III SA/Po 355/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W. na zawiadomienie Nadleśniczego z dnia 28 stycznia 2026 r., znak sprawy [...] w przedmiocie braku właściwości postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). Pismem z dnia 3 lutego 2026 r. A. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zawiadomienie Nadleśniczego z dnia 28 stycznia 2026 r., znak sprawy [...] w przedmiocie braku właściwości. W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy wniósł o jej odrzucenie, a ewentualnie oddalenie wskazując, że zawiadomieniem poinformował skarżącego, że nie jest właściwy w sprawie bezczynności koła łowieckiego. Pismo to było zdaniem organu jedynie pismem informacyjnym i nie przysługuje na nie skarga i podlega ona odrzuceniu. W replice na odpowiedź organu na skargę skarżący wskazał, że pismo z 28 stycznia 2026 r. kończy etap postepowania, dlatego przysługuje na nie skarga. Jednocześnie wskazał, że stanowisko organu jest wewnętrznie sprzecznie, bo jednocześnie Nadleśniczy wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Tymczasem w niniejszej sprawie przedmiotem wniesionej przez A. W. skargi jest zawiadomienie Nadleśniczego z dnia 28 stycznia 2026 r., znak [...] Przy czym, w skardze skarżący zaskarżył także bezczynność organu w zakresie art. 46d ust. 2 ustawy Prawo łowieckie - sprawę tą zarejestrowano pod odrębną sygn. akt III SAB/Po 123/26. Rzeczone zawiadomienie z dnia 28 stycznia 2026 r. ma następującą treść: "Wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r. sygn. akt IV SA/Po 665/25 Nadleśniczy wezwał Pana do udzielenia wyjaśnień mających na celu sprecyzowanie wniosków wynikających z podania z 2 maja 2025 r. dotyczącego szacowania szkód łowieckich. W pkt. 2 swojej odpowiedzi na to wezwanie stwierdził Pan, że zarzuca Kołu Łowieckiemu [...] bezczynność w przeprowadzaniu oględzin i szacowania szkód w stosunku do wskazanych w piśmie działek ([...] z uprawą pszenicy, [...] i [...] z uprawą słonecznika w miejscowości [...] oraz działek [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...]). W odniesieniu do zarzutu bezczynności należy stwierdzić, że nadleśniczy nie jest właściwym organem do rozpoznania tego zarzutu. W przypadku bezczynności koła łowieckiego nie ma możliwości ingerencji. Wobec powyższego na bezczynność Koła Łowieckiego przysługuje Panu skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". Zauważyć należy, że w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 655/25, wskazano, że pismo skarżącego z dnia 2 maja 2025 r. (o którym mowa w zaskarżonym zawiadomieniu) zawiera w sobie różne wnioski i żądania. Sąd w wyroku wskazywał, że przed zakwalifikowaniem pisma zainteresowanego z dnia 2 maja 2025 r. jako odwołania i formalnym rozpoznaniem tego odwołania, obowiązkiem organu było właściwe ustalenie rzeczywistej intencji skarżącego (np. czy skarży on bezczynność organów w związku z opieszałością w dokonaniu oględzin szkód łowieckich na konkretnej działce, czy jest to skarga na działanie organów Koła łowiecko "[...]" w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a wreszcie czy – tym bardziej w kontekście stanowiska zajętego w skardze – żąda innego jeszcze działania organu). Jak wynika z zawiadomienia z dnia 28 stycznia 2026 r. Nadleśniczy uznał, w wyniku sprecyzowania przez skarżącego, że zarzuca on Kołu Łowieckiemu "[...]" bezczynność w przeprowadzaniu oględzin i szacowania szkód w stosunku do wskazanych w piśmie działek, że nie jest organem właściwym do rozpoznania takich zarzutów. Jednocześnie wskazał, że środkiem do tego odpowiednim jest złożenie skargi na bezczynność Koła Łowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, tj. poinformował o tym skarżącego. Zauważyć należy, że Sąd w wyroku IV SA/Po 665/25 wskazał także, że na gruncie prawa administracyjnego środkiem zwalczania zwłoki koła łowieckiego z wykonaniem czynności, o których mowa w art. 46a i art. 46c Prawa łowieckiego, jest wystąpienie ze skargą na bezczynność. Z przepisu art. 46d Prawa łowieckiego nie wynika zatem, że w przypadku bezczynności danego koła łowieckiego właściwy nadleśniczy jest "zobowiązany do przeprowadzenia czynności szacowania szkód łowieckich zastępczo". Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone pismo -zawiadomienie Nadleśniczego z 28 stycznia 2026 r. nie należy do żadnej z kategorii aktów i czynności wymienionych w art. 3 p.p.s.a., w tym nie sposób potraktować go jako inny akt, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że przepis powyższy dotyczy prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Są to takie akty lub czynności, które dotyczą uprawnień lub obowiązków określonych osób wynikających wprost z przepisów prawa, a więc takich uprawnień lub obowiązków, które określają przepisy prawa powszechnie obowiązującego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2004 r., sygn. akt OSK 247/04, CBOSA). Akt lub czynność, aby uznać je za podlegające kontroli sądu administracyjnego, muszą spełniać łącznie cztery warunki, to jest: 1) nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym; 2) muszą mieć charakter publicznoprawny; 3) muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu; 4) muszą dotyczyć uprawnień indywidualnego podmiotu lub jego obowiązków, wynikających wprost z przepisów prawa, a więc musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku. Zaskarżone w niniejszej sprawie zawiadomienie nie posiada żadnej z cech wskazanych wyżej, która pozwoliłaby zakwalifikować je do innych aktów i czynności, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to wyłącznie czynność materialno-techniczna, która nie mieści się w zamkniętym katalogu aktów i czynności określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z związku z tym nie przysługuje na przedmiotowe zawiadomienie skarga do sądu administracyjnego. Odnosząc się do argumentacji skarżącego podnoszonej w piśmie z dnia 23 marca 2026 r. wskazać należy, że zawiadomienie z dnia 28 stycznia 2026 r. nie kończy żadnego etapu postępowania. Zauważyć należy, że w zawiadomieniu tym odnoszono się tylko do "Zarzutu bezczynności", natomiast zupełnie odrębną kwestią jest wydanie przez Nadleśniczego postanowienia z dnia 28 stycznia 2026 r. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania dotyczącego dokonania zastępczego szacowania szkód łowieckich na działkach wskazanych przez skarżącego, które nie jest przedmiotem zaskarżenia i oceny w niniejszej sprawie. Sąd w wyroku o sygn. akt IV SA/Po 665/26 wskazywał bowiem także, że jeżeli organ uważa, że nie ma kompetencji do wykonania oględzin w ramach "szacowania zastępczego" w razie niewykonania oględzin przez dane koło łowieckie – gdyby założyć, że taka byłaby ostatecznie treść podania zainteresowanego z dnia 2 maja 2025 r. – to powinien był również rozważyć, czy było to żądanie wszczęcia innego postępowania, w stosunku do którego może być wydane postanowienie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zarzut bezczynności koła łowieckiego jest jednak odrębną sprawą od żądania wszczęcia przez nadleśniczego postępowania w przedmiocie zastępczego szacowania szkód, a sprawy te skarżący wydaje się ze sobą łączyć. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd na posiedzeniu niejawnym orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego (punkt 2 postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.