III SA/Po 460/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2008-10-21

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący emerytem utrzymującym się z niskich świadczeń emerytalnych wraz z żoną, posiadający jedynie wspólne mieszkanie i ponoszący dodatkowe koszty związane z leczeniem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Skarżący, będący emerytem utrzymującym się z niskich świadczeń emerytalnych wraz z żoną, posiadający jedynie wspólne mieszkanie i ponoszący dodatkowe koszty związane z leczeniem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego jest na tyle trudna, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego ani kosztów profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący W.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na swoją trudną sytuację materialną jako emeryta utrzymującego się z niskich świadczeń wraz z żoną, ponoszącego wysokie koszty leczenia i utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 października 2008 roku. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 21 października 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego postanawia 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga Dnia [...] W.S. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy O. z dnia [...], Nr [...] w sprawie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego stanowiącego własność Z. S. Wraz ze skargą W. S. złożył wypełniony na urzędowym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku W.S. wskazał, że jest emerytem i prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która również jest emerytką. Skarżący uzyskuje miesięczne świadczenie emerytalne w wysokości 828,83 zł, a świadczenie jego żony wynosi 666,70 zł. Dlatego nawet przy oszczędnym gospodarowaniu ponoszą wysokie koszty wody, prądu, gazu oraz podatku od posiadanej nieruchomości. Ponadto ze względu na stan zdrowia wydają znaczną cześć swoich dochodów na lekarstwa, gdyż ani on ani jego żona nie poosiadają oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Skarżący wskazał natomiast, że posiadają budynek jednorodzinny, w którym mieszkają i który wymaga remontu. Dlatego zapłacenie przez niego kosztów postępowania sądowego oraz pomocy prawnej uniemożliwiłoby zakup niezbędnych dla niego i jego żony lekarstw oraz opału na zimę. W ramach uzupełnienia wniosku W.S. wskazał, że wraz z żoną są współwłaścicielami domu jednorodzinnego o powierzchni 102,00m², który został wybudowany w 1973 roku, na działce o powierzchni 416,00m² stanowiącej współwłasność małżeńską. Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanych powyżej przepisów wynika, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych oraz uiścić wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza jednak, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika że, sytuacja skarżącego jest rzeczywiście trudna. W.S. jest emerytem i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, która również jest emerytką. Skarżący wraz z żoną utrzymują się z miesięcznych świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 1495,53 zł, co oznacza, że na jedną osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym miesięcznie przypada nie więcej niż 800,00 zł. Skarżący ani jego żona nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro, a dodatkowo ponoszą zwiększone koszty utrzymania z tytułu zakupu lekarstw ze względu na nie najlepszy stan zdrowia. W takiej sytuacji poniesienie dodatkowych wydatków przez skarżącego jest niemożliwe, a uiszczenie kosztów honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru jest wręcz wykluczone. Tym samym należy uznać, że W.S. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co czyni zasadnym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga K.P.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło