III SA/Po 439/06

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2007r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przy udziale na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. P. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 01 marca 2006r., sygn. akt 3/I SA/Po 1939/03 w przedmiocie wartości celnej towaru; postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/S.Michalski W odpowiedzi na kolejne wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100,00zł od skargi o wznowienie postępowania (k. 59) K. P. ponownie, lecz już w prawem przewidzianej formie, wystąpiła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości (k. 66). W uzasadnieniu wniosku podała, że postanowieniem Sądu z dnia 18 listopada 2003r. sygn. akt I SA/Po 1939/03 została zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych. Od tego czasu jej warunki materialne nie uległy zmianie; nie posiada żadnego majątku, ani jakichkolwiek dochodów. Pozostaje na utrzymaniu męża, a w jej małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Wskazała również, że posiada mieszkanie o powierzchni 32m². Oświadczenie majątkowe skarżącej okazało się niewystarczające oraz budziło wątpliwości. Dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – alej p.p.s.a.) została wezwana do: przedłożenia kserokopii odpisów zeznań podatkowych, wyciągów z rachunków bankowych, spisu średnich miesięcznych wydatków, określenia źródła i wysokości dochodu męża oraz spisu jego majątku. Skarżąca została także zobowiązana do określenia sposobu zagospodarowania posiadanego lokalu mieszkalnego. Pomimo dwóch wezwań (k. 72 i k. 78) skarżąca nie wykonała nałożonych na nią obowiązków. Stosownie do przepisu art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar procesowy wykazania zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Zatem strona ubiegająca się o tego rodzaju wsparcie powinna wykazać, że pomimo ograniczenia wydatków do granic zabezpieczenia kosztów koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Tylko wówczas uzasadnione jest twierdzenie, że koszty sądowe ograniczają realizację konstytucyjnego prawa do sądu. Oparcie rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy na ocenie rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy wymaga realizacji warunków, które obejmują także należyte udokumentowanie okoliczności potwierdzających zasadność zwolnienia od kosztów sądowych. Inaczej rozdysponowywanie środków publicznych będzie dowolne. Wykazanie zasadności wniosku o prawo pomocy obejmuje także przedłożenie na wezwanie sądu dowodów dotyczących swojej sytuacji majątkowej, którymi w szczególności mogą być: wyciągi i wykaz z posiadanych rachunków bankowych, odpisy zeznań podatkowych, zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń i innych pobieranych świadczeń, a także wypisy z rejestrów urzędowych – §4 pkt 1,2,3,5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy. Skarżąca K. P. nie spełniła wskazanych kryteriów. Jej oświadczenie majątkowe było niewystarczające dla oceny jej zdolności płatniczych, gdyż nie określono w nim wysokości dochodów rodziny oraz kosztów koniecznego jej utrzymania. Ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej nie zwalnia od obowiązku wykazania sytuacji majątkowej męża, z którym wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i pozostaje na jego utrzymaniu. Ponadto przedłożone oświadczenie budziło wątpliwości, gdyż jego porównanie z oświadczeniem złożonym do sprawy 3/I SA/Po 1939/03 wskazuje znaczną poprawę sytuacji majątkowej skarżącej; wnioskodawczyni nabyła lokal mieszkalny. Zatem uiszczenie najniższego wpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie powinno prowadzić do uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tych okolicznościach zobowiązanie skarżącej do przedłożenia materiałów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń było konieczne dla oceny jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Niewykonanie tego obowiązku należy uznać za równoważne z brakiem wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Z tych względów na podstawie art. 258 §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji postanowienia. /-/S.Michalski WSA/post.1 - uzasadnienie postanowienia