III SA/Po 472/24

Dnia 18 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej decyzją dotyczącą cofnięcia diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia 12 kwietnia 2024 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z 10 maja 2023 r. Starosta K. orzekł o cofnięciu diagnoście T. K. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Jako podstawę powyższej decyzji powołano art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 1 marca 2021 r. o sygn. akt II K 344/20, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 9 września 2021 r. o sygn. akt III Ka 197/21, uznano stronę za winną popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1600 ze zm.), dalej: "K.k.". Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 16 sierpnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]. Wyrokiem z 17 stycznia 2024 r. o sygn. akt III SA/Po 688/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę strony na decyzję SKO w K.. W związku z niezłożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku uprawomocnił się on 17 lutego 2024 r. Pismem datowanym na 19 marca 2024 r. (wpływ do organu 22 marca 2024 r.) na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: "K.p.a.", strona zwróciła się do Starosty [...] o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów z uwagi na oparcie decyzji o skazujący wyrok sądu karnego, które to skazanie na podstawie art. 106 K.k. uległo zatarciu jeszcze przed wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnienia, nie mogąc stanowić podstawy do cofnięcia uprawnienia. Postanowieniem z 12 kwietnia 2024 r. Starosta K. na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z 10 maja 2023 r. o cofnięciu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z 12 lipca 2024 r. SKO w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji wskazując w uzasadnieniu, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania, gdyż zatarcie skazania nastąpiło już po wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów, czyli nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (brak przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) ani decyzja nie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.). W skardze na postanowienie SKO w K. strona zarzuciła: 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. przez nieuzasadnione zastosowanie; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 K.p.a. przez jego niezastosowanie; 3. naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niedokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych i niewyjaśnienie sprawy, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i działanie w sposób niebudzący zaufania do organu; 4. naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. przez brak prawidłowego uzasadnienia postanowienia; 5. naruszenie art. 6 i art. 7 K.p.a. przez niedziałanie na podstawie przepisów prawa i brak uwzględnienia słusznego interesu obywatela; 6. naruszenie art. 106 K.k. przez jego niezastosowanie; 7. niedokonanie pełnych i prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy przez nieustalenie, że zatarcie skazania opisane we wniosku nastąpiło przed wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnienia. Skarżący wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu przez uchylenie postanowień organów obu instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a."). Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydano w trybie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO w K. z 16 sierpnia 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 10 maja 2023 r. o cofnięciu diagnoście T. K. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący powołał określone w art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 K.p.a. wady postępowania zakończonego ostateczną decyzją SKO w K. z 16 sierpnia 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z 10 maja 2023 r. o cofnięciu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Zgodność z prawem tych decyzji była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Wyrokiem z 17 stycznia 2024 r. o sygn. akt III SA/Po 688/23 WSA w Poznaniu oddalił skargę na decyzję SKO. W związku z niezłożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku uprawomocnił się on 17 lutego 2024 r. Co do zasady oddalenie skargi przez Sąd wyklucza możliwość późniejszego uznania skontrolowanej przez Sąd decyzji za wadliwą w postępowaniu wznowieniowym (rozpoznając skargę na decyzję Sąd bada bowiem czy nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; jeżeli tak, uwzględnia skargę uchylając decyzję - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), ale wykluczenie to istnieje tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości mieściły się w granicach rozpoznania i orzekania sądu. Uzasadnia to dopuszczalność wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku zostaną ujawnione lub pojawiają się przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8 K.p.a. (por.: prawomocny wyrok o sygn. akt II SA/Po 856/18 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skoro bowiem prawomocność nadana decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę nie sięga dalej niż wynika to z granic rozpoznania skargi, to nie ma dostatecznych podstaw do utrzymywania, że decyzja nie może być następnie zmieniona lub uchylona w trybie postępowania administracyjnego z powodu takich jej wadliwości prawnych, które ze względu na swój charakter nie mogły być weryfikowane w toku kontroli sądowej. Dopuszczalne jest zatem wznowienie postępowania administracyjnego, jeżeli po wyroku Sądu zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki wznowienia o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 7, 8 K.p.a. Skarżący we wniosku o wznowienie powołał jako podstawy wznowienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (pkt 5) i wydanie decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (pkt 8). Nawet zatem po prawomocnym wyroku oddalającym skargę na decyzję o cofnięciu uprawnienia nie jest wykluczona możliwość wznowienia postępowania w przypadku zajścia tych podstaw. Zadaniem zatem organu było zbadanie czy powyższe podstawy zaszły. Zbadanie takie może jednak nastąpić po wznowieniu postępowania. Wniosek o wznowienie zaczyna bowiem postępowanie wstępne, które kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.) albo postanowienia o odmowie jego wznowienia (art. 149 § 3 K.p.a.). Jedynie pierwsze z tych postanowień (o wznowieniu) stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (art. 149 § 2 K.p.a.). Postanowienie o odmowie wznowienia (nazwane przez organ postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania i powołaniem art. 61a § 1 K.p.a. jako jego podstawy prawnej) może być wydane jedynie gdy wniosek o wznowienie nie jest oparty na ustawowych podstawach wznowienia. W kontrolowanej sprawie organ prawidłowo stwierdził, że wniosek o wznowienie jest oparty na ustawowych podstawach wznowienia określonych w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 K.p.a. Zobowiązany był zatem do wznowienia postępowania i stwierdzenia czy powołane we wniosku podstawy wznowienia rzeczywiście zaszły. O ile wątpliwości Sądu nie budzi brak zajścia podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., to wnikliwej ocenie organu wymaga kwestia zajścia podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowiącego, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu bowiem organy błędnie uznały, że zatarcie skazania nastąpiło po wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Skarżącego bowiem, wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z 1 marca 2021 r. o sygn. akt II K 344/20, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 9 września 2021 r. o sygn. akt III Ka 197/21, uznano za winnego popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 K.k. i skazano go na karę grzywny. Zgodnie z art. 107 § 4a K.p.a. w razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania kary. Ze znajdującej się w aktach informacji z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że karę grzywny wykonano 8 października 2021 r., stąd zatarcie skazania nastąpiło z mocy prawa 8 października 2022 r., czyli przed wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnienia (decyzję Starosty [...] wydano 10 maja 2023 r.). Z chwilą zatarcia skazania uważa się je za niebyłe; wpis o skazaniu usuwa się z rejestru skazanych (art. 106 K.k.). Najpierw zatem nastąpiło zatarcie skazania (z jego chwilą skazanie uważa się za niebyłe), a dopiero potem organ - na podstawie informacji o wyroku skazującym - wydał decyzję o cofnięciu uprawnienia, w sytuacji gdy skazanie uważa się za niebyłe. Organy odmawiając wznowienia postępowania naruszyły tym samym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście organ pierwszej instancji ustali kiedy wyszła na jaw informacja o zatarciu skazania (istniejącym w dniu wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia) i czy była ona znana organowi wydającemu tą decyzję, a następnie wyda decyzję, o której mowa w art. 151 K.p.a. Decyzję swą organ uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I. sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt II. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.