III SA/Po 308/07

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 01 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie wynagrodzenia radcy prawnemu w sprawie ze skargi H. i Cz. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia dotyczącego nałożenia grzywny w celu przymuszenia; postanawia 1. przyznać radcy prawnemu D. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) 17,00zł tytułem zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków, 2. odmówić przyznania wynagrodzenia. /-/ S Michalski Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając na skutek zażalenia od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, postanowieniem z dnia 16 października 2007r. sygn. akt II OZ 1015/07 (k.93-96) przyznał skarżącym H. i Cz. A., na etapie postępowania kasacyjnego, prawo pomocy w zakresie obejmującym, między innymi, ustanowienie radcy prawnego. Na tej podstawie Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika Skarżących wyznaczyła radcę prawnego D. S. (k.113), który działając na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Cz. A. (k.124) cofnął skargę kasacyjną sporządzoną i wniesioną osobiście przez mocodawcę oraz wniósł o umorzenie postępowania w zakresie nią wywołanym. Zażądał także przyznania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu oraz zwrotu udokumentowanych wydatków obejmujących opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17,00zł (k. 125). Oświadczył, że Cz. A. w żadnej części tych kosztów nie pokrył (k.122). Z kolei H. A. odmówiła udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu radcy prawnemu (k.122). Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm.) w §14 ust. 2 pkt 2 lit. a, b, c ustala stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, bądź tylko udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Za inne czynności radcy prawnego podejmowane w tym stadium postępowania sądowoadministracyjnego przepisy powołanego rozporządzenia nie ustalają stawek minimalnych. Z powyższego należy wyprowadzić wniosek, że brak jest podstawy prawnej do przyznania wynagrodzenia za te czynności radcy prawnego, podejmowane w drugiej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, które nie zostały wymienione w §14 ust. 2 pkt 2 powołanego powyżej rozporządzenia. Brak podstawy prawnej uniemożliwia wydatkowanie środków publicznych i rodzi prawnoprocesową konieczność odmowy przyznania wynagrodzenia. Zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności wniosku D. S., domagającego się przyznania wynagrodzenia za cofnięcie skargi kasacyjnej sporządzonej i wniesionej osobiście przez Cz. A., poprzedzać musi ustalenie podstawy prawnej zgłoszonego żądania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że stawka opłaty ustalona w §14 ust. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ma zastosowanie także do kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2004., sygn. akt FSK 80/04, opublikowany w urzędowym zbiorze ONSAiWSA 2004 nr 1, poz. 12, Lex nr 1202140). Pogląd, że sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną mieści się w pojęciu skargi kasacyjnej i daje prawo żądania zwrotu kosztów postępowania na podstawie §14 ust. 2 pkt 2 lit. a przedmiotowego rozporządzenia, akceptuje także doktryna prawnicza (B. Dauter w: S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych" str. 297). Zatem, analizując zasadność żądania przyznania wynagrodzenia za czynności cofnięcia skargi kasacyjnej sporządzonej i wniesionej osobiście przez stronę, rozważyć należy, czy dokonana przez pełnomocnika czynność postępowania, konsumuje, zawiera w sobie, sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Podstawą prawną przyznania wynagrodzenia za czynności cofnięcia skargi kasacyjnej sporządzonej i wniesionej osobiście przez stronę mógłby być wówczas §14 ust. 2 pkt 2 b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Oceniając zasadność żądania D. S. w oparciu o przedstawioną powyżej podstawę prawną, uznać należało, iż jest ono nieusprawiedliwione. Pełnomocnik ustanowionym w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Gdy pomoc prawna polega na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004r., sygn. akt OZ 720/04, opublikowane w urzędowym zbiorze ONSAiWSA z 2005r. nr 5 poz. 93, Lex nr 156687). Przedłożone w Sądzie pismo z dnia 22 stycznia 2008r. (cofnięcie skargi kasacyjnej, k. 122-123) nie zawiera treści, która pozwalałaby zakwalifikować je jako opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej; żądanie cofnięcia skargi kasacyjnej nie zostało uzasadnione. Z akt przedmiotowej sprawy sądowoadministracyjnej nie wynika także, aby pełnomocnik doręczył stronie opinię sporządzoną na piśmie, a zgodnie z wnioskiem płynącym z uzasadnienia powołanego powyżej postanowienia NSA z dnia 22 grudnia 2004 roku, niewystarczające do przyznania wynagrodzenia za czynność sporządzenia opinii o braku podstaw prawnych do wniesienia skargi kasacyjnej jest udzielenie porady prawnej. D. S. udokumentował fakt poniesienia wydatku w postaci opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (k. 125), dlatego w tym zakresie, zgodnie z §15 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, orzeczono zgodnie z jego żądaniem przyznając zwrot wydatków w kwocie 17,00zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 250 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ S Michalski D.W.d