III SA/Po 468/08

WyrokWSA w Poznaniu2008-12-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek, Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska, WSA Barbara Koś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wszczął postępowanie o wymeldowanie na wniosek osoby, która nie jest właścicielem lokalu, a jedynie przedstawicielem ustawowym małoletniego właściciela, w sytuacji gdy postępowanie toczy się przeciwko drugiemu z rodziców, który również jest przedstawicielem ustawowym tego małoletniego?
Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie o wymeldowanie na wniosek, musi zbadać, czy wnioskodawca posiada przymiot strony, czyli własny interes prawny. W przypadku, gdy wnioskodawca występuje jako przedstawiciel ustawowy małoletniego właściciela lokalu, a postępowanie dotyczy drugiego z rodziców, który również jest przedstawicielem ustawowym, organ musi uwzględnić przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące reprezentacji dziecka przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców. Naruszenie tych przepisów, poprzez dopuszczenie do reprezentacji dziecka przez rodzica w postępowaniu przeciwko drugiemu rodzicowi, stanowi istotne naruszenie przepisów proceduralnych, które może mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ł. G. na decyzję Wojewody W. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Postępowanie o wymeldowanie zostało wszczęte na wniosek A. M.-D., matki małoletniego właściciela lokalu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, wskazując na brak legitymacji A. M.-D. do wszczęcia postępowania oraz na sprzeczność interesów przy reprezentacji małoletniego właściciela.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P., zasądził od Wojewody W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) WSA Barbara Koś Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2008 r. przy udziale sprawy ze skargi Ł. G. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...], nr [...], II. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżącego kwotę 357,-(trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B. Koś /-/ T. M. Geremek /-/M. Lorych-Olszanowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Zaskarżoną decyzją Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...], nr [...] orzekającą o wymeldowaniu Ł. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P.. W motywach decyzji wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania Ł. G. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] m. [...] zostało wszczęte na wniosek A. M. – D. Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, że spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu należy do małoletniego A. G., nad którym opiekę sprawują jego rodzice: A. M. – D. i Ł. G. Ł. G. nie mieszka w tym lokalu w sposób stały od 5 lat, nie ma w tym lokalu jego rzeczy osobistych ani należących do niego rzeczy codziennego użytku. Nie dysponuje też kluczem do tego lokalu a przyjeżdża do niego po to by zabrać syna A. do swego nowego miejsca zamieszkania. Fakt pozostawienia w przedmiotowym lokalu innych rzeczy, takich jak urządzenia należące do Ł. G., w ocenie organu odwoławczego nie może prowadzić do wniosku, iż przesłanka opuszczenia nie została spełniona. Przez faktyczne zamieszkanie rozumie się bowiem koncentrowanie wszystkich spraw życiowych w określonym lokalu. Pozostawienie w nim rzeczy bez spełniania funkcji związanych z bytowaniem nie może w ocenie organu II instancji, prowadzić do odmiennego wniosku niż ten, że nastąpiło faktyczne opuszczenie mieszkania. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Ł. G. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji jako wydanych z naruszeniem art. 28 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez wszczęcie postępowania na wniosek A. M. – D., która nie jest stroną postępowania o wymeldowanie oraz naruszeniem art. 30 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 98 § 2 i 3 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem przepisów o zdolności do czynności prawnych i reprezentacji osób małoletnich. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że skoro właścicielem lokalu przy ul. [...] m. [...] jest małoletni A. G. a władzę rodzicielską nad nim sprawują A. M. – D. i Ł. G. to zgodnie z art. 98 k.r.o. oboje są przedstawicielami ustawowymi dziecka. Jednocześnie w myśl powyższego przepisu nie mogą reprezentować dziecka przy czynnościach prawnych pomiędzy dzieckiem a jednym z rodziców. Prowadzi to do wniosku, że niedopuszczalna jest reprezentacja małoletniego A. G. przez jego matkę A. M. – D. w postępowaniu toczącym się przeciwko jego ojcu Ł. i G. o wymeldowanie z pobytu stałego. Sprzeczność interesów jest w omawianej sprawie bowiem oczywista. A. M. – D. nie jest też samodzielną stroną postępowania o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego skoro nie jest właścicielką przedmiotowego lokalu i nie ma interesu prawnego w dochodzeniu dokonania tej czynności. Taki interes nie wynika też z faktu nawet wieloletniego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W zaskarżonej decyzji nie wskazano nadto czy postępowanie prowadzono na wniosek A. M.-D. jako strony czy też na wniosek A. M.-D. jako przedstawiciela ustawowego małoletniego A. G. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i nie ustosunkował się do zarzutów wyrażonych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniony jest zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 61 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jeśli więc z zaskarżonej decyzji wynika, że postępowanie wszczęto " na wniosek A. M.-D." to rzeczą organów było zbadanie w pierwszej kolejności, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Wyjaśnień , które pozwoliłyby dokonać oceny zasadności przyznania statusu strony A. M.-D. decyzja ta jednak nie zawiera. Z zawartych w niej ustaleń wynika jednoznacznie, że właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. jest małoletni A. G. Zasadnie zatem podnosi skarżący, że wszczynając postępowanie na wniosek A. M.-D. organ administracji winien określić czy wnioskodawczyni ta legitymuje się własnym interesem prawnym w rozumieniu art. 28 K.p.a. czy też występuje jako przedstawiciel ustawowy syna A. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika czy i jaki interes prawny A. M.-D. warunkował przyznanie jej przymiotu strony i jaki przepis prawa materialnego stanowił podstawę tego interesu prawnego. Brak ustaleń w powyższym zakresie, już uniemożliwia ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i wskazuje, że decyzja wydana została z naruszeniem art. 61 § 1 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a., który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec braku wyżej opisanych ustaleń nie można natomiast wykluczyć, że występując z żądaniem wszczęcia postępowania w zakończonego zaskarżoną decyzją, A. M.-D. wystąpiła jako przedstawiciel ustawowy syna A. G. Gdyby przyjąć, że z tego tytułu organy administracji wydające decyzje w omawianej sprawie wywiodły możliwość wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie Ł.G. przez A. M.-D. to za uzasadnione należy uznać również zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 30 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 98 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wskazany przepis art. 98 § 2 i 3 K.r.o. stanowi bowiem, że żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka przy czynnościach między dzieckiem a jednym z rodziców i to zarówno w postępowaniu przed sądem jak i innym organem państwowym. A. M.-D. - matka małoletniego właściciela lokalu A.G.- nie mogła zatem działać przed organami administracji jako jego przedstawiciel ustawowy w postępowaniu toczącym się przeciwko ojcu małoletniego - Ł. G. o wymeldowanie. Jeśli jednak wystąpiła w sprawie jako przedstawiciel ustawowy, mającego interes prawny w tym postępowaniu - małoletniego A. G., to zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem wskazanego art. 30§ 1 K.p.a. w zw. z art. 98 § 2 i 3 K.r.o. , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyżej opisane wady decyzji prowadzą do jej uchylenia z mocy art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i przysądzenia kosztów postępowania na podstawie art. 200 cyt. ustawy. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. /-/B. Koś /-/M. Lorych-Olszanowska /-/T.M.Geremek T.M.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło