III SA/Po 357/18

Dnia 10 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka - Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję [...]Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...] r. Nr[...], II. zasądza od [...]Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. r. wydaną na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013r., poz. 1414 ze zm.) oraz ustaleń protokołu kontroli z dnia [...] - nałożył na X karę pieniężną w wysokości [...] zł., w tym: 1) karę w wysokości [...] zł za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, 2) karę w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] r. dokonano kontroli przedmiotowego pojazdu ciężarowego wraz z naczepą. Podczas kontroli stwierdzono niedozwolone urządzenie dodatkowe do tachografu ( wyłącznik tachografu ). Zdaniem organu dane wykazywane przez tachograf nie mogły być uznane za wiarygodne. Dla organu przedmiotowy tachograf utracił ponadto legalizację. Jednocześnie organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie strona nie może zostać zwolniona z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust 1 ustawy o transporcie drogowym. Po rozpatrzeniu odwołania strony, [...] Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu doszło w sprawie do naruszeń polegających na : - nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi - wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92 b i art. 92 c ustawy o transporcie drogowym. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona podniosła zarzut naruszenia: - art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa - art. 92b ust 1, art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez niezasadne uznanie strony za podmiot odpowiedzialny za stwierdzone naruszenia - art. 10 ust 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. oraz zarzut niezasadnego podwójnego ukarania za jedno naruszenie. W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Jak wynika z niespornych ustaleń dokonanych przez organy administracji w przedmiotowej sprawie w dacie dokonywania kontroli stwierdzono zainstalowanie w przedmiotowym samochodzie niedozwolonego urządzenia w postaci wyłącznika tachografu. Organy obu instancji stwierdziły wobec tego, że określone dane z kontrolowanego tachografu nie są wiarygodne. Tachograf ten stracił ponadto, w ocenie organów, cechy legalizacji. Podstawę materialnoprawną decyzji o nałożeniu kary pieniężnej stanowi art. 92 a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414), zwanej dalej u.t.d., zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca w załączniku nr 3 w poz. 6.2 przewidział kary za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego, którego skutkiem jest , m.in., wskazane w poz. 6.2.1. nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, sankcjonowane karą w wysokości [...] zł. W poz. 6.1 załącznika nr 3 wskazał na naruszenie zasad i warunków wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące (tachograf), wymieniając wśród nich w poz. 6.1.4 wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, za które przewidziano karę w wysokości [...] zł. Art. 92 a ust. 1 u.t.d. określa odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, która w odróżnieniu od odpowiedzialności określonej w art. 92 u.t.d. oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego transport drogowy w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Zauważyć należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2011r., sygn. akt II GSK 716/10). Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy. Dlatego też, co do zasady, bez znaczenia są okoliczności, w jakich doszło do powstania naruszeń u przedsiębiorcy. Przy czym, ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 92b ust. 1 i art. 92 c ust. 1 ustawy, których - jako stanowiących wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz - nie można interpretować rozszerzająco. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły i oceniły, że użycie przez kierowcę niedozwolonego urządzenia ingerującego w pracę tachografu należało zakwalifikować, jako wskazane w załączniku nr 3 do u.t.d wykonywanie przewozu z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego, którego skutkiem jest - nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Jednocześnie, w odniesieniu do wskazanego naruszenia, zdaniem Sądu, organy również prawidłowo oceniły, że nie zachodzą przesłanki zastosowania regulacji art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przesłanki wyłączające odpowiedzialność zachodzą, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot ten nie mógł przewidzieć. Przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności, sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, wskazany wyżej przepis odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewozy drogowe , przy zachowaniu staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć W kontrolowanej sprawie należy przyznać rację organom, że strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, ani dowodów na poparcie swoich twierdzeń, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Prawidłowe jest również stanowisko organów, że w sprawie nie miał zastosowania art. 92 b u.t.d., z uwagi na to, że stwierdzone w sprawie naruszenia dotyczą przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących lub cyfrowych urządzeń rejestrujących, zaś wskazany przepis może mieć zastosowanie tylko w postępowaniu, którego przedmiotem jest naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W ocenie Sądu doszło natomiast w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisu 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy ( wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji ). W ocenie organów w wyniku stosowania przez kierowcę niedozwolonego urządzenia kontrolowane urządzenie rejestrujące ( tachograf ) utraciło cechy legalizacji. Zdaniem Sądu, stanowisko organów nie jest prawidłowe. Naruszeniem, sankcjonowanym karą w wysokości [...] zł, jest wymienione w załączniku wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji. Jak wynika z art. 8 n ust 4 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach ( tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 884) legalizacja traci ważność w przypadku: 1) stwierdzenia, że przyrząd pomiarowy przestał spełniać wymagania; 2) uszkodzenia przyrządu pomiarowego; 3) uszkodzenia albo zniszczenia cechy legalizacji lub cechy zabezpieczającej; 4) zmiany miejsca instalacji lub użytkowania przyrządu pomiarowego, w którym legalizacja była wykonana. Stwierdzenie wskazanych w tym przepisie okoliczności nastąpić musi na podstawie przeprowadzonego sprawdzenia przyrządu pomiarowego, dokonanego przez upoważniony do tego podmiot. W aktach kontrolowanej sprawy brak jakichkolwiek dowodów w tym zakresie. W ocenie Sądu zatem, zgromadzony i przedstawiony przez organy materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że sam fakt użycia dodatkowego niedozwolonego urządzenia w procesie używania tachografu, który nie wiadomo, czy spowodował czy też nie jego uszkodzenie powoduje, że urządzenie to utraciło cechy legalizacji. Zatem, Sąd przyjął, że w ustalonym przez organy stanie faktycznym, nie było podstaw do uznania, że miało miejsce naruszenie określone w pkt 6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d. Mając na uwadze, że kwestia sankcji za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, ujawnione w toku jednej kontroli, winna być rozpoznana w jednym postępowaniu, zakończonym jedną decyzją (choćby ze względu na ograniczenia kwotowe w dopuszczalnej wysokości nakładanych kar), niedopuszczalne było uchylenie zaskarżonej decyzji w części. Uchylenie decyzji w całości oznacza natomiast konieczność ponownego rozpoznania przez organ administracyjny sprawy w pełnym zakresie, z uwzględnieniem uwag poczynionych przez Sąd. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postanowiono w oparciu o art. 200 powyższej ustawy.