III SA/Po 419/14

Dnia 10 września 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi IK na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę [...] ([...]) złotych uwzględniającą podatek od towarów i usług w kwocie [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. Decyzją z dnia 16 lipca 2013 r., nr [...], Starosta działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., nr 30, poz. 151, ze zm.), skierował I. K. posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii B na badania lekarskie, z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 19 marca 2013 r. Wielospecjalistyczny Szpital Miejski im. [...] w P., Oddział Neurologii, powiadomił Starostę o wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego u skarżącego, u którego stwierdzono schorzenie wymienione w pkt 4 załącznika 4b do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r., Nr 2, poz. 15, ze zm.). W związku w powyższym, szpital wniósł o dokonanie oceny predyspozycji zdrowotnych skarżącego do kierowania pojazdami zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 2 ust. 5 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r Starosta pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. zwrócił się do Szpitala o skorygowanie powiadomienia w zakresie podstawy prawnej, wskazując, iż art. 122 ust. 1 pkt 4 p.r.d. został uchylony z dniem 19 stycznia 2013 r. przez ustawę o kierujących pojazdami. Skorygowane powiadomienie z dnia 19 marca 2013 r., wskazujące na treść art. 75 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, wpłynęło do Starosty w dniu 17 czerwca 2013 r. Pismem z dnia 21 czerwca 2013 r. Starosta powiadomił I. K. o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania go na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami na podstawie wiarygodnej informacji o istnieniu zastrzeżeń w stanie zdrowia skarżącego, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych, a nadto wskazał możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W dniu 11 lipca 2013 r. do Starosty wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego R. Ł. do reprezentowania go w postępowaniu przed Starostą w sprawie dotyczącej wszczęcia postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie. Decyzją z dnia 16 lipca 2013 r. Starosta na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151, ze zm., zwanej dalej: u.k.p.) skierował skarżącego posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii "B" na badania lekarskie wskazując [...] Centrum Medycyny Pracy, w związku z informacją o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W odwołaniu od powyższej decyzji z dnia 16 lipca 2013 r., skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości, przekazanie sprawy do uzupełnienia przez jednoznaczne i wyczerpujące przedstawienie przez lekarza zawiadamiającego o zakresie stwierdzenia u skarżącego wystąpienia przypadku napadu o symptomatologii padaczkowej oraz zawieszenie wykonania decyzji do czasu rozpatrzenia odwołania. Ponadto skarżący wniósł o powołanie biegłego z zakresu neurologii, który określi stan zdrowia skarżącego w zakresie występowania u niego padaczki. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż posiada uprawnienia do kierowania pojazdami od ponad trzydziestu lat i nie spowodował w tym czasie jakiejkolwiek kolizji bądź wypadku. Nadto symptomy choroby nigdy nie ujawniły się w trakcie dnia, atak choroby wystąpił w porze nocnej i wystąpienie u skarżącego padaczki jest jedynie podejrzeniem niepozbawionym wątpliwości. Decyzją z dnia 24 stycznia 2014 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 130 § 2 k.p.a. wniesienie odwołania wstrzymało wykonanie decyzji. Organ nie mógł zlekceważyć sygnału dotyczącego niedyspozycji zdrowotnej kierowcy, w szczególności, gdy pochodzi on od lekarza neurologa. Nadto Kolegium wskazało, że skierowanie na badania lekarskie nie oznacza pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami, lecz służy wyjaśnieniu, czy stwierdzone dolegliwości mają wpływ na prowadzenie pojazdów i dopiero od wyniku tych badań zależeć będzie dalsze postępowanie w sprawie – organy administracji nie mają wiedzy pozwalającej ocenić stan zdrowia kierowcy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący I. K. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżonej decyzji zarzucił on niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz naruszenie zasad postępowania skutkujące naruszeniami prawa materialnego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż pominięto w sprawie udział pełnomocnika, czym ograniczono prawo skarżącego do obrony. Ponadto podejrzenie u skarżącego padaczki oparte jest jedynie na opinii lekarza prowadzącego leczenie zachowawcze skarżącego, a nie biegłego lekarza zaprzysiężonego w danej specjalności. Skarżący stwierdził, iż SKO nie dostrzegło, że szpital już nie istnieje, zatem stracił zdolność oceny stanu zdrowia skarżącego. W opinii skarżącego konieczne było powołanie biegłego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż skarżący przed SKO występował osobiście, bez udziału pełnomocnika. Organ zwrócił również uwagę, iż Szpital powiadamiający Starostę o wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego u skarżącego istnieje i otrzymana informacja w pełni uzasadnia skierowanie skarżącego na badania lekarskie, których celem jest ustalenie przez lekarza uprawnionego do badania kierowców istnienia lub braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Opinia biegłego nie zastąpi w tym zakresie orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnioną instytucję medyczną w trybie przewidzianym przez rozporządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – zwana dalej "p.p.s.a."). Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011r., Nr 30, poz. 151 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą". Wbrew twierdzeniom skarżącego Wielospecjalistyczny Szpital Miejski im. [...] Oddział Neurologii istnieje nadal mając siedzibę przy ul. [...] w P. W myśl art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151, ze zm.), badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy Wielospecjalistyczny Szpital Miejski im. [...] w P. Oddział Neurologii pismem z dnia 14 marca 2013 r. powiadomił Starostę, iż w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego u skarżącego, stwierdzono schorzenie o którym mowa w załączniku 4b do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (zgodnie z treścią pkt. 4 cytowanego załącznika - lekarz, który podczas wykonywania zawodu, stwierdził u osoby ubiegającej się o prawo jazdy lub posiadającej prawo jazdy, przypadek wystąpienia napadu o symptomatologii padaczkowej lub podejrzenie albo istnienie padaczki, niezależnie od okoliczności, powinien niezwłocznie powiadomić organ wydający prawo jazdy o konieczności dokonania oceny predyspozycji zdrowotnych tej osoby do kierowania pojazdami). Zgodnie zaś z treścią art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia. W świetle powołanych przepisów podkreślenia wymaga, że przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być, interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zatem uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, o których mowa w omawianym przepisie dotyczyć powinny tego rodzaju aspektów stanu zdrowia osoby, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Przyjąć zatem należy, że uprawnienie starosty do skierowania na badania lekarskie należy do szeroko pojętej profilaktyki w zakresie bezpieczeństwa na drogach, a celem przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy jest spowodowanie, by osoba, w stosunku do której zaistniały określone wątpliwości, została przebadana przez uprawnionego lekarza zanim dojdzie do sytuacji, w której osoba ta narazi siebie, jak też innych uczestników ruchu na utratę zdrowia bądź życia. Decyzja o skierowaniu na badanie jest decyzją uznaniową, a jej jedynym ograniczeniem jest, aby informacja o stanie zdrowia nasuwającym zastrzeżenie co do możliwości prowadzenia pojazdu była wiarygodna. W omawianej sprawie organ trafnie uznał, że bezpieczeństwo na drogach publicznych jest wartością, która powinna podlegać dalej idącej ochronie, niż interes skarżącego polegający na chęci uniknięcia dodatkowych, zbędnych jego zdaniem czynności, w postaci wykonania badania lekarskiego. Trudno też zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że skierowanie na badanie lekarskie jest formą dyskryminacji ze względu na stan zdrowia. Decyzja starosty nie ogranicza w żadnym zakresie praw skarżącego i nie powoduje ich utraty. Zdaniem Sądu informacja, którą uzyskał Starosta o możliwych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia I. K. była wiarygodna i upoważniała do podjęcia decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Z tych wszystkich względów zarzuty dotyczące naruszeń prawa materialnego uznać należy za nieusprawiedliwione. Wyjaśnić dodatkowo należy, że skierowanie na przedmiotowe badania lekarskie nie przesądza o istnieniu u skarżącego przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Przeprowadzone przez lekarzy specjalistów badanie ma na celu wyjaśnienie tych okoliczności. Wobec stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi sąd orzekł, stosownie do art. 151 p.p.s.a., o oddaleniu skargi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono w punkcie II sentencji wyroku zgodnie z art. 250 powyższej ustawy oraz § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 c) i ust. 1 pkt 2 a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163,poz.1348, ze zm.).