III SA/Po 318/16

Dnia 23 czerwca 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200,00 zł J. K. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze zgromadzonych informacji wynika, że J. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Wnioskodawczyni pobiera emeryturę w wysokości [...] zł. Mąż wnioskodawczyni pobiera emeryturę w wysokości [...] zł. Dodatkowo J. K. prowadzi gospodarstwo ekologiczne nastawione na sprzedaż owoców i drobiu. Wnioskodawczyni oświadczyła jednak, że w tym roku drzewa owocowe częściowo ucierpiały w wyniku przymrozków, a drób będzie gotowy do sprzedaży jesienią. Wnioskodawczyni posiada XIX-wieczny dom o powierzchni [...] m², mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha ([...] ha sadu ekologicznego; [...] ha upraw rolnych; [...] ha łąk nadnoteckich), a także budynek gospodarczy. Wnioskodawczyni nie podała szacunkowej wartości posiadanych nieruchomości. Wnioskodawczyni posiada również żywy inwentarz (jedna krowa i drób różny) oraz ciągnik [...] (rok produkcji [...]), a także samochód osobowy [...] (rok produkcji [...]). W ramach stałych zobowiązań i wydatków wnioskodawczyni podała: czynsz za mieszkanie – [...] zł, koszty rehabilitacji męża (II grupa inwalidzka) – [...] zł, koszty utrzymania domu/węgiel, drewno, woda, śmieci – [...] zł, ubezpieczenie gospodarstwa – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, koszty utrzymania samochodu. W celu wyjaśnienia rzeczywistej sytuacji wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie dotychczas złożonych informacji. W ramach uzupełniania wniosku J.K. przedłożyła złożone wspólnie z mężem zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w 2015 roku, z którego wynika że uzyskali dochód w wysokości [...] zł. W kwestii udokumentowania przychodów i kosztów uzyskania przychodu z tytułu produkcji rolnej prowadzonej w ramach gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest płatnikiem VAT i nie rozlicza się z tego tytułu. Wnioskodawczyni zadeklarowała roczne przychody z tytułu sprzedaży owoców w wysokości [...] zł, ale zaznaczyła, że bilans kosztów i przychodów zamyka się w granicach zera. Jednocześnie powołała się na następujące roczne koszty uzyskania przychodów: podatek gruntowy – [...] zł, opłata za ekokontrolę – [...] zł, opłata weterynaryjna – [...] zł, zakup nawozów i środków uprawy – [...] zł, zakup oleju napędowego do ciągnika ([...]l) – [...] zł; ubezpieczenie ciągnika – [...] zł, przegląd techniczny ciągnika – [...] zł, wymiana olejów i filtrów – [...] zł, usługi koszenia łąk i zboża – [...] zł, wynajem pracowników do pielenia i zrywania owoców – [...] zł. W kwestii kosztów utrzymania posiadanego samochodu [...], wnioskodawczyni oświadczyła, że służy on jako narzędzie pracy i zadeklarowała następujące roczne koszty jego utrzymania: przegląd techniczny – [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, koszty przejazdu pojazdem (ok. [...] km rocznie) – ok. [...] - [...] zł, wydatki na remont pojazdu – [...] zł, wymiana opon oraz wymiana oleju i filtrów – [...] zł. Wnioskodawczyni wyjaśniła również, że zadeklarowane koszty rehabilitacji męża ([...] zł), koszty ubezpieczenia gospodarstwa domowego ([...] zł) oraz koszty utrzymania domu ([...] zł) to koszty roczne. Ponadto wskazała na roczne koszty ponoszonego ubezpieczenia na życie [...] zł. W kwestii posiadanego domu wnioskodawczyni oświadczyła, że ma on powierzchnię [...] m² i stanowi część siedliska. Dom wymagał jednak kapitalnego remontu i pochłonął oszczędności całego życia – obecnie służy do zamieszkiwania i nie jest przeznaczony na wynajem. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.". Pomoc państwa w postaci prawa pomocy może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. W szczególności należy podkreślić, że J. K. zachowuje płynność finansową. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, które jest utrzymywane z deklarowanych dochodów ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni dodatkowo czerpie dochody z tytułu sprzedaży owoców i drobiu w ramach prowadzonego gospodarstwa ekologicznego (w zeszłym roku wartość sprzedaży owoców wyniosła [...] zł). Każdego miesiąca wnioskodawczyni pozostaje w posiadaniu środków finansowych, którymi może dowolnie dysponować decydując o ich przeznaczeniu z uwzględnieniem planowanych i ewentualnych zobowiązań finansowych. Niewątpliwie prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ze znacznymi kosztami ponoszonymi w celu uzyskania przychodu. Sama realizacja zobowiązań cywilnoprawnych (związanych z prowadzoną działalnością) nie może jednak stanowić automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy. Szczególnie w sytuacji, w której zobowiązania wnioskodawczyni znajdują pełne pokrycie w posiadanym przez nią majątku. W rozpoznawanej sprawie brakuje zatem argumentów do przyznania pierwszeństwa wydatkom o charakterze cywilnoprawnym przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym, do których zalicza się należności związane z udziałem w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12). Reasumując należy stwierdzić, że J. K. zachowała możliwość partycypowania w kosztach prowadzonego postępowania sądowego. W takiej sytuacji nie można uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania. Niezasadny pozostaje zatem jej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.