III SA/Po 351/15

Dnia 29 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2016 roku, na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo w sprawie pozostawienia wniosku o przyznanie płatności na 2010 rok bez rozpoznania w części postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2015 r. ze względu na jej niedopuszczalność. Przy piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy wskazując, że nie wykazał on ani wysokości przychodów, ani kosztów utrzymania koniecznego. Wyjaśnienia strony nie pozwalają na zidentyfikowanie źródła finansowania koniecznych kosztów utrzymania i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. Postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II GZ 172/16, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, podzielając ocenę Sądu I instancji. W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2016 r., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenie na postanowienie tut. Sądu o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego, skarżący ponownie wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2016 r. referendarz sądowy tut. Sądu umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy podając, że wnioskodawca nadal uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca złożył sprzeciw od ostatnio wspomnianego postanowienia z dnia 13 czerwca 2016 r. podając, że jest ono niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Sprawa z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy - w niniejszym postępowaniu - została już raz prawomocnie rozstrzygnięta. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2016 r., sygn. II GZ 172/16, oddalono zażalenie strony na postanowienie tut. Sądu z dnia 18 listopada 2015 r., o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy we wspomnianym postępowaniu wpadkowym był brak wykazania przez skarżącego jego rzeczywistej sytuacji materialnej i zdolności do ponoszenia kosztów postępowania. Oświadczenie złożone wraz z wnioskami uniemożliwiało zidentyfikowanie źródła i wysokości dochodów skarżącego. Było one nie tylko niepełne i nierzetelne ale świadczyło o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, nie stanowiąc tym samym rzeczywistej podstawy dla oceny zdolności płatniczych wnioskodawcy. Wskazane powyżej prawomocne postanowienie Sądu I instancji należy do postanowień niekończących postępowania w sprawie, które może być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby było zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 P.p.s.a.). Bez zmiany okoliczności sprawy nie można jednak uchylić lub zmienić takiego postanowienia. Przez zmianę okoliczności sprawy należy przy tym rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają korektę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu wnioskodawca w dalszym ciągu nie ujawnia źródeł swoich dochodów. Konsekwentnie odmawiając wyjawienia źródeł dochodów uniemożliwia zbadanie, czy rzeczywiście uległy zmianie okoliczności i obecnie nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i niezbędne jest ustanowienie mu pełnomocnika z urzędu. Na powyższą ocenę nie wpływa doprecyzowanie przez skarżącego, że wpis do Krajowego Rejestru Dłużników nastąpił na skutek zadłużenia kredytowego, bowiem nadal skarżący przedstawia swoją sytuację majątkowa i możliwości płatnicze wybiórczo, a jego oświadczenie majątkowe jest niewystarczające i budzi wątpliwości. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że wniosek skarżącego nie wskazuje na zmianę okoliczności przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy, a jednocześnie wniosek ten nie zawiera pełnej informacji umożliwiającej ocenę zdolności strony skarżącej do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.