III SA/Po 337/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2015-08-19
Skład orzekający: Marek Sachajko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wielokrotnie występował o przyznanie prawa pomocy i składał ogólnikowe, nieudokumentowane oświadczenia majątkowe, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jego oświadczenia majątkowe były ogólnikowe, nieudokumentowane i budziły wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę jego sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Skarżący zaniechał wykonania obowiązku procesowego związanego ze złożonym wnioskiem.Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (bezdomność, utrzymanie ze zbieractwa). Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając jego oświadczenia za ogólnikowe i nieudokumentowane. Skarżący wniósł sprzeciw, domagając się uchylenia postanowienia i przedstawiając dodatkowe dowody. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 sierpnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku R. P. wskazał m. in., że jest osobą bezdomną i korzysta z noclegowni oraz utrzymuje się ze zbieractwa surowców wtórnych.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
W uzasadnieniu postanowienia referendarz stwierdził, że ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia skarżącego o trudnej sytuacji majątkowej budzą wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistym stanem oraz nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
W piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie z powodu całkowitej niezgodności ze stanem faktycznym i prawnym.
Ponadto skarżący wniósł o "przeprowadzenie dowodu z decyzji strony przeciwnej za lata 2004-2015" na okoliczność, iż zgłoszone przez niego grunty do płatności w ww. latach nie należą ani do skarżącego, ani do podmiotów, które reprezentował, przez co "Agencja odmówiła dopłat i naliczyła sankcji ponad [...] zł".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje :
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub też wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
R. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku i w sprzeciwie skarżący nie podał danych dotyczących jego sytuacji majątkowej. Z okoliczności znanych Sądowi z urzędu wynika, że wnioskodawca lub podmioty reprezentowane przez Skarżącego (A. Sp. z o.o. w organizacji) w latach 2004-2014 nieprzerwanie zgłaszają do systemu dopłat rolniczych grunty o pow. od 100ha do prawie 700ha (treść wniosków pomocowych przekazywanych do Sądu wraz ze skargami).
Na potrzeby licznych postępowań o przyznanie prawa pomocy Skarżący deklaruje, że nie prowadzi działalności rolniczej oraz nie posiada żadnego majątku.
W dniu [...] lutego 2014 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęły natomiast trzy skargi R. P. na decyzje w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania podatkowego w podatku rolnym, leśnym i od nieruchomości za 2011, 2012 oraz 2013 rok (sygn. akt III SA/Po 252-254/14). W aktach administracyjnych powyższych spraw znajduje się umowa dzierżawy nieruchomości rolnych z dnia [...] października 2011 roku zawarta pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a Skarżącym, który zamieszkuje pod adresem [...]. Aktualnie, jako adres zamieszkania, Skarżący wskazuje nieruchomości pod adresem [...]. Jednocześnie od kilku lat w treści wniosków o prawo pomocy strona podaje, że "korzysta z jadłodajni CARITASU i noclegowni dla bezdomnych".
Zauważyć ponadto trzeba, że R. P. nadal pełni funkcję prezesa zarządu w B. Sp. z o.o., a do maja 2012 roku był udziałowcem tej Spółki. Udziały o łącznej wartości [...] zł zbył na rzecz brata - M. P. (Monitor Sądowy i Gospodarczy z dnia [...] czerwca 2012 roku, Nr [...], poz. [...]). Jeszcze przed ujawnieniem w Krajowym Rejestrze Sądowym faktu zbycia udziałów, Skarżący został zobowiązany do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym (postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 08 sierpnia 2011 roku, sygn. akt I CO 4883/10). W dniu [...] września 2011 roku (przed podpisaniem umowy dzierżawy nieruchomości rolnych z ANR) strona została ujawniona w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych (Nr RDN [...]).
W dniu [...] marca 2013 roku do Wydziału III tutejszego Sądu wpłynęła pierwsza skarga A. Sp. z o.o. w organizacji (sygn. akt III SA/Po 516/13), którą reprezentuje R. P.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 roku w sprawie prowadzonej pod sygn. akt I SA/Po 499/13, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy A. Sp. z o.o. w organizacji.
Wskazać należy, że z uzasadnienia postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wynika, że udziałowcami A. Sp. z o.o. w organizacji są bracia R. P. i M. P. Spółkę reprezentuje skarżący. Kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł. Wnioskodawca posiada jeden udział o wartości nominalnej [...] zł. Spółka wystąpiła do Sądu Rejestrowego ze zgłoszeniem rejestracyjnym. Za ostatni rok obrotowy Spółka nie odnotowała zysku, a jej zadłużenie wynosi [...] zł, w tym z tytułu czynszu [...] zł. R. P., który jest wspólnikiem i prezesem zarządu A. Sp. z o.o. w organizacji, ponosi w części koszty działalności reprezentowanej Spółki (przesyłki pocztowe). Koszty notarialne poniósł drugi wspólnik - M. P.
W opinii Sądu oświadczenie majątkowe skarżącego nie pozwala ustalić jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych. Zapewnienia o trudnej sytuacji są ogólnikowe i nieudokumentowane. Wobec tego budzą wątpliwości, co do ich zgodności z prawdą, a w konsekwencji także brak jest możliwości merytorycznej oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej oraz zdolności płatniczych.
Skarżący odebrał osobiście wezwanie do uzupełnienia oświadczenia majątkowego skierowane na adres zamieszkania podany we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreśli należy, że strona ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych bowiem skarżący wielokrotnie wnosił o przyznanie prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że skarżący zaniechał wykonania obowiązku procesowego związanego ze złożonym wnioskiem w zakresie prawa pomocy.
Na marginesie należy wskazać, że Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie - z uwagi na powyższe uregulowanie prawne Sąd wskazuje, że brak było podstaw do przeprowadzenia na etapie postępowania sądowego wnioskowanych w sprzeciwie dowodów.
Skoro zatem wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia warunki przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło