III SA/Po 389/09
WyrokWSA w Poznaniu2009-09-29
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Małgorzata Górecka, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie nieruchomości przez spółkę posiadającą status zakładu pracy chronionej, w celu przyszłej budowy salonu samochodowego z serwisem i parkingiem, który ma być prowadzony w formie zakładu pracy chronionej, pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu pracy chronionej i tym samym korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych?Ratio decidendi
Nabycie nieruchomości przez spółkę posiadającą status zakładu pracy chronionej, w celu przyszłej budowy obiektu, który ma być prowadzony w formie zakładu pracy chronionej, nie jest czynnością pozostającą w bezpośrednim związku z funkcjonowaniem już prowadzonego zakładu pracy chronionej. Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przysługuje tylko w odniesieniu do zakładów już posiadających ten status i tylko wtedy, gdy nabycie nieruchomości jest bezpośrednio związane z ich prowadzeniem. Nowo nabyta nieruchomość musi zostać objęta decyzją o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej, aby można było mówić o zwolnieniu podatkowym.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. nabyła nieruchomość w celu budowy salonu samochodowego z serwisem i parkingiem, który ma być prowadzony w formie zakładu pracy chronionej. Notariusz nie pobrał podatku od czynności cywilnoprawnych, uznając, że spółka posiada status zakładu pracy chronionej i czynność pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem tego zakładu. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość zobowiązania podatkowego, uznając, że nieruchomość nie mogła być objęta statusem zakładu pracy chronionej w momencie zakupu. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając brak bezpośredniego związku nabycia nieruchomości z prowadzeniem zakładu pracy chronionej. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi A. B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] marca 2009r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od czynności cywilnoprawnych. oddala skargę /-/M. Górecka /-/T.M. Geremek /-/W. Długaszewska
A. Spółka z o.o. z siedzibą w P. w dniu 28 lipca 2008 r. , aktem notarialnym Rep. [...], nabyła zabudowaną nieruchomość, położoną w P. obręb K., przy ul. [...] i [...], nr działki [...], o powierzchni [...]m 2, Kw. [...]. Umowa przeniesienia prawa własności nieruchomości zawarta została w dniu [...] lipca 2008r. aktem notarialnym Rep. A nr [...].
Od powyższej transakcji notariusz nie pobrał podatku uznając, w oparciu o oświadczenie złożone przez A., że spółka posiada status zakładu pracy chronionej i czynność prawna objęta aktem notarialnym pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem przez spółkę tegoż zakładu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań – N., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych zakończone decyzją z dnia 05 grudnia 2008 r. nr [...], w której określił A. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z przedłożonej przez Spółkę decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 24 czerwca 2005 r. nr [...] wynika, iż wymogi określone w art. 28 Ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych spełniają miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w P. przy ul. [...], ul. [...], a w S. przy ul. [...] oraz B., S. [...]. Z uwagi zaś na ustalenia poczynione w ramach postępowania stwierdzono, że nieruchomość położona w P. przy ul. [...] i [...], stanowiąca przedmiot umowy, na dzień dokonania czynności cywilnoprawnej nie mogłaby zostać objęta statusem zakładu pracy chronionej z uwagi na stan budynku mieszkalnego i do dnia wydania zaskarżonej decyzji nieruchomość ta nie została objęta decyzją Wojewody Wielkopolskiego o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej. Ponadto podniesiono, że A. nie wykazała w prowadzonym postępowaniu, aby nabyta nieruchomość związana była z funkcjonowaniem zakładu pracy chronionej.
Spółka A. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając:
• błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że czynność prawna polegająca na nabyciu przez Skarżącą Spółkę nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] w P. nie jest związana z funkcjonowaniem zakładu pracy chronionej;
• obrazę przepisu art. 31 ust. 1 pkt 1b Ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez przyjęcie, że nie istnieje bezpośredni związek przedmiotowej czynności cywilnoprawnej z prowadzeniem zakładu pracy chronionej.
Odwołująca podniosła, że od 1997 r. posiada status zakładu pracy chronionej nadany decyzją Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia 19 września 1997 r. nr [...], zmienioną decyzjami z dnia 16.11.1998 r. nr [...], z dnia 28.09.2001 r. nr [...], z dnia 04.11.2002 r. nr [...], z dnia 07.06.2004 r nr [...] oraz z dnia 24.06.2005 r. nr [...].
Spółka wskazała na istnienie bezpośredniego związku pomiędzy czynnością cywilnoprawną, tzn. zakupem nieruchomości, a prowadzeniem zakładu pracy chronionej, podkreślając, że przedmiot działalności Spółki stanowi, m. in. obrót samochodami oraz ich serwisowanie. Nieruchomość stanowiąca przedmiot umowy zakupiona została w celu zrealizowania inwestycji polegającej na budowie salonu samochodowego z serwisem i parkingiem dla samochodów osobowych, przy czym działalność w nowym obiekcie prowadzona ma być w formie zakładu posiadającego status zakładu pracy chronionej.
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia 12 marca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że z dokumentów nadesłanych przez Spółkę nie wynika, że nabyta nieruchomość ma bezpośredni związek z prowadzeniem zakładu pracy chronionej. Dowody te nie stanowią potwierdzenia rozpoczęcia długookresowych przedsięwzięć na rzecz osób niepełnosprawnych. Powołanie się przez Spółkę na długotrwały i wieloetapowy proces inwestycyjny, a mianowicie wyburzenie budynku gospodarczego i postawienie nowego (salonu sprzedaży) nie nosi znamion działań mogących mieć wpływ na spełnienie przesłanek wynikających z art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Tym bardziej, że jak strona sama podnosi objęcie statusem zakładu pracy chronionej nowo włączonych budynków następuje na podstawie decyzji wojewody. W ocenie organu Spółka A. powinna najpierw przystosować budynki do warunków, o których mowa w art. 28 ust. 2 powyższej ustawy oraz uzyskać decyzję Państwowej Inspekcji Pracy. Dopiero na tej podstawie nastąpić może zmiana decyzji wojewody w wyniku, której nowe miejsce wykorzystane do prowadzenia działalności, zostanie uznane za wchodzące w skład zakładu pracy chronionej. Ostateczna decyzja o objęciu nabytej nieruchomości statusem zakładu pracy chronionej, o co Odwołująca zamierza wystąpić w przyszłości, nada po spełnieniu określonych warunków określony status prawny, nie przyzna natomiast z mocą wsteczną skonkretyzowanych uprawnień podatkowych.
W ocenie organu twierdzenia Spółki dotyczące spełnienia przesłanki zwolnienia z art. 31 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nie zmienia okoliczność, że decyzją z dnia 14 marca 2008 r. nr [...] Prezydent Miasta Poznania ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie salonu samochodowego z serwisem i parkingiem dla samochodów osobowych przewidzianej dla realizacji na działce [...] ark. [...], obręb K., położonej w P., przy ul. [...].
A. Spółka z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez zwolnienie Spółki z podatku od czynności cywilnoprawnych, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła ;
• błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że czynność prawna polegająca na nabyciu przez Skarżącą Spółkę nieruchomości położonej przy ul. [...] i [...] w P. nie jest związana z funkcjonowaniem zakładu pracy chronionej;
• obrazę przepisu art. 31 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez przyjęcie, że nie istnieje bezpośredni związek przedmiotowej czynności cywilnoprawnej z prowadzeniem zakładu pracy chronionej.
W uzasadnieniu skargi Spółka za bezprzedmiotowe uznała ustalenia poczynione przez organ podatkowy, z których wynika, że budynek mieszkalno - gospodarczy znajdujący się na nieruchomości położonej przy ul. [...] w P., a przeznaczony do rozbiórki nie odpowiada normom określonym przez ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Skarżąca podkreśliła, że nowy obiekt Spółka wyposaży w szereg udogodnień architektonicznych, ułatwiających osobom niepełnosprawnym funkcjonowanie i poruszanie się podobnie, jak ma to miejsce w innych, należących do A. sp. z o.o. obiektach.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
W rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest, czy zakup nieruchomości położnej w P. przy ulicy [...] i [...], działka numer [...], pozostawał w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu pracy chronionej przez spółkę z o.o. A. i czy skarżącej przysługuje w związku z dokonaną czynnością zwolnienie z podatku.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2008r.Nr 14 poz. 82), zwanej dalej ustawą, prowadzący zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli czynność przez niego dokonana pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu.
Ze wskazanego przepisu wyraźnie wynika, że nie wystarczy by podmiot zamierzający skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa we wskazanym wyżej przepisie, wykazał się posiadaniem statusu zakładu pracy chronionej. Koniecznym jest także wykazanie, że dokonana czynność pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzeniem zakładu. Należy również zwrócić uwagę, że zwolnienie z podatku przysługuje prowadzącemu zakład pracy chronionej w stosunku do tego zakładu.
W ocenie Sądu, skarżąca w żaden sposób nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy nabyciem nieruchomości przy ulicy [...] i [...], a działalnością gospodarczą zakładu pracy chronionej i wykorzystywaniem jej do tej działalności. Przy czym, co wymaga podkreślenia, skarżąca, jako pracodawca, posiada status zakładu pracy chronionej w stosunku do obiektów prowadzonych w P. przy ulicy [...], [...], [...] oraz w S. przy ulicy [...] i S. [...], co wynika z decyzji Wojewody Wielkopolskiego o przyznaniu statusu zakładu pracy chronionej. Zwolnienie od podatku mogło zatem przysługiwać skarżącej tylko w stosunku to tych zakładów, w przypadku wykazania, że nabycie nieruchomości pozostawało w bezpośrednim związku z prowadzeniem któregokolwiek z nich.
Tymczasem, co wyraźnie wynika ze stanowiska skarżącej, nieruchomość została zakupiona w celu zrealizowania inwestycji polegającej na budowie salonu samochodowego z serwisem i parkingiem dla samochodów osobowych, w której działalność ma być prowadzona w formie zakładu pracy chronionej.
Nie ulega zatem wątpliwości, że mamy do czynienia z sytuacją, w której prowadzący zakład pracy chronionej nabywa nową nieruchomość, którą chce użytkować do prowadzonej działalności gospodarczej jako zakład pracy chronionej.
W takim zaś przypadku, nowo nabyte obiekty, czy nieruchomości, które prowadzący zakład pracy chronionej chce użytkować do prowadzonej działalności gospodarczej jako zakład pracy chronionej, muszą zostać objęte decyzją o przyznaniu pracodawcy statusu zakładu pracy chronionej. Dopóki zatem właściwy organ administracji nie potwierdzi, iż dany obiekt, pomieszczenie, czy nieruchomość nabyta przez zakład pracy chronionej spełnia przewidziane prawem wymogi, aby prowadzącemu w nim działalność pracodawcy można było nadać status zakładu pracy chronionej, brak jest podstaw do uznania w świetle art. 28 ust. 1 i 2 i art. 30 ust. 1 ustawy, że dana nieruchomość objęta jest decyzją przyznającą danemu pracodawcy taki status.
Okoliczność ta jest znana skarżącej, gdyż w każdym przypadku uruchomienia nowego miejsca prowadzenia działalności, które spełniało warunki określone w art. 28 i 30 ustawy, skarżąca uzyskiwała w tym zakresie decyzję Wojewody Wielkopolskiego o przyznaniu jej statusu zakładu pracy chronionej.
Z powyższego wynika zatem dalej, że jeżeli nowo nabyta nieruchomość, w której prowadzący zakład pracy chronionej zamierza uruchomić nowe miejsce prowadzenia działalności, również w formie zakładu pracy chronionej, nie jest objęta decyzją o przyznaniu pracodawcy statusu zakładu pracy chronionej, to nie ma do niej zastosowania przepis art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Reasumując, należy uznać, iż nabycie przez skarżącą nieruchomości przy ulicy [...] i [...] w celu uruchomienia w przyszłości działalności, która ma być prowadzona w formie zakładu pracy chronionej, nie jest czynnością pozostającą w bezpośrednim związku z funkcjonowaniem prowadzonego zakładu pracy chronionej. Jednocześnie, nowo nabyta nieruchomość nie została objęta decyzją o przyznaniu pracodawcy statusu zakładu pracy chronionej, zaś sam zamiar włączenia budynków wybudowanych w przyszłości na nabytej nieruchomości w skład zakładu pracy chronionej nie wystarczy do uznania, że taka czynność korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy. Należy bowiem podkreślić, a co słusznie wskazały organy, że art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, ma charakter wyjątkowy ponieważ ustanawia zwolnienie od podatku. Zgodnie z art. 84 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i zawartą w tym przepisie fundamentalną zasadę polskiego systemu podatkowego powszechności i równości, wszelkie przywileje podatkowe zwolnienia i ulgi są wyjątkiem od sprawiedliwości podatkowej, powszechności i równości. Z przepisu konstytucyjnego wynika także to, że nie jest możliwe nakładanie na podatników dodatkowych obowiązków podatkowych nie mających umocowania w ustawie ale i nie jest też możliwe stosowanie wykładni rozszerzającej, funkcjonalnej przy ustalaniu ulg i zwolnień w podatkach.
Wobec powyższego, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
/-/ M.Górecka /-/ T.Geremek /-/ W.Długaszewska
K.P.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło