III SA/Po 351/13

Dnia 21 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi M A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia ... roku nr ... w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 rok II. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C z dnia [...] r nr [...]. III. przyznaje adwokatowi T J od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...] złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...] złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. IV. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wójt Gminy C decyzją z dnia 15.11.2012 r. na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej zmienił M A wymiar podatku od nieruchomości za 2012 rok na kwotę 245 zł, uchylając decyzję z dnia 09.02.2012 r. wymierzającą podatek w kwocie 84 zł. W uzasadnieniu organ podał, że wymiar podatku został ustalony na podstawie złożonego przez podatnika wykazu nieruchomości i danych z ewidencji gruntów. Jako przedmiot opodatkowania podano budynki mieszkalne 176 m kw. oraz grunty pozostałe ( 3/12 roku ) i nieużytki ( 9/12 ) – 2800 m kw. W odwołaniu od decyzji podatnik stwierdził, że nowa decyzja dotyczyła wymiaru podatku już uiszczonego. Podał, że prowadzi gospodarstwo rolne o pow. powyżej 1 ha i podlega ubezpieczeniu w KRUS. Działka jest wykorzystywana na potrzeby prowadzonego gospodarstwa rolnego. SKO w K decyzją z dnia 6.02.2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podatnik jest właścicielem nieruchomości – działki nr ... w K o pow. 2800 m kw., sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane – Bi. Na działce jest posadowiony budynek mieszkalny o pow. zabudowy 170 m kw. Do celów podatkowych wykorzystuje się dane z ewidencji gruntów i budynków, które mają charakter wiążący dla organów podatkowych. Z tego względu organ przyjął dane wynikające z ewidencji o zaklasyfikowaniu gruntów do kategorii B i Bi. Nie uwzględniono wobec tego twierdzeń strony, że działka jest gospodarstwem rolnym. W skardze na decyzję podatnik podał argumenty dotyczące tego, że sporna działka jest gruntem rolnym. Miał on wnosić w latach ubiegłych o przekwalifikowanie działki na grunt rolny – jak przy działkach sąsiednich. Zarzucił też SKO, że nie umożliwiono mu wypowiedzenia się w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na uzasadnienie swoje decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzja wymiarowa organu I instancji została wydana w trybie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego (§ 2 ). W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 254 O.p. ma charakter wyjątkowy, a jednocześnie nie ma charakteru samodzielnego, gdyż jego stosowanie zależy od istnienia innych przepisów prawa podatkowego, przede wszystkim materialnego, w których określone są okoliczności faktyczne, mające wpływ na obliczenie wysokości zobowiązania podatkowego ( J. Brolik, komentarz do art. 254 O. p. , lex 2013 ) . Dopiero zmiana faktów prawotwórczych wpływających na zmianę wysokości zobowiązania podatkowego daje podstawę, by na podstawie art. 254 O.p. dokonać zmiany decyzji wymiarowej (wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., II FSK 971/09, LEX nr 745992). Zgodnie z art. 254 § 1 O. p. zmiana ostatecznej decyzji podatkowej jest możliwa, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania podatkowego, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach materialnego prawa podatkowego. Obie przesłanki muszą być spełnione łącznie (J. Brolik, komentarz do art. 254 O. p. , lex 2013; wyrok NSA z dnia 21 września 2007 r. II FSK 381/07, M. Pod. 2007/11/3). Tryb z art. 254 O. p. jest zatem dopuszczalny jedynie wtedy, gdy zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania nastąpiła po doręczeniu decyzji. Z akt administracyjnych sprawy – z odpowiedzi organu I instancji na odwołanie oraz uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że wydanie decyzji w I instancji uzasadnione było ujawnieniem w trakcie samokontroli podatkowej podatnika nieprawidłowego oznaczenia użytków i klas gleboznawczych. W ocenie organu I i II instancji fakty te stanowiły konieczność wydania decyzji zmieniającej decyzję wymiarową z dnia 9.02.2012 r. Zdaniem Sądu doszło w sprawie do błędnego zinterpretowania i zastosowania przepisu art. 254 O. p., albowiem po doręczeniu decyzji organu I instancji z 9.02.2012 r. nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania. W dniu wydania tej decyzji istniały już odpowiednie dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia spornych nieruchomości, o których to danych nie miał mieć wiedzy organ podatkowy I instancji. W takiej sytuacji organ winien rozpatrzyć ewentualnie istnienie przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 9.02.2012 r., wskazanych w art. 240 § 1 pkt. 5 O. p. W tym celu musi on rozważyć, czy wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy ( dane ewidencyjne dotyczące nieruchomości ), które istniały w dniu wydania tej decyzji, a nie były znane organowi podatkowemu I instancji wydającemu to orzeczenie. Oznacza to zatem konieczność zastosowania odrębnego ( nadzwyczajnego ) trybu postępowania, w ramach którego badane są zupełnie inne okoliczności faktyczne i podstawy prawne, niż wskazane w art. 254 O. p. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało orzec o uchyleniu decyzji II i I instancji z powodu wydania ich z naruszeniem przepisów postępowania ( art. 254 o. p. ) w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego względu orzeczono jak w pkt. I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. O zwrocie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz o wykonalności decyzji postanowiono na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj.Dz. U. z 2012r. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) w zw. z §18 ust. 1 pkt 1 lit.c , §19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (dz. U. nr 163, poz. 1348, ze zm.) i art. 152 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.