III SA/Po 453/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-09-21

Skład orzekający: Szymon Widłak, Walentyna Długaszewska, Małgorzata Górecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot wynajmujący powierzchnię lokalu pod automaty do gier hazardowych, którego czynsz jest uzależniony od przychodu z tych automatów, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a tym samym podlegać karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Podmiot wynajmujący powierzchnię lokalu pod automaty do gier hazardowych, którego czynsz jest uzależniony od przychodu z tych automatów i który zobowiązuje się do sprawowania opieki nad urządzeniami oraz zapewnienia energii elektrycznej, jest uznawany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Taki podmiot aktywnie uczestniczy w procesie urządzania gier, czerpiąc z nich bezpośredni zysk, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.
Stan faktyczny
W toku kontroli celnej ustalono, że W. G. udostępnił lokal do zainstalowania automatów do gier hazardowych "HOT FUN". Z umowy najmu wynikało, że czynsz stanowił 50% przychodu z automatów, a W. G. zobowiązał się do opieki nad urządzeniami i zapewnienia energii elektrycznej. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył W. G. karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. W. G. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" oraz naruszenie przepisów technicznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr) Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania W. G. (dalej: "strona") od decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. Naczelnika Urzędu Celnego w L., nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] lipca 2014 r. w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w L. ustalili, że w [...] przy [...] w miejscowości [...] w której działalność gospodarczą prowadziła strona, znajdują się podłączone do sieci elektrycznej i gotowe do gry urządzenia elektroniczne o nazwie HOT FUN nr [...] i HOT FUN nr [...], przypominające wyglądem automaty do gier. W drodze eksperymentu funkcjonariusze potwierdzili, że gry oferowane na tych urządzeniach są grami na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, na których istnieje możliwość uzyskania wygranej pieniężnej i które zawierają element losowy. Z otrzymanej umowy najmu powierzchni nr [...] zawartej dnia [...] maja 2014 r. w [...] pomiędzy [...] a spółką [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. wynika, że strona wynajęła temu podmiotowi powierzchnię użytkową swojego lokalu w celu zainstalowania tam automatów do gier losowych w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych, za co otrzymywać miała miesięczny czynsz w wysokości 50% przychodu uzyskanego z zainstalowanych urządzeń. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. z urzędu wszczął wobec strony postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na dwóch automatach o nazwie HOT FUN nr [...] oraz HOT FUN nr [...], poza kasynem gry w [...] z kolei decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., działając między innymi na podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 ustawy o grach hazardowych, wymierzył stronie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji opisał zasady działania przedmiotowych urządzeń, ustalone w toku przeprowadzonego eksperymentu, uznając, że gry na tych urządzeniach spełniają kryteria wymienione w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Urządzanie gry na tych automatach odbyło się jednakże z naruszeniem przepisów ustawy, ponieważ lokal, w którym się one znajdowały nie posiadał statusu kasyna gry, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Za urządzającego gry na powyższych automatach uznano stronę. Jak podkreślił organ pierwszej instancji z treści umowy najmu powierzchni użytkowej wynika, że strona wiedziała, iż zawiera tę umowę w celu prowadzenia przez spółkę [...] Sp. z o.o. lub podmioty przez nią wskazane gier na automatach losowych w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych. Nie bez znaczenia jest także to, w ocenie organu, że z tytułu eksploatacji urządzeń do gier rozrywkowych strona czerpała korzyści finansowe w wysokości 50% przychodów rozumianych jako różnica między wpłatami do automatu a wypłatami. Strona udostępniła powierzchnię w lokalu w celu wstawienia automatów, zobowiązała się do sprawowania stałej opieki na tymi urządzeniami, do zapewnienia poboru w lokalu przez najemcę energii elektrycznej wyłącznie na potrzeby eksploatacji zainstalowanych urządzeń, bez dodatkowych opłat. Zezwalając na wstawienie tych automatów do lokalu strona, zdaniem organu pierwszej instancji, udostępniła je osobom trzecim i umożliwiła im prowadzenie na nich gier. Organ nie zgodził się wobec powyższego z twierdzeniem strony, przedstawionym w toku postępowania, że nie urządzała ona gier, a jedynie wynajmowała powierzchnię w lokalu. W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucono naruszenie art. 89 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 ustawy o grach hazardowych, poprzez jego błędne zastosowanie. Zdaniem odwołującego organ nieprawidłowo przyjął, że urządzał on gry w lokalu [...], podczas gdy wynajmował jedynie powierzchnię tego lokalu innemu podmiotowi, który prowadził tam swoją działalność na własne ryzyko i odpowiedzialność. Nadto, strona podniosła, że przepis zakazujący urządzania gier na automatach poza kasynem nie został notyfikowany i jako taki jest nieskuteczny, co wyklucza wymierzenie kary pieniężnej za jego naruszenie. Dyrektor Izby Celnej, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazał, że w okolicznościach faktycznych sprawy strona podlega karze za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, o której stanowi art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Organ ten podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że gry urządzane na spornych automatach były grami na automatach w rozumieniu rzeczonej ustawy, a ich urządzanie odbywało się z naruszeniem przepisów tej ustawy. Podczas przeprowadzonej kontroli ustalono, że gra na automatach o nazwach HOT FUN nr [...] i HOT FUN nr [...] polega na zdobywaniu punktów, a wygrana zależy od odpowiedniego układu symboli na obracających się bębnach. Aby uruchomić grę niezbędne jest zasilenie powyższych urządzeń środkami pieniężnymi zamienianymi w punkty kredytowe, które można było wykorzystać w grze. Podczas eksperymentów funkcjonariusze celni stwierdzili, ze kontrolowane automaty posiadają do wyboru 19 gier. Funkcjonariusze przeprowadzili na tych automatach kilka gier z wykorzystaniem symulatora gier bębnowych, w wyniku czego ustalili, iż zadanie grającego polega jedynie na zasileniu przedmiotowych urządzeń środkami pieniężnymi, wybraniu odpowiedniej stawki oraz naciśnięciu przycisku start lub auto, co powoduje uruchomienie wirtualnych bębnów z symbolami. Grający na tych automatach nie mieli możliwości wpływu na wynik końcowy gry w momencie obrotu bębnów, bowiem te obracały się z góry na dół, po chwili zatrzymywały się samoczynnie bez żadnego udziału grającego, po kolei od lewej do prawej. Funkcjonariusze sprawdzili czy istnieje możliwość ręcznego zatrzymania bębnów z symbolami przez grającego. Możliwość taka istniała, jednakże bębny zatrzymywały się po upływie ok. 0,5 sekundy od ponownego naciśnięcia przycisku start, co w ocenie organu odwoławczego świadczy o tym, że grający nie miał żadnego wpływu na końcowy układ symboli. Gry te były nadto urządzane w celach komercyjnych, istniała możliwość uzyskania na nich wygranych rzeczowych, o których mowa w art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, a także wypłaty wygranych pieniężnych. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że techniczny charakter art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowym przy braku jego notyfikacji nie oznacza, że umożliwia to podmiotom dowolne prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych. Przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy jest samoistną regulacją, a przede wszystkim nie jest przepisem technicznym. Organ drugiej instancji podkreślił przy tym, że urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, tak jak miało to miejsce w sprawie, to naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych w szerszym zakresie niż samo miejsce urządzania nielegalnych gier na automatach. Urządzający gry w ten sposób czynią to w całkowitym nieposzanowaniu obowiązujących przepisów prawa. Odnosząc się do dalszego stanowiska odwołującego organ drugiej instancji podniósł, że orzeczonej karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach, którego w żaden sposób nie należy utożsamiać tylko i wyłącznie z właścicielem automatów. Urządzanie gier na automatach to nie tylko udostępnianie swoich urządzeń ale także umożliwienie grającym korzystanie z nich, nawet jeżeli stanowią one cudzą własność. Gdyby strona nie zgodziła się na wprowadzenie automatów do swojego lokalu i tym samym udostępnianie gier na nich dla klientów, to nie byłoby mowy o jakimkolwiek urządzaniu gier na automatach. O tym, że odwołującego należy uznać za urządzającego gry na przedmiotowych automatach świadczą także, w ocenie organu drugiej instancji, poszczególne postanowienia znajdującej się w aktach sprawy umowy najmu powierzchni użytkowej. W umowie tej, na pierwszej stronie, znajduje się zapis, zgodnie z którym "strony zawierają niniejszą umowę w celu określenia zasad wynajmowania Spółce lub podmiotom przez nią wskazanym części powierzchni użytkowej, znajdującej się w lokalu użytkowym, w którym Wynajmujący prowadzi własną działalność gospodarczą, w celu prowadzenia przez Spółkę gier, w tym gier na automatach losowych...". Z treści załącznika do tej umowy "Protokół instalacji" wynika, że odwołujący udostępnił spółce swój lokal w celu zainstalowania w nim automatów do gier. Co istotne z art. 5 umowy wynika, że odwołujący będzie otrzymywał od spółki [...] miesięczny czynsz najmu, który będzie stanowił 50% przychodu uzyskanego z automatów, zaś przez przychód ten należy rozumieć różnice pomiędzy wpłatami do automatów a wypłatami z automatów. Ponadto w art. 9 umowy znajduje się zapis, że "wszelkie informacje o przychodach Spółki z urządzeń, w szczególności automatów do gier losowych, mają charakter poufny i Wynajmujący zobowiązany jest nie przekazywać i nie ujawniać ich osobom trzecim...". Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, jednoznacznie wskazuje na to, że strona nie wynajmowała jedynie powierzchni swojego lokalu pod rzeczone automaty. Kwota za dzierżawę powierzchni lokalu była tak naprawdę kwotą bezpośrednio związana z eksploatacją automatów do gier tam zainstalowanych, bowiem czynsz płacony był za miesiące, w których automaty były eksploatowane, zaś jego wysokość stanowiła określony procent przychodu uzyskanego z tych automatów. Odwołujący czerpał zatem zysk nie z najmu powierzchni lokalu ale z tego tytułu, że były tam eksploatowane automaty do gry. Organ zwrócił także uwagę na zeznania świadka z dnia [...] lipca 2014 r., z których wynika, że "... automatami zarządza mój tato W. G.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji, zarzucił naruszenie: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłączenie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie skarżącego zakresem podmiotowym wskazanych regulacji w zw. z art. 14 ustawy o grach hazardowych, 2) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy powołany przepis, wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 ustawy, stanowi regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a w konsekwencji, przy braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej, nie może być stosowany, zaś postępowanie podatkowe powinno zostać umorzone. Dyrektor Izby Celnej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoczynając rozważania prawne w poddanej sądowej kontroli sprawie należy zauważyć, że najdalej idącym z zarzutów skargi jest zarzut oparcia zaskarżonego aktu na przepisach art. 89 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h.") stanowiących - w ocenie skarżącego - przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 r. (Dz. U. UE. Seria L z 1998 r. Nr 204, poz. 37 ze zm., dalej: "dyrektywa 98/34/WE"). Konsekwencją takiego charakteru przepisów rzeczonej ustawy ma być ich bezskuteczność spowodowana brakiem notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej, przez co wskazane przepisy nie mogą znaleźć zastosowania i stanowić podstawy wymierzenia kary pieniężnej. Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia. Stosownie do postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h. wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: 1) w ust. 1 pkt. 1 - wynosi 100 % przychodu uzyskanego z urządzanej gry; 2) w ust. 1 pkt. 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu; 3) w ust. 1 pkt. 3 - wynosi 100 % uzyskanej wygranej. Odnosząc się do kluczowego z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy zagadnienia, czy art. 89 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., o sygn. akt II GPS 1/16 (dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale tej NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. – stanowiący podstawę wydania poddanego sądowej kontroli aktu – nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt. 11 dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy. Przepis ten może zatem stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma przy tym znaczenia, wbrew argumentacji skarżącego, brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Powołana uchwała ma charakter wiążący w niniejszej sprawie, zgodnie bowiem z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że z treści przytoczonego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Dopóki zatem nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1474/14, CBOSA). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tezy powołanej uchwały i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego. W świetle wiążących w niniejszej sprawie rozważań NSA zawartych w przywołanej powyżej uchwale o sygn. akt II GPS 1/16, za bezzasadne należy uznać podniesione w skardze zarzuty bezpodstawnego wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej mimo braku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych. Wbrew wywodom skargi przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie stanowią przepisów technicznych objętych wynikającym z dyrektywy 98/34/WE obowiązkiem notyfikacji ich projektu, a dla ich zastosowania bez znaczenia pozostaje brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. W rezultacie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący naruszenia art. 89 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 u.g.h. w związku z art. 14 ust. 1 u.g.h. poprzez jego zastosowanie wobec strony skarżącej. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 89 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt. 2 u.g.h., poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry", wyjaśnić trzeba, że posłużenie się przez ustawodawcę tym pojęciem, w celu identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za delikt polegający na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, jest każdy (zarówno osoba fizyczna, osoba prawna, jak i jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, to jest poza kasynem gry. Nie ma przy tym istotnego znaczenia, czy podmiot ten legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego - jako jedyne - o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić należy wobec tego, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h., nie zaś karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy. Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę podziela wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać trzeba, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować, zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie ale także inne zachowania aktywne, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I SA/Po 402/15, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1094/15, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 439/15, CBOSA). Uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu analizowanego przepisu, każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy osoba taka lub podmiot podejmował czynności, polegające m.in. na opisanych powyżej aktywnych działaniach, wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych. Zdaniem Sądu o takich zachowaniach można mówić w przypadku skarżącego, który zawarł w dniu [...] maja 2014 r. umowę ze spółką [...] Sp. z o.o. Strony nadały dokonanej czynności prawnej nazwę "umowa najmu powierzchni". W umowie tej wskazano w szczególności, że jej celem jest określenie zasad wynajmowania spółce lub podmiotom przez nią wskazanym części powierzchni użytkowej znajdującej się w lokalu, w którym skarżący prowadzi własną działalność gospodarczą, w celu prowadzenia przez spółkę gier, w tym gier na automatach losowych w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych. Na mocy art. 5 ust. 1 tej umowy strony określiły miesięczny czynsz najmu w wysokości 50% przychodu rozumianego jako różnica pomiędzy wpłatami do automatu a wypłatami z automatu. W świetle powyższego Sąd uznał, że organy celne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, przez zastosowanie wobec skarżącego art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. O uznaniu strony za podmiot urządzający gry na automacie jednoznacznie świadczy jej istotny udział w procesie urządzania gier na automacie. Z akt sprawy wynika bowiem, co nie jest kwestionowane, że skarżący wynajął powierzchnię użytkową w celu prowadzenia gier, w tym gier na automatach losowych. Czynsz uzależniony był od eksploatacji urządzeń, a nie od samego wynajmu powierzchni użytkowej, zwłaszcza, że został bezpośrednio powiązany z przychodem, jaki będzie generował dany automat. Zdaniem Sądu istotnym jest, że przedmiotowa umowa zawiera uregulowania wykraczające poza zakres typowej umowy najmu w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, a obowiązki, które na mocy tej umowy przyjął na siebie skarżący oraz czerpanie zysku z użytkowania spornych automatów, wskazują jednoznacznie na czynny udział strony w urządzaniu gier, w myśl art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h. W opinii Sądu podmiot, który czerpie wprost zyski z działalności hazardowej (sensu largo) uregulowanej w ustawie o grach hazardowych, winien być uznany za urządzającego gry w rozumieniu ustawy regulującej tę działalność. Poprzez swoje działanie, ja stwierdził organ celny, skarżący udostępnił lokal do zainstalowania urządzeń, umożliwiając dostęp do automatów nieograniczonej liczbie graczy. Strona skarżąca zobowiązała się przy tym do sprawowania stałej opieki na tymi urządzeniami, do zapewnienia poboru w lokalu przez najemcę energii elektrycznej, wyłącznie na potrzeby eksploatacji zainstalowanych urządzeń, bez dodatkowych opłat. Tym samym skarżący wyczerpał desygnat pojęcia "urządza". Obie strony umowy były zainteresowane by zainstalowane w lokalu skarżącego automaty funkcjonowały i przynosiły przychód. De facto dla klientów automat stanowił element wyposażenia lokalu, podnosząc jego atrakcyjność. Funkcjonowanie w lokalu automatów leżało więc także w interesie samego skarżącego. W konsekwencji, wbrew zarzutom skargi, skarżący podlegał karze pieniężnej, jako urządzający gry. Formalnie zawarta umowa najmu oznaczała bowiem swego rodzaju porozumienie co do wspólnego przedsięwzięcia w zakresie urządzania gier na automacie w lokalu skarżącego i partycypowania w czerpanym z tego tytułu dochodzie. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspektach wykraczających poza zarzuty podniesione w skardze, Sąd doszedł do wniosku, że nie narusza ona prawa, w stopniu który uzasadniałby jej uchylenie. Reasumując stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w toku postępowania prowadzonego w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej, czego zresztą skarżący nie kwestionował. Organy nie dopuściły się żadnych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe nie zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło