu skarżącego, iż rada gminy może udzielić zgody na bonifikatę dopiero po ustaleniu ceny danej działki, gdyż tylko taki sposób gwarantuje każdorazowo kontrolę prawidłowości wyceny, celu przekształcenia prawa i jego nabywców.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż w odniesieniu do każdej ze spornych nieruchomości Burmistrz W. wyda odrębną decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W decyzjach tych orzeknie on również o wysokości opłaty za przekształcenie prawa z ewentualnym zastosowaniem bonifikaty (art. 4 ust. 2 ustawy). W ten sposób będzie mógł skontrolować prawidłowość dokonywanego przekształcenia prawa oraz zasadność wysokości opłaty z tego tytułu w odniesieniu do każdej działki (z uwzględnieniem jej wartości itd.). Dodać trzeba również, iż ceny takich nieruchomości nie są określane w sposób całkowicie dowolny lecz według szacunku rzeczoznawcy majątkowego .Ubocznie należy podnieść, że ceny przedmiotowych nieruchomości były ustalone w niniejszej sprawie przed podjęciem zaskarżonej uchwały, o czym świadczą kserokopie operatów szacunkowych dotyczące określenia wartości poszczególnych działek, dokonane przed dniem 21.09.2006r. (dołączone do akt sądowych).
Ze względu na powyższe okoliczności skargę należało uznać za nieuzasadnioną i orzec w związku z tym o jej oddaleniu – na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ).
/-/ M. Bejgerowska /-/ T. M. Geremek /-/ M. Górecka
K.P.d (za nieobecnego Sędziego)
/-/ M. Górecka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło