III SA/Po 487/08

Dnia 16 grudnia 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga Dnia 29 września 2008 roku pełnomocnik A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. W. z/s w P. z dnia [...], nr [...] o uchyleniu w całości decyzji, nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie skarżącemu częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i wydatków w całości, a do skargi dołączony został wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku A. K. wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką, żoną i córką, posiada dom o powierzchni 100,00 m² z 1958 roku oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10 ha. Nie posiada natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000,00 euro. Wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku przedstawiającego znaczną wartość, ani nie mają żadnych oszczędności, ani przedmiotów o znacznej wartości. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że posiada jedynie stare, zdezelowane kilkuletnie i kilkunastoletnie maszyny rolnicze, w tym kilkudziesięcioletni traktor, które to przedmioty nie posiadają żadnej wartości rynkowej. Miesięczne dochody wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawca oszacował na 3.020,00 zł i wskazał, że składają się na nie: renta I.K.– 630,00 zł, emerytura W. K. – 660,00 zł, wynagrodzenie za pracę na zastępstwo A.K. – 1.200,00 zł oraz renta wnioskodawcy – 530,00 zł oraz jednorazowe wypływy z tytuły płatności bezpośrednich – 6.000,00 zł. W uzasadnieniu wniosku A.K. wskazał, że znaczna część dochodów przypadająca na jego rodzinę jest przeznaczana na lekarstwa oraz leczenie jego oraz jego matki i żony. Wnioskodawca jest rencistą nieprzerwanie od 1997 roku, choruje na nadciśnienie tętnicze, a także cierpi na nadczynność tarczycy oraz dolegliwości sercowe. Ponadto pozostaje pod stałą kontrolą specjalistyczną w poradniach neurologicznej, kardiologicznej i endokrynologicznej. Małżonka wnioskodawcy I. K. jest inwalidką, która ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności i oczekuje na przeszczep nerek. Matka wnioskodawcy cierpi na schorzenia gastryczne oraz dolegliwości wieku starczego. Te wszystkie schorzenia wymagają wysokich kosztów leczenia, wyższych niż całościowe dochody rodziny. Jednocześnie zaznaczył, że prowadzona przez niego produkcja rolna jest nieopłacalna i nie przynosi żadnego zysku tylko straty (trzeci rok z rzędu jego gospodarstwo rolne dotknęła klęska suszy). Funkcjonowanie gospodarstwa rolnego oparte jest więc w znaczącej mierze na pokrywaniu wydatków na jego prowadzenie z innych skromnych dochodów rodziny. Wnioskodawca zaznaczył również, że praca podejmowana na zastępstwo przez jego córkę ma charakter nieregularny i taki sam charakter mają uzyskiwane z tego tytułu dochody. Natomiast łączne dochody wspólnego gospodarstwa domowego w przeliczeniu na jednego członka rodziny są zbliżone do granicy świadczenia z pomocy społecznej i dlatego nie jest on w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny ponieść kosztów sądowych, co spowodowało, że wniósł o zwolnienie od uiszczenia wszelkich opłat sądowych i wydatków. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych, aby zapewnić pokrycie kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych (art. 199 cytowanej ustawy). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika, że sytuacja A. K. jest rzeczywiście trudna. Wnioskodawca prowadzi wraz z żoną, matką i córką gospodarstwo rolne, które ze względu na suszę nie przynosi dochodów. Dlatego utrzymują się oni ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz wynagrodzenia za pracę córki wnioskodawcy. W tej sytuacji czteroosobowe gospodarstwo domowe utrzymuje się z łącznego dochodu w wysokości 3.020,00 zł, który w znacznym zakresie jest przeznaczany na lekarstwa i opiekę medyczną ze względu na zły stan zdrowia wnioskodawcy, jego matki oraz żony. Taka sytuacja pozwala na zaliczenie wnioskodawcy do grona osób najuboższych, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, co czyni zasadnym wniosek o przyznanie prawa pomocy. W tym zakresie należy jednak wyjaśnić, że wnioskodawca wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a w uzasadnieniu wniosku wskazał, że wnosi o zwolnienie od wszelkich opłat sądowych i wydatków, czym rozszerzył zakres złożonego wniosku na całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, które zgodnie z zgodnie z art. 211 ppsa obejmują opłaty sądowe (wpis i opłata kancelaryjna) i zwrot wydatków. Z tego względu przyjęto, że wnioskodawca wniósł o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga K.P.d