III SA/Po 336/08

Dnia 21 października 2008 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości odwołania od decyzji dotyczącej odmowy uchylenia decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego postanawia 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych ponad uiszczony wpis, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100,00 zł M. Z. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku M.Z. wskazała, że jest osobą samotną, która ukończyła osiemdziesiąt lat i utrzymuje się z emerytury w wysokości 754,00 zł., która pozwala jej na zaspokojenie najbardziej niezbędnych potrzeb życiowych oraz zakup lekarstw potrzebnych do codziennego funkcjonowania. Zaznaczyła, że w obecnej sytuacji jest jej ciężko poruszać się poza obręb posesji, którą zajmuję. Skarżąca posiada dom o powierzchni 75 m² oraz działkę siedliskową o powierzchni 0,90 ha, która nie jest użytkowana. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że dom, w którym zamieszkuje jest własnością córki, a ona posiada jedynie prawo do zamieszkiwania w nim do śmierci. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Po złożeniu wniosku M. Z. przesłała do Sądu kserokopię dokonania wpłaty kwoty 100,00 zł tytułem uiszczenia wpisu sądowego, na którym dodatkowo napisała, że zwraca się o zwrot uiszczonej kwoty 100,00 zł, gdyż nie będzie prowadziła przedmiotowej sprawy sądowej. W tej sytuacji Sąd wezwał skarżącą do wyjaśnienia, czy skarżąca cofa przedmiotową skargę wraz z zastrzeżeniem, że brak odpowiedzi w wyznaczonym terminie zostanie uznany za zgodę na nadanie sprawie dalszego biegu. Dnia 4 sierpnia 2008 roku skarżąca osobiście odebrała wezwanie sądu, ale w zakreślonym terminie nie złożyła oświadczenia w przedmiocie cofnięcia skargi, a tym samym sprawie nadano bieg, co pociąga za sobą konieczność rozpoznania złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych oraz uiścić wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza jednak, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika że, sytuacja skarżącej jest rzeczywiście trudna. Skarżąca jest emerytką i utrzymuje się ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego, które miesięcznie nie przekracza 800,00 zł netto, co oznacza, że poniesienie dodatkowych wydatków przez skarżącą wydaje się utrudnione, a uiszczenie kosztów honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru wręcz wykluczone. W świetle informacji zgromadzonych na temat sytuacji M.Z. należy wskazać, że uiściła ona zakreślony wpis w wysokości 100,00 zł, a tym samym była w stanie częściowo ponieść koszty postępowania sądowego, a więc możliwe jest przyznanie jej prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od pozostałych kosztów sądowych ponad uiszczony wpis. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §2, §3, art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga K.P.d